
جام جهانی
چهار پارگی در چهار بازی، همه با یک برند
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، جام جهانی ۲۰۲۶ تا اینجا فقط با گلهای دیرهنگام، کارتهای قرمز، توپهای بلند و تبلیغات تلویزیونی در وقتهای آبخوری تعریف نشده است. یک روند عجیب دیگر هم وسط بازیها دیده شده: پیراهنهایی که پاره میشوند.
تا اینجای تورنمنت، پیراهن ۴ بازیکن در موقعیتهای مختلف پاره شده است. در ۳ مورد، بازیکن مجبور شده زمین را ترک کند و لباسش را عوض کند. نکته مهمتر اینجاست که هر ۴ پیراهن تولید پوما بودهاند.
این اتفاق اول در بازی کره جنوبی و جمهوری چک دیده شد. پیراهن پاول شولچ، هافبک جمهوری چک، دقیقه ۲۵ و بعد از کشیده شدن توسط مدافع کره جنوبی، از چند نقطه پاره شد. پارگی آنقدر واضح بود که دیگر نمیشد آن را یک اتفاق کوچک دانست.
بعد نوبت بازی آمریکا و پاراگوئه رسید. پیراهن گوستاوو گومز، مدافع پاراگوئه، بعد از درگیری با فولارین بالوگان در دقیقه ۸ از کنار پاره شد. او ابتدا بخش پارهشده را داخل شورتش گذاشت و بازی را ادامه داد، اما بعدتر مجبور شد لباسش را عوض کند.
در بازی بلژیک و مصر هم همین داستان تکرار شد. پیراهن مصطفی زیکو، وینگر مصر، وقتی ماکسیم د کویپر او را پایین کشید، به شکل افقی از وسط پاره شد. یک صحنه دیگر که دوباره نام پوما را وسط آورد.
مورد چهارم در بازی اسکاتلند و مراکش اتفاق افتاد. در شروع نیمه دوم و هنگام انتظار برای ارسال کرنر، پیراهن نیل العینوی، هافبک مراکش، بعد از کشیده شدن توسط جک هندری، مدافع میانی اسکاتلند، از وسط پاره شد. العینوی همان لحظه پارگی را به داور نشان داد و تلاش کرد پنالتی بگیرد.
در هر ۴ مورد، پیراهنها وقتی پاره شدند که بازیکن توسط حریف کشیده شد. این بخش طبیعی فوتبال است. اما نکته اینجاست که پیراهنهای برندهای دیگر در موقعیتهای مشابه ظاهرا چنین آسیبی ندیدهاند. همین مسئله باعث شده سؤال اصلی شکل بگیرد. مشکل از برخوردهاست یا از خود لباسها؟
پیراهنهای پوما در این جام از جنسی ساخته شدهاند که این شرکت آن را «اولتراویو» مینامد. پارچهای که قرار است بسیار سبک باشد و حس اصطکاک را هنگام بازی کم کند. پوما از این لباس با عنوان «سریعترین پیراهن فوتبال» یاد کرده است.
طبق اعلام پوما، یک پیراهن معمولی اولتراویو فقط ۷۲ گرم وزن دارد و عمدتا از پلیاستر بازیافتی ساخته شده است. این شرکت میگوید طراحی کشسانی مکانیکی چهارجهته این پارچه، یک سال آزمایش سنگین پوشش و استفاده را پشت سر گذاشته است.
اما جام جهانی یک آزمایشگاه آرام نیست. اینجا پیراهن کشیده میشود، بازیکن روی زمین میافتد، مدافع تنه میزند و مهاجم درگیر میشود. پوما هم در واکنش به این اتفاقها به بیبیسی اسپورت گفته است: «از آنجا که فوتبال یک ورزش پربرخورد است، وقتی پیراهنها تحت نیروی شدید یا فشار فیزیکی سنگین قرار میگیرند، لباسها میتوانند آسیب ببینند. مهم این است که این موارد روی عملکرد بازیکنان تأثیری نمیگذارد.»
پوما در ادامه توضیح داده که بازیکنان مواد سبکتر را ترجیح میدهند، چون در بالاترین سطح به عملکرد بهتر کمک میکند. این شرکت گفته در طراحی پیراهنها، سبکی را در کنار حرکت، تنفسپذیری و راحتی در اولویت قرار داده است.
این همان دوگانه اصلی ماجراست. پیراهن سبکتر، راحتتر و مناسبتر برای عملکرد است اما وقتی در برخوردهای واقعی جام جهانی کم میآورد، بحث دوام هم جدی میشود. مخصوصا وقتی این اتفاق ۴ بار و فقط برای یک برند تکرار شده باشد.
لمس این پارچه هم طبق گزارشها حالتی شبیه کاغذ دارد. نسخه «اصلی» پیراهنهای پوما که برای هواداران فروخته میشود، از همین جنس ساخته شده، اما نسخه «هواداری» یا رپلیکا اینطور نیست. یعنی آنچه بازیکنان میپوشند، همان نسخه سبکتر و حساستر است.
بررسیهای آنلاین هم تقریبا همین تصویر را میدهند. لباسهای ساختهشده با این پارچه معمولا بابت تنفسپذیری و راحتی تحسین شدهاند اما در بخش دوام، انتقادهایی به آنها وارد شده است. یعنی مشکلی که در جام جهانی دیده شد، کاملا بیسابقه یا عجیب به نظر نمیرسد.
پوما فقط تأمینکننده لباس همین ۴ تیم هم نیست. این برند لباس اتریش، ساحل عاج، هلند، نیوزیلند، پرتغال، سنگال و سوئیس را هم تولید میکند. یعنی اگر مشکل ادامه پیدا کند، ممکن است این داستان دوباره در بازیهای دیگر هم دیده شود.
فعلا همه پارگیها در صحنههای کشیده شدن پیراهن رخ دادهاند. این یعنی نمیشود گفت لباسها بدون برخورد آسیب دیدهاند. اما تکرار اتفاق، آن هم فقط برای پیراهنهای یک برند، پوما را زیر ذرهبین برده است.
جام جهانی ۲۰۲۶ با عددهای تازه و روندهای عجیب جلو میرود. گلهای دیرهنگام، کارتهای قرمز، توپهای بلند، تبلیغات وقت آبخوری و حالا پیراهنهایی که دوام نمیآورند. فوتبال همیشه جزئیات خودش را دارد اما این یکی کمی زیادی جلوی چشم است.
پیراهنهای پوما قرار بود سبکتر باشند تا بازیکنان آزادتر حرکت کنند، فعلا اما یک سؤال بزرگتر ساختهاند. در فوتبالی که هر کشش پیراهن میتواند یک صحنه حساس بسازد، لباس ۷۲ گرمی چقدر باید دوام بیاورد؟
عکس: رویترز