
جام جهانی
سهشیرها دنبال انتقاماند، مودریچ و کرواسی دنبال تکرار خاطره
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، بعضی بازیها در مرحله گروهی هم بوی حذفی میدهند. انگلیس و کرواسی دقیقا از همین بازیهاست. روی کاغذ، این فقط شروع دو تیم در گروه L جام جهانی ۲۰۲۶ است. اما پشت این بازی، یک تاریخ پر از زخم، خطا، انتقام و خاطره خوابیده است.
انگلیس میخواهد با توماس توخل جام را محکم شروع کند. کرواسی هم میخواهد نشان بدهد هنوز تمام نشده است. این بازی فقط جنگ سه امتیاز نیست. جنگ حافظه هم هست.
آخرین تقابل دو تیم به یورو ۲۰۲۰ برمیگردد. همان بازی اول مرحله گروهی در ومبلی. مسابقهای پر از برخورد، خطا و کارت که با گل رحیم استرلینگ ۱ بر صفر به سود انگلیس تمام شد. انگلیس آن روز تورنمنت را با برد شروع کرد اما کرواسی هنوز آن شکست را فراموش نکرده است.
اما زخم بزرگتر، برای انگلیس است. نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه. انگلیس خیلی زود با ضربه آزاد کیران تریپیه در دقیقه ۵ جلو افتاد. همه چیز آماده بود تا سهشیرها به فینال برسند. اما انگلیس بعد از گل، عقب رفت. بازی را نگه نداشت. گل دوم را نزد. کرواسی هم آرامآرام برگشت.
لوکا مودریچ ریتم بازی را از انگلیس گرفت. کرواسی فشار آورد و در دقیقه ۶۸ با گل ایوان پریشیچ مساوی کرد. بعد هم ماریو مانژوکیچ در دقیقه ۱۰۹ ضربه آخر را زد و کرواسی را برای اولین بار به فینال جام جهانی رساند. انگلیس ماند و حسرتی که هنوز تمام نشده است.
آن بازی فقط از نظر نتیجه تلخ نبود. از نظر فیزیکی هم یک جنگ کامل بود. دو تیم در آن مسابقه ۳۷ خطا کردند. یعنی تقریبا هر سه و نیم دقیقه یک خطا. داور هم ۳ کارت زرد داد تا بازی از کنترل خارج نشود. انگلیس و کرواسی وقتی به هم میرسند، معمولا آرام بازی نمیکنند.
در یورو ۲۰۲۰ هم همین فضا ادامه داشت. آن مسابقه ۱۹ خطا و ۴ کارت زرد داشت. یعنی هر چهار دقیقه یک خطا. شاید انگلیس و کرواسی فقط ۱۰ بار در تاریخ با هم بازی کرده باشند اما همین ۱۰ بازی کافی بوده تا این تقابل یک حس خاص بگیرد.
حتی اگر عقبتر برویم، به سال ۲۰۰۷ میرسیم. یکی از تلخترین شبهای فوتبال انگلیس. انگلیس برای صعود به یورو ۲۰۰۸ باید کرواسی را میبرد اما در ومبلی ۳ بر ۲ شکست خورد و از تورنمنت جا ماند. کرواسی در همان ۱۵ دقیقه اول ۲ بر صفر جلو افتاد. فرانک لمپارد و پیتر کراوچ بازی را ۲-۲ کردند، اما ملادن پتریچ در دقیقه ۷۷ گل زد و کار انگلیس را تمام کرد.
آن مسابقه هم ۳۷ خطا داشت. انگار این دو تیم از همانجا یاد گرفتند بدون برخورد نمیتوانند از کنار هم عبور کنند.
حالا انگلیس با توخل وارد جام میشود. توخل سومین مربی غیرانگلیسی است که سهشیرها را در جام جهانی هدایت میکند. قبل از او اسون گوران اریکسون در ۲۰۰۲ و ۲۰۰۶ و فابیو کاپلو در ۲۰۱۰ این کار را کرده بودند. توخل در ۲۰۲۱ با چلسی لیگ قهرمانان اروپا را برد و حالا تیمی را تحویل گرفته که از نظر دفاعی عددهای ترسناکی دارد.
انگلیس ۱۰ بازی پیاپی را بدون گل خورده برده است. این تیم در ۸ بازی انتخابی اروپا حتی یک گل هم نخورد. xG علیه انگلیس هم فقط ۲.۱ بود و بهترین آمار بین تیمهای اروپایی را داشت. این یعنی توخل تیمی دارد که قبل از هر چیز، از پشت زمین محکم شروع میکند.
سبک توخل هم مشخص است. او مالکیت، کنترل و پرس از بالا میخواهد. از تیمش میخواهد حتی وقتی دفاع میکند، به حمله فکر کند. بین دفاع سهنفره و چهارنفره هم جابهجا میشود و معمولا با ۳-۴-۳ یا ۴-۲-۳-۱ بازی را شروع میکند.
اما همین سبک یک خطر هم دارد. فولبکهای انگلیس زیاد بالا میروند و گاهی وارد مرکز زمین میشوند. اگر توپ لو برود، پشت خط دفاع فضا باز میشود. کرواسی دقیقا تیمی است که میتواند از همین فضا استفاده کند. کافی است مودریچ یا کواچیچ فرصت داشته باشند سرشان را بالا بیاورند.
فشار روانی هم همیشه با انگلیس میآید. این تیم از ۱۹۶۶ قهرمان جهان نشده است. بعد از آن فقط دو بار از یکچهارم نهایی جلوتر رفته است. یک بار در ۱۹۹۰ و یک بار در ۲۰۱۸. هر دو بار هم چهارم شده است. انگلیس بعد از شکست در فینال یورو ۲۰۲۴ وارد این جام میشود و دوباره یک کشور از او جام میخواهد.
در زمین، نگاهها بیشتر از همه روی هری کین میماند. کاپیتان انگلیس با ۷۹ گل ملی وارد سومین جام جهانی خود میشود. او فصل گذشته برای بایرن مونیخ ۶۱ گل زد و هنوز یکی از کاملترین مهاجمان دنیاست. کین در ۱۱ بازی جام جهانی ۸ گل زده و در دو جام جهانی اخیر، فقط کیلیان امباپه بیشتر از او گل زده است.
کین فقط گلزن نیست. عقب میآید، توپ میگیرد، بازی را وصل میکند و برای وینگرها فضا میسازد. او در انتخابی جام جهانی، ۸ گل انگلیس را در ۸ بازی خودش زد. نبردش با مارتین ارلیچ و لوکا ووشکوویچ میتواند یکی از گرههای اصلی بازی باشد.
اگر کین بین خطوط راحت توپ بگیرد، کرواسی عقب میرود. اگر کرواسی او را از بازی خارج کند، حمله انگلیس سختتر نفس میکشد.
آن طرف زمین، کرواسی هنوز با زلاتکو دالیچ تعریف میشود. موفقترین مربی تاریخ این کشور. او کرواسی را در ۲۰۱۸ به فینال جام جهانی رساند، در ۲۰۲۲ سوم کرد و در ۲۰۲۳ به فینال لیگ ملتها برد. دالیچ اولین مربی است که کرواسی را به ۵ تورنمنت بزرگ پیاپی رسانده است.
دالیچ معمولا با دفاع چهارنفره و ۴-۲-۳-۱ بازی میکند. با توپ، پاسهای سریع و دوضرب میخواهد. بدون توپ هم تیمش پرس از بالا را بلد است اما اگر لازم باشد عقب مینشیند و فضاها را میبندد. کرواسی شاید پیرتر شده باشد اما هنوز حریف سادهای نیست.
قلب کرواسی هنوز در میانه زمین میزند. مودریچ ۴۰ ساله شده اما هنوز ریتم بازی را میفهمد. ماتئو کواچیچ انرژی و اتصال میدهد. ماریو پاسالیچ هم در حفظ توپ و اضافه شدن به حمله نقش دارد. کرواسی اگر وسط زمین را زنده نگه دارد، میتواند بازی را از انگلیس بگیرد.
مودریچ احتمالا آخرین جام جهانی خود را بازی میکند. برنده توپ طلای ۲۰۱۸ در ۱۷ بازی خود در سه جام جهانی اخیر، ۱۹۹ پاس خطشکن داده است. هیچ بازیکنی در این بازه چنین آماری نداشته است. دالیچ هنوز نمیتواند کرواسی را بدون او تصور کند.
اما سن، نگرانی بزرگ کرواسی است. مودریچ ۴۰ ساله است. پریشیچ هم بالای ۳۷ سال دارد. پریشیچ همراه با مسی و نیمار، تنها بازیکنی است که در هر سه جام جهانی اخیر هم گل زده و هم پاس گل داده است. این تجربه مهم است اما یک سوال هم دارد. بدن چقدر دوام میآورد؟
پریشیچ هنوز خطرناک است. او فصل گذشته در آیندهوون ۱۹ اثرگذاری مستقیم روی گل داشت. ۷ گل زد و ۱۲ پاس گل داد. نبرد او با ریس جیمز میتواند برای انگلیس دردسر بسازد. پریشیچ شاید جوان نباشد اما هنوز بلد است چطور مدافع را در لحظه بد قرار بدهد.
نبرد اصلی اما در مرکز زمین است. انگلیس دکلان رایس، جود بلینگام و الیوت اندرسون را دارد. رایس تعادل میدهد. بلینگام اگر آزادی داشته باشد، از پست شماره ۱۰ بازی را به هم میریزد. هم دوئل میبرد، هم پاس میدهد، هم دیر به محوطه میرسد و ضربه میزند.
کرواسی هم مودریچ، کواچیچ و آندری کراماریچ را دارد. کراماریچ بعد از فصلی با ۲۰ اثرگذاری مستقیم روی گل در بوندسلیگای ۲۰۲۵-۲۶ وارد جام شده و میتواند حملههای کرواسی را خطرناکتر کند. اگر بازی از نظر مالکیت نزدیک بماند، تیمی برنده میشود که سریعتر توپ را پس بگیرد و بهتر در انتقالها ضربه بزند.
این بازی فقط تاکتیکی نیست. بدنی هم هست. جام جهانی ۲۰۲۶ در شرایط راحتی برای اروپاییها برگزار نمیشود. گرمای آمریکا روی آمادهسازی خیلی از تیمها اثر گذاشته و انگلیس هم در اردوی پیش از جام با این مسئله درگیر بوده است. حالا بازی در کانزاسسیتی میتواند یک تست واقعی باشد.
در چنین مسابقهای، فقط خوب بازی کردن کافی نیست. باید دوام بیاوری. باید بدانی چه زمانی فشار بیاوری و چه زمانی نفس بگیری. توخل و دالیچ باید تعویضهایشان را درست زمانبندی کنند. اگر بازیکنان زود خالی کنند، بازی از دستشان میرود.
این بازی احتمالا دوباره پر از برخورد میشود. خطا و کارت دارد. جنگ میانه زمین دارد و از همه مهمتر فشار روانی دارد. در نهایت اما تیمی میبرد که برنامهاش را تمیزتر اجرا کند.
انگلیس دنبال انتقام ۲۰۱۸ است. کرواسی دنبال پاسخ شکست یورو ۲۰۲۰ است. هر دو تیم میخواهند گروه L را با برد شروع کنند. همین کافی است تا این بازی شبیه یک شروع آرام نباشد.
زخمهای قدیمی هنوز باز هستند. حالا باید دید در گرمای کانزاسسیتی، کدام تیم دوباره آنها را تازه میکند.
عکس: رویترز