
جام جهانی
مالکیت کمتر، موقعیت بهتر و گل تاریخی اوستاکیو
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، کانادا برای صعود به مرحله یکهشتم نهایی تا دقیقه ۲+۹۰ صبر کرد اما وقتی فرصت آخر رسید، استفن اوستاکیو آن را به بهترین شکل ممکن تمام کرد. کاپیتان کانادا پشت محوطه جریمه توپ برگشتی را با سینه کنترل کرد و با ضربهای دقیق به گوشه پایین دروازه، برد ۱-۰ تیمش مقابل آفریقای جنوبی را ساخت.
این فقط یک گل دیرهنگام نبود. این گل اولین گل کانادا در تاریخ مراحل حذفی جام جهانی بود و تیم جسی مارش را برای اولین بار به مرحله یکهشتم نهایی رساند. کانادا حالا باید برای رسیدن به یکچهارم نهایی مقابل برنده بازی هلند و مراکش قرار بگیرد.
بازی در ورزشگاه سوفای لسآنجلس از نظر مالکیت به سود آفریقای جنوبی پیش رفت اما کیفیت موقعیتها چیز دیگری میگفت. آفریقای جنوبی ۵۸ درصد مالکیت توپ داشت و کانادا با ۴۲ درصد مالکیت بازی کرد اما کانادا موقعیتهای بهتر را ساخت. کانادا ۱.۳۲ گل مورد انتظار ثبت کرد و آفریقای جنوبی فقط به ۰.۱۳ گل مورد انتظار رسید. همین تفاوت نشان میدهد مالکیت آفریقای جنوبی بیشتر در مناطق کمخطر جریان داشت و کانادا با ورودهای مستقیمتر به محوطه جریمه ضربههای جدیتری ساخت.
کانادا در مجموع ۱۲ شوت زد و آفریقای جنوبی ۶ شوت ثبت کرد. کانادا ۷ ضربه در چارچوب داشت و آفریقای جنوبی فقط یک بار دروازه حریف را هدف گرفت. نکته مهمتر این بود که آفریقای جنوبی بعد از شوت در چارچوب دقیقه ششم دیگر تا پایان مسابقه هیچ ضربهای در چارچوب ثبت نکرد. کانادا در مقابل چهار موقعیت بزرگ ساخت و آفریقای جنوبی حتی یک موقعیت بزرگ هم نداشت.
تفاوت اصلی دو تیم داخل محوطه جریمه ساخته شد. کانادا ۲۸ لمس توپ در محوطه جریمه آفریقای جنوبی داشت و حریف فقط ۹ بار در محوطه کانادا صاحب توپ شد. کانادا ۹ شوت از داخل محوطه زد و آفریقای جنوبی فقط یک شوت از داخل محوطه ثبت کرد. در بازیهای حذفی همین منطقه کوچک معمولا سرنوشت را تعیین میکند و کانادا دقیقا همان جا تیم بهتر میدان بود.
جسی مارش تیمش را با ساختار ۴-۴-۲ به زمین فرستاد اما شکل دفاعی کانادا در زمان فشار روی توپ بیشتر شبیه ۴-۱-۳-۲ میشد. دو مهاجم کانادا مسیر پاس به دو هافبک میانی آفریقای جنوبی را میبستند و ناتان دیلان سالیبا از خط میانی جلو میآمد تا اگر توپ به هافبک حریف رسید، اجازه چرخش و بازی رو به جلو ندهد. تاجون بوکانان و لیام میلر هم عرض زمین را کامل باز نمیکردند و باریکتر میایستادند تا راه ورود از مرکز بسته بماند.
آفریقای جنوبی در فاز اول بازیسازی تلاش کرد با صبر و پاسهای کوتاه کانادا را از بلوک خود بیرون بکشد. آنها میخواستند پرس کانادا را تحریک کنند و بعد هافبک آزاد را بین خطوط پیدا کنند. مشکل این بود که کانادا مرکز زمین را خوب بست و آفریقای جنوبی حتی وقتی توانست فشار اول را رد کند، در پیدا کردن تبوهو موکوئنا و ساختن حمله تمیز ناکام ماند.
بعد از وقفه آبخوری و بهخصوص بعد از شروع نیمه دوم، آفریقای جنوبی شکل بازیسازی خود را تغییر داد. با ورود تالنته امباتا به جای رلبوهیله موفوکنگ، ساختار تیم بیشتر به تکمحور نزدیک شد. دو مدافع میانی کنار دروازهبان باز میشدند و آفریقای جنوبی در فاز اول یک برتری سه به دو مقابل دو مهاجم کانادا میساخت. موکوئنا هم جلوتر میرفت تا خط آخر تیم را پر کند.
این تغییر باعث شد آفریقای جنوبی کمتر دنبال نفوذ زمینی از مرکز باشد و بیشتر تلاش کند توپ را از بالای پرس کانادا عبور دهد. وقتی توپ بلند میرفت، آفریقای جنوبی میتوانست در بعضی صحنهها وضعیت پنج برابر پنج مقابل خط دفاع کانادا بسازد. با این حال اجرای آخر مشکل داشت. پاس نهایی دقیق نبود، تصمیمها کند بود و لمسهای آخر در اطراف محوطه، کیفیت لازم را نداشت.
آمار پاس هم همین دوگانگی را نشان میدهد. آفریقای جنوبی ۵۵۰ پاس داد و ۴۶۸ پاس صحیح ثبت کرد. کانادا ۳۸۱ پاس داد و ۲۹۸ پاس صحیح داشت. روی کاغذ آفریقای جنوبی بیشتر توپ را چرخاند اما کانادا با پاسهای کمتر خطر بیشتری ساخت. کانادا ۶۳ ورود به یکسوم هجومی داشت و آفریقای جنوبی ۵۸ ورود ثبت کرد. این یعنی کانادا با مالکیت کمتر، به مناطق مفیدتری رسید.
کانادا از کنارهها هم ضربه بیشتری ساخت. این تیم ۱۲ ارسال انجام داد و ۵ ارسال موفق داشت. دقت ارسالهای کانادا به ۴۲ درصد رسید. آفریقای جنوبی از ۸ ارسال فقط ۲ ارسال موفق ثبت کرد و دقتش به ۲۵ درصد رسید. همین اختلاف در ارسالها به حملات کانادا جان داد، چون اوستاکیو بارها با ضربات ایستگاهی و ارسالهای دقیق، دفاع حریف را به هم ریخت.
اوستاکیو قبل از گل هم محور اصلی خطرهای کانادا بود. او ۵ پاس کلیدی داد و ۲ موقعیت بزرگ ساخت. او دومین بازیکنی از سال ۱۹۶۶ به بعد است که در یک بازی حذفی جام جهانی ۵ موقعیت از روی ضربات ایستگاهی خلق کرده است. پیش از او آندرهآ پیرلو در نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۰۶ مقابل آلمان به چنین عددی رسیده بود.
کانادا در نیمه اول چند بار از ضربات ایستگاهی به گل نزدیک شد. در یک صحنه، ارسال اوستاکیو به درک کورنلیوس رسید اما ضربه سر مدافع کانادا قدرت کافی نداشت و رونون ویلیامز آن را گرفت. در صحنهای دیگر، کرنر سمت چپ اوستاکیو محوطه آفریقای جنوبی را به آشوب کشید. اوبری مودیبا ضربه سر مویس بومبیتو را از روی خط برگشت داد و ویلیامز هم ضربه برگشتی تاجون بوکانان را مهار کرد.
آفریقای جنوبی با وجود فشار کانادا، در بخش زیادی از بازی با شجاعت دفاع کرد. این تیم ۳۴ دفع توپ انجام داد و کانادا فقط ۱۴ دفع توپ داشت. آفریقای جنوبی ۱۶ قطع توپ ثبت کرد و کانادا ۸ قطع توپ داشت. این آمار نشان میدهد بخش زیادی از مسابقه برای آفریقای جنوبی در فاز دفع فشار گذشت. آنها زیاد دفاع کردند، زیاد توپ را دور کردند و بارها جلوی ضربات آخر کانادا ایستادند.
رونون ویلیامز بهترین بازیکن آفریقای جنوبی بود. او ۵ سیو انجام داد و هر ۵ سیوش از داخل محوطه جریمه بود. ویلیامز ۰.۶۳ گل جلوگیریشده ثبت کرد و با امتیاز ۷ از فایو اسکور، بهترین نمره تیمش را گرفت. او با بازی با پای خود هم نقش زیادی در سبک بازی تیمش داشت. ویلیامز ۷۷ پاس صحیح داد و رکورد بیشترین پاس موفق یک دروازهبان در یک بازی جام جهانی از سال ۱۹۶۶ به بعد را شکست. رکورد قبلی با ۵۱ پاس در اختیار مانوئل نویر مقابل ژاپن در جام جهانی ۲۰۲۲ بود.
مودیبا هم برای آفریقای جنوبی نمایش خوبی داشت. او ۳ قطع توپ انجام داد، یک توپ را از روی خط دروازه برگرداند و با امتیاز ۶.۵ از فایو اسکور یکی از ستونهای دفاعی تیمش بود. مبکزلی مبوکازی هم در ۲۰ سالگی نشان داد چرا از استعدادهای مهم فوتبال آفریقای جنوبی محسوب میشود. او ۱۰۳ لمس توپ داشت، ۷۸ پاس صحیح داد و در خروج از فشار، آرامش خوبی نشان داد.
مبوکازی در بازی با توپ هم جسور بود. او ۷۸ پاس از ۸۶ پاس خود را به مقصد رساند، ۱۵ پاس از ۲۳ پاسش را در نیمه زمین کانادا ارسال کرد و ۷ پاس بلند موفق از ۱۵ تلاش داشت. او ۶ دوئل زمینی از ۸ دوئل خود را برد، ۳ تکل زد، ۵ دفع توپ انجام داد و یک قطع توپ داشت. بهترین لحظه او زمانی رقم خورد که بعد از خروج ویلیامز، سریعتر از جاناتان دیوید به توپ برگشتی رسید و جلوی یک گل ساده را گرفت.
با این حال دفاع خوب آفریقای جنوبی برای صعود کافی نبود. این تیم در نبردهای هوایی بهخصوص بعد از نیمه اول کم آورد. کانادا در مجموع ۲۱ دوئل هوایی از ۳۲ دوئل خود را برد و به نرخ موفقیت ۶۶ درصدی رسید. آفریقای جنوبی فقط ۱۱ دوئل هوایی از ۳۰ دوئل خود را برد و نرخ موفقیتش ۳۷ درصد بود. در نیمه دوم این اختلاف شدیدتر شد چون کانادا ۱۴ دوئل هوایی از ۱۷ دوئل خود را برد و توپهای دوم را بیشتر تصاحب کرد.
همین برتری هوایی کمک کرد کانادا فشار را زنده نگه دارد. کانادا ۵۵ بار توپ را پس گرفت و آفریقای جنوبی ۴۷ ریکاوری داشت. این یعنی هر بار آفریقای جنوبی توپ را دور میکرد، کانادا زودتر به توپ دوم میرسید و دوباره حمله را شروع میکرد. در چنین شرایطی، دفاع آفریقای جنوبی هر دقیقه بیشتر عقب رفت و بازی بیشتر به سمت محوطه این تیم کشیده شد.
تعویضهای جسی مارش هم به کنترل بهتر بازی کمک کرد. لوک دو فوژرول از روی نیمکت آمد و نمایش دفاعی تمیزی داشت. او هر ۳ تکل خود را موفق زد، یک تکل آخرین نفر انجام داد و نقش مهمی در حفظ تعادل کانادا داشت. نیکو سیگور هم شدت بیشتری به مرکز زمین داد و یک موقعیت بزرگ ساخت. او ۰.۱۹۱ پاس گل مورد انتظار ثبت کرد اما بعدتر با یک خطا کارت زرد گرفت.
آلفونسو دیویس در دقیقه ۷۵ برای اولین بار در این تورنمنت وارد زمین شد. حضور او سمت چپ کانادا را کشدارتر کرد و آفریقای جنوبی را بیشتر عقب برد. دیویس با حمل توپهای خود به کانادا کمک کرد عرض زمین را بهتر استفاده کند و خط دفاع حریف را در دقایق پایانی خستهتر نگه دارد.
با این وجود، قهرمان شب اوستاکیو بود. اوستاکیو با امتیاز ۸.۳ از فایو اسکور بهترین بازیکن زمین شد. او گل پیروزی را زد، ۵ پاس کلیدی داد، ۲ موقعیت بزرگ ساخت و ۰.۶۱ پاس گل مورد انتظار ثبت کرد. او ۰.۱۱ گل مورد انتظار داشت اما کیفیت ضربهاش باعث شد ۰.۶۶ گل مورد انتظار در چارچوب ثبت کند. همین فاصله نشان میدهد ضربه نهایی او چقدر دقیق و خطرناک بود.
اوستاکیو در کار دفاعی هم فقط تماشاگر نبود. او ۵ دوئل برد، ۳ تکل زد که ۲ تکلش موفق بود، ۶ ریکاوری داشت، یک قطع توپ انجام داد و یک دفع توپ هم ثبت کرد. او در ۹۷ دقیقه هم رهبر فنی کانادا بود، هم رهبر ذهنی تیم. بازوبند کاپیتانی روی دستش بود اما اثر واقعیاش در کیفیت تصمیمها و ضربه آخر دیده شد.
گل اوستاکیو از نظر تاریخی هم ارزش ویژهای داشت. این گل اولین گل پیروزیبخش در دقیقه ۹۰ یا بعد از آن در یک بازی حذفی جام جهانی از سال ۲۰۱۸ بود. پیش از این ناصر شادلی برای بلژیک مقابل ژاپن چنین کاری کرده بود. اوستاکیو همچنین فقط سومین بازیکن فعال لیگ آمریکا است که در مرحله حذفی جام جهانی گل میزند. پیش از او لندون داناوان و برایان مکبراید به این رکورد رسیده بودند.
کانادا با این برد یک رکورد منطقهای هم به جا گذاشت. این تیم در جام جهانی ۲۰۲۶ تا اینجا ۲۸ شوت در چارچوب ثبت کرده و بیشتر از هر تیم دیگری در این دوره شوت در چارچوب داشته است. این عدد همچنین با رکورد مکزیک در جام جهانی ۱۹۸۶ برابر است و بیشترین شوت در چارچوب یک تیم کونکاکاف در یک دوره جام جهانی از سال ۱۹۶۶ به بعد محسوب میشود.
آفریقای جنوبی با نظم، صبر و شجاعت دفاعی از جام کنار رفت اما مشکل اصلیاش روشن بود. این تیم بین دو محوطه خوب فوتبال بازی کرد اما در محوطه جریمه حریف حضور کافی نداشت. ۰.۱۳ گل مورد انتظار، یک شوت در چارچوب و فقط ۹ لمس توپ در محوطه کانادا برای بردن یک بازی حذفی کافی نبود.
کانادا در مقابل مالکیت کمتری داشت اما بهتر فهمید کجا باید ضربه بزند. این تیم محوطه جریمه را بهتر اشغال کرد، توپهای دوم را بیشتر برد، از ضربات ایستگاهی خطر ساخت و در نهایت با ضربه کاپیتانش پاداش گرفت. بعضی بردها با سلطه کامل ساخته میشوند و بعضی با صبر، فشار و یک ضربه درست در لحظه آخر. کانادا راه دوم را انتخاب کرد و با همان راه به یکهشتم نهایی رسید.
عکس: رویترز