
جام جهانی
آرژانتین فشار اتریش را به دام تبدیل کرد
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایواسکور، آرژانتین اتریش را فقط با دبل لیونل مسی نبرد. این بازی قبل از گلها در وسط زمین برده شد. اتریش آمده بود با مدل فشار رالف رانگنیک، آرژانتین را در شروع حمله گیر بیندازد اما تیم لیونل اسکالونی همان فشار را به تله تبدیل کرد.
نتیجه ۲-۰ بود اما داستان از دقیقه ۹ شروع شد. مسی پشت پنالتی ایستاد و ضربهاش را به بیرون زد. الکساندر اشلاگر جشن گرفت و اتریش برای چند دقیقه نفس کشید. اما این فقط یک مکث در بازی بود. مسی از جریان مسابقه بیرون نرفت. بیشتر توپ خواست، بیشتر بین خطوط جا گرفت و در نهایت همان شبی را که میتوانست خراب شود، به شب رکورد تبدیل کرد.
آرژانتین در ورزشگاه ایتیاندتی آرلینگتون و مقابل ۷۰,۶۴۹ تماشاگر، اتریش را شکست داد و به مرحله حذفی جام جهانی ۲۰۲۶ رسید. مسی هر دو گل بازی را زد، امتیاز ۸.۷ از فایواسکور گرفت و با رسیدن به ۱۸ گل در ۲۸ بازی جام جهانی، از میروسلاو کلوزه عبور کرد. کلوزه روی عدد ۱۶ مانده بود. مسی حالا بالاتر از همه ایستاده است.
اما این بازی فقط درباره رکورد نبود بلکه درباره مسیر رسیدن به رکورد بود.
اتریش در دفاع با آرایش ۴-۴-۲ میایستاد. شکل اولیهاش یک بلوک میانی بود اما قرار نبود فقط تماشا کند. تیم رانگنیک منتظر علامت فشار بود. علامت اصلی هم پاس رو به عقب آرژانتین بود. هر وقت توپ به کریستین رومرو برمیگشت، مارسل سابیتزر جلو میپرید تا او را تحت فشار بگذارد. همزمان کنراد لایمر روی نائول مولینا میرفت تا خروج از سمت راست بسته شود.
پشت سر این دو، نفرهای بعدی آماده بودند. پل وانر مسیر پاس به الکسیس مکآلیستر را میبست. نیکلاس زایوالد و خاور اشلاگر هم آماده بودند روی انزو فرناندز و رودریگو دیپائول بپرند. ایده روشن بود. اتریش میخواست آرژانتین را به کنار خط ببرد، زاویه پاس را کم کند و توپ را همانجا پس بگیرد.
این همان امضای رانگنیک است. فشار نصفهنیمه نمیخواهد. تیمش وقتی علامت را میبیند، باید یکدست جلو برود. اما مشکل اتریش این بود که آرژانتین فقط از عقب بازیسازی نمیکند. آرژانتین حریف را با پاس جابهجا میکند. یک پاس کوتاه میدهد تا یک هافبک بیرون بیاید. یک چرخش بدن میسازد تا زاویه تازه باز شود. یک حرکت بدون توپ میزند تا نفر بعدی آزاد شود.
اینجا لوزی آرژانتین بازی را عوض کرد. مکآلیستر در پایه میانی قرار میگرفت اما ثابت نمیماند. دیپائول و انزو در نیمفضاها میچرخیدند. تیاگو آلمادا هم از جلوتر، عقب میآمد و کنار آنها یک برتری چهار به سه میساخت. اتریش برای بستن مرکز آمده بود اما مرکز زمین برایش شلوغتر از چیزی شد که انتظار داشت.
این شلوغی اتفاقی نبود. آرژانتین عمدا فشار را به مرکز میکشاند. تیم اسکالونی دنبال چرخش خشک از چپ به راست نبود. توپ را فقط دور زمین نمیچرخاند تا مالکیت بی هدف داشته باشد. آرژانتین توپ را از دل نقطه فشار رد میکرد. همین کار اتریش را جمعتر میکرد. وقتی اتریش جمع میشد، فاصله بین مدافع کناری و مدافع میانی باز میشد. همانجا بود که مسی وارد بازی میشد.
مسی در این ساختار فقط مهاجم دوم نبود. فقط تمامکننده هم نبود. نقش آزاد داشت اما آزادیاش بینظم نبود. گاهی بین هافبک کناری و هافبک مرکزی اتریش میایستاد. گاهی پشت خط اول فشار جا میگرفت. گاهی خودش را جلوتر از خط دفاعی میبرد و در آفساید میایستاد تا مدافعان عقب بروند. بعد ناگهان برمیگشت و در فضای جلوی آنها توپ میگرفت.
این همان چیزی بود که اتریش را کلافه کرد. دفاع نفر به نفر وقتی کار میکند که بازیکن بداند دقیقا چه کسی را باید بگیرد. مسی این قطعیت را از اتریش گرفت. یک بار کنار آلمادا بود، یک بار پشت زایوالد، یک بار نزدیک مرکز، یک بار بین خط دفاع و هافبک. اتریش برای فشار جلو میآمد، اما هر بار که یک بازیکن بیرون میپرید، پشت سرش فضا میماند.
گل اول خلاصه همین نقشه بود. مسی در شروع حرکت نقش داشت. توپ به چپ رفت. فاکوندو مدینا ارسال کرد. آلمادا با یک جاخالی بهموقع مسیر توپ را باز کرد و مسی درست از جایی رسید که مدافعان دیگر انتظارش را نداشتند. ضربه اول با پای چپ به گوشه پایین رفت. این فقط کیفیت ضربه نبود بلکه زمانبندی دقیق بود.
مسی در شروع حرکت دیده شد، وسط حرکت گم شد و آخر حرکت دوباره پیدا شد. این نسخه جدید اوست. کمتر بیدلیل میدود اما دقیقتر در زمان مناسب ظاهر میشود. مدافع فکر میکند صحنه را کنترل کرده اما وقتی توپ آخر میرسد، مسی در همان فضای کور ایستاده است.
عددها همین را نشان میدهند. مسی مقابل اتریش ۷ شوت زد که ۴ تای آن در چارچوب بود. ۲ پاس کلیدی داد و ۲ موقعیت بزرگ ساخت. یک موقعیت بزرگ را از دست داد، یک پنالتی را هم بیرون زد اما تهدیدش کم نشد. گل مورد انتظار او در این بازی ۱.۸۱ بود و گل مورد انتظار در چارچوبش به ۱.۲۵ رسید. یعنی فقط زیاد شوت نزد. از موقعیتهای باکیفیت ضربه زد.
اثر مسی فقط در ضربه آخر نبود. او ۷۱ لمس توپ داشت، ۳۰ پاس از ۴۰ پاسش را سالم رساند و هر ۲ پاس بلندش موفق بود. یک ارسال موفق از ۲ تلاش هم داشت. این یعنی وقتی اتریش میخواست مسیرهای مرکزی را ببندد، مسی فقط منتظر پاس آخر نماند. خودش در گردش توپ حضور داشت و جهت بازی را عوض میکرد.
حمل توپهایش هم برای شکستن فشار مهم بود. مسی ۲۳ بار توپ را حمل کرد و در مجموع ۲۶۳.۷ متر جلو برد. از این عدد، ۱۰۸.۲ متر پیشرونده بود. بلندترین حمل توپ او ۴۳.۱ متر ثبت شد. اینها عددهای تزئینی نیستند. این آمارها یعنی آرژانتین فقط با پاس از فشار فرار نکرد. وقتی لازم بود، مسی توپ را گرفت و خودش تیم را چند خط جلو برد.
در دوئلها هم از بازی حذف نشد. مسی ۹ دوئل را برد، ۴ بار از حریف خطا گرفت، ۵ بار توپ را پس گرفت و هر ۲ تکلش موفق بود. فقط یک بار هم در آفساید گیر افتاد. برای بازیکنی که همه نگاهها روی گلهایش است، این بخش مهم ماجراست. مسی فقط در فاز حمله اثر نگذاشت. در بازپسگیری، در نگه داشتن توپ و در شکستن ریتم اتریش هم نقش داشت.
آلمادا هم کنار او یک قطعه کلیدی بود. وقتی به عقب میآمد، خط میانی اتریش را از شکل طبیعیاش بیرون میکشید. اگر هافبک اتریش دنبالش میرفت، پشت سرش فضا باز میشد. اگر دنبالش نمیرفت، آرژانتین در مرکز برتری عددی پیدا میکرد. همین تردید، سرعت فشار اتریش را شکست. آلمادا روی گل اول با همان جاخالی ساده، یک تصمیم دفاعی را نابود کرد.
دیپائول و انزو هم فقط پاسور نبودند. آنها بین هافبک کناری و هافبک مرکزی اتریش جا میگرفتند. یعنی دقیقا در جایی که ۴-۴-۲ اتریش باید بسته میماند. وقتی توپ به آنها میرسید، بازیکن اتریش باید تصمیم میگرفت. روی توپ برود یا فضای پشت سرش را نگه دارد. همین یک لحظه تردید برای آرژانتین کافی بود.
نیمه دوم اتریش تلاش کرد مستقیمتر شود. سابیتزر که در این بازی چهارمین بازیکن صدتایی تاریخ اتریش شد، با ضربه ایستگاهی امیلیانو مارتینز را وادار به واکنش کرد. میشائل گرگوریش هم با ضربه سر تهدید ساخت اما این حملهها لحظهای بودند. اتریش نتوانست آرژانتین را در یک فشار طولانی نگه دارد.
دلیلش ساده بود. آرژانتین بعد از عبور از موج اول فشار، عجله نمیکرد. توپ را نگه میداشت، ریتم را پایین میآورد و اتریش را مجبور میکرد دوباره برای فشار انرژی خرج کند. این همان کنترل بیسروصدا بود. نه مالکیت خشک و خالی و نه عقبنشینی کامل. آرژانتین سرعت بازی را خودش انتخاب میکرد.
گل دوم هم از همین کنترل آمد. دقیقه پنجم وقتهای تلفشده، اشلاگر ابتدا ضربه خولیان آلوارز را گرفت. توپ در محوطه زنده ماند. انزو فرناندز سریعتر از بقیه صحنه را خواند و مسی را پیدا کرد. مسی هم با ضربهای زمینی کار را تمام کرد. این گل شاید از نظر ساختار حمله پیچیده نبود اما از نظر ذهنی مهم بود. چون نشان داد مسی حتی در پایان بازی هم از صحنه جدا نمیشود.
در دو بازی اول جام جهانی ۲۰۲۶، عددهای مسی فراتر از یک شروع خوب هستند. او در ۱۷۰ دقیقه ۵ گل زده، ۱۳ شوت داشته و ۸ شوتش در چارچوب بوده است. نرخ تبدیل شوت به گل او ۳۸.۵ درصد است. ۴ گل را با پای چپ زده و یکی را با پای راست. ۴ گل از داخل محوطه آمده و یکی از بیرون محوطه. این یعنی خطر او فقط از یک نقطه نمیآید.
بخش خلاقانه بازیاش هم روشن است. مسی تا اینجا ۴ پاس کلیدی داده و ۲ موقعیت بزرگ ساخته است. ۶۰ پاس از ۷۷ پاسش سالم بوده و ۴۱ پاس موفق در نیمه زمین حریف ثبت کرده است. این یعنی او فقط گلزن صدر جدول نیست. هنوز یکی از اصلیترین مسیرهای پیشروی آرژانتین است.
از نظر فیزیکی هم عددها جالباند. مسی در دو بازی ۷.۰۲ کیلومتر دویده، بیشترین سرعتش به ۳۰.۹۱ کیلومتر بر ساعت رسیده و ۶ دویدن انفجاری برای او ثبت شده است. برای بازیکنی که بهزودی ۳۹ ساله میشود، این عددها مهماند. چون نشان میدهند او برای تاثیرگذاری فقط روی تجربه زندگی نمیکند. هنوز بدنش به اندازه کافی جواب میدهد تا ذهنش بازی را اجرا کند.
رکورد تاریخی هم حالا کاملتر شده است. مسی با ۱۸ گل، بهترین گلزن تاریخ جام جهانی است. کلوزه با ۱۶ گل پشت سر او قرار گرفته و نزدیکترین بازیکن فعال به مسی، کیلیان امباپه با ۱۴ گل است. این رقابت هنوز میتواند یکی از داستانهای مهم ادامه جام باشد اما فعلا قله دست مسی است.
این رکورد در ۲۸ بازی و شش جام جهانی ساخته شده است. از اولین گل در ۲۰۰۶ تا گلهای ۲۰۱۴ مقابل بوسنی و هرزگوین، ایران و نیجریه، از گل ۲۰۱۸ مقابل نیجریه تا جام ۲۰۲۲ با گل مقابل عربستان، مکزیک، استرالیا، هلند، کرواسی و دو گل در فینال مقابل فرانسه. حالا هم ۲۰۲۶ با هتتریک مقابل الجزایر و دبل مقابل اتریش شروع شده است. این فقط یک اوج کوتاه نیست. این دوام در بالاترین سطح است.
با این دبل، مسی سومین بازیکن تاریخ جام جهانی شد که در ۶ بازی پیاپی گل میزند. قبل از او فقط ژوست فونتن در ۱۹۵۸ و ژائیرزینیو در ۱۹۷۰ چنین کاری کرده بودند. او همچنین دومین بازیکنی شد که در سه جام جهانی مختلف حداقل ۴ گل میزند. این یعنی رکورد ۱۸ گل، فقط یک عدد تنها نیست. پشتش چند رکورد دیگر هم صف کشیدهاند.
پنالتی خرابشده هم عجیبترین بخش شب بود. مسی حالا با ۷ پنالتی زده و ۳ پنالتی خرابکرده، رکورددار هر دو بخش در تاریخ جام جهانی است. این اولین بار هم بود که در یک بازی رسمی برای آرژانتین پنالتی از دست داد و بعد در همان بازی گل زد. حتی اشتباههای مسی هم بیسر و صدا از کنار تاریخ رد نمیشوند.
برای آرژانتین، این برد مسیر گروه را روشن کرد. تیم اسکالونی به مرحله حذفی رسید و اگر اردن مقابل الجزایر پیروز نشود، صدرنشینی گروه هم یک بازی زودتر قطعی میشود. صدرنشینی میتواند آرژانتین را در یکشانزدهم نهایی به نایبقهرمان گروه H در میامی برساند. فعلا یعنی دور شدن از اسپانیا در اولین مرحله حذفی.
اما نکته مهمتر از جدول، شکل برد بود. آرژانتین مقابل تیمی که با فشار منظم و نفر به نفر میآید، جواب داشت. لوزی میانی، حرکتهای آلمادا، جایگیری انزو و دیپائول، و آزادی حسابشده مسی باعث شد اتریش از داخل شکسته شود. اتریش میخواست با هر پاس رو به عقب، جلو بپرد. آرژانتین کاری کرد هر پرش، یک فضای تازه پشت سر خودش بسازد.
این برای مرحله حذفی پیام مهمی دارد. آرژانتین فقط به لحظههای مسی تکیه نکرده است. تیمی ساخته که مسی را در بهترین نقطه ممکن به توپ میرساند. اگر حریف عقب بنشیند، او بین خطوط پیدا میشود. اگر حریف جلو بیاید، پشت فشار جا میگیرد. اگر بازی شلوغ شود، دیرتر وارد قاب میشود و زودتر از همه ضربه میزند.
اتریش آمده بود آرژانتین را خفه کند. اما آرژانتین همان فشار را گرفت و علیه خودش استفاده کرد. مسی پنالتی را خراب کرد، اما بازی را نه. او دو بار از فضای کور ضربه زد، رکورد کلوزه را شکست و آرژانتین را با یک نمایش فنی کامل به مرحله حذفی رساند.
عکس: رویترز