
جام جهانی
۲۰۲۶ قبل از پایان گروهی تاریخساز شد
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایواسکور، جام جهانی ۲۰۲۶ پیش از پایان مرحله گروهی، خود را بهعنوان یکی از ماندگارترین دورههای تاریخ فوتبال معرفی کرده است. اگرچه این رقابتها از ماهها قبل با حواشی گوناگونی مانند وقفههای اجباری برای آبرسانی به بازیکنان، محدودیتهای صدور ویزا و برخی مسائل دیگر همراه بود، اما آنچه در مستطیل سبز رقم خورده، تصویری کاملاً متفاوت ارائه داده است؛ جایی که رکوردهای متعددی یکی پس از دیگری شکسته شدهاند و بسیاری از اتفاقات، پیش از این غیرقابل تصور به نظر میرسیدند.
از همان ابتدا، این جام جهانی با تغییرات ساختاری خود تاریخساز شد. برای نخستین بار، سه کشور شامل آمریکا، مکزیک و کانادا بهطور مشترک میزبانی بزرگترین رویداد فوتبال جهان را بر عهده گرفتند؛ اتفاقی که رکورد دو میزبان جام جهانی ۲۰۰۲ در کره جنوبی و ژاپن را پشت سر گذاشت.
همچنین این نخستین دورهای است که با حضور ۴۸ تیم برگزار میشود و فرمت ۳۲ تیمی برای همیشه کنار گذاشته شده است. هرچند پیشنهاد افزایش تعداد تیمها به ۶۴ مطرح شده بود، اما فیفا تأیید کرده جام جهانی ۲۰۳۰ نیز با همین فرمت ۴۸ تیمی برگزار خواهد شد.
تنوع بیسابقه تیمها و ظهور یک «سیندرلای» جدید
افزایش تعداد تیمهای حاضر باعث شد کشورهای بیشتری فرصت حضور در بزرگترین ویترین فوتبال جهان را پیدا کنند؛ موضوعی که دامنه رقابتها را نیز گستردهتر کرده است.
در این دوره، مجموعاً ۱۰۴ مسابقه برگزار خواهد شد؛ رقمی که خود یک رکورد تاریخی محسوب میشود. ورزشگاه آزتکا نیز در دیدار افتتاحیه مکزیک و آفریقای جنوبی، برای سومین بار میزبان مسابقات جام جهانی شد و عنوان پرافتخارترین ورزشگاه تاریخ این رقابتها را از آن خود کرد.
از سوی دیگر، دیدار تونس و ژاپن که یکشنبه گذشته در مونتری برگزار شد، بهعنوان هزارمین مسابقه تاریخ جام جهانی در کتاب رکوردها ثبت شد؛ آماری که اهمیت این دوره را بیش از پیش نشان میدهد.
پیش از آن نیز برخی کشورها تاریخسازی کرده بودند. افزایش سهمیهها باعث شد تیمهایی که تا چند سال قبل کمتر کسی نامشان را در فوتبال جهان شنیده بود، فرصت حضور در جام جهانی را پیدا کنند؛ یکی از شاخصترین نمونهها، کوراسائو بود.
این کشور حوزه کارائیب با جمعیتی حدود ۱۸۵ هزار نفر، در نوامبر ۲۰۱۵ به کوچکترین کشوری تبدیل شد که تاکنون جواز حضور در جام جهانی را به دست آورده است؛ رکوردی که پیش از این در اختیار ایسلند با حدود ۴۰۰ هزار نفر جمعیت در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه بود.
در کنار این اتفاق، دیک ادووکات نیز در ۷۸ سالگی، هنگام هدایت کوراسائو مقابل آلمان، عنوان مسنترین سرمربی تاریخ جام جهانی را به نام خود ثبت کرد.
جامی که بوی رکورد گل میدهد
از نظر فنی نیز همه چیز نشان میدهد جام جهانی ۲۰۲۶ به پرگلترین دوره تاریخ تبدیل خواهد شد.
پس از پایان هفته دوم مرحله گروهی، تعداد گلهای مسابقات به ۱۴۱ رسید و تنها با برگزاری آخرین مسابقات سه گروه نخست، این آمار به ۱۶۱ گل افزایش یافت.
با ادامه رقابتها، این عدد به احتمال بسیار زیاد از رکورد ۱۷۲ گل جام جهانی قطر عبور خواهد کرد؛ رکوردی که تاکنون پرگلترین دوره تاریخ محسوب میشد. نکته قابل توجه اینکه این آمار در حالی ثبت شده که مسابقات هنوز از مرحله گروهی نیز عبور نکردهاند.مسی و رونالدو؛ اسطورههایی که هنوز رکورد میشکننددر کنار رکوردهای تیمی و اتفاقات تاریخی، جام جهانی ۲۰۲۶ بیش از هر چیز با ادامه درخشش دو اسطوره بزرگ فوتبال قرن بیستویکم به یاد سپرده خواهد شد؛ لیونل مسی و کریستیانو رونالدو.این دو فوقستاره، در کنار گییرمو «ممو» اوچوا، نخستین بازیکنان تاریخ شدند که در شش دوره جام جهانی به میدان رفتهاند؛ دستاوردی که جایگاه آنها را بیش از پیش در تاریخ فوتبال تثبیت میکند.برای مسی، این جام جهانی بار دیگر ثابت کرده که سن تنها یک عدد است. فوقستاره آرژانتینی تنها در دو مسابقه موفق شد دو رکورد مهم میروسلاو کلوزه را بشکند.او با ثبت نخستین هتتریک خود در جام جهانی مقابل الجزایر و سپس دبل برابر اتریش، تعداد گلهایش را به ۱۸ رساند و به بهترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد.اما رکوردهای مسی به همین جا ختم نمیشود. او اکنون با ۱۸ پیروزی، ۲۸ بازی و ۲۴۸۹ دقیقه حضور در زمین، رکورددار بیشترین برد، بیشترین بازی و بیشترین دقایق حضور در تاریخ جام جهانی است.علاوه بر این، پیروزی برابر اتریش باعث شد مسی در ششمین بازی متوالی جام جهانی نیز موفق به گلزنی شود و از این حیث در کنار ژوست فونتن و جرزینیو قرار بگیرد.در سوی دیگر، کریستیانو رونالدو نیز همچنان به رکوردشکنی ادامه میدهد.کاپیتان پرتغال در دیدار برابر ازبکستان، در حالیکه ۴۱ سال و ۱۳۸ روز داشت، دو بار گلزنی کرد و عنوان مسنترین بازیکنی را که در یک مسابقه جام جهانی دبل کرده، از مسی گرفت.او همچنین با گلزنی در جامهای جهانی ۲۰۰۶، ۲۰۱۰، ۲۰۱۴، ۲۰۱۸، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶، به نخستین بازیکن تاریخ تبدیل شد که در شش دوره مختلف این رقابتها موفق به گلزنی شده است.امباپه، هالند و وینیسیوس؛ وارثان تاج پادشاهاناگرچه نگاهها همچنان به مسی و کریستیانو رونالدو دوخته شده، اما واقعیت این است که نسل جدید ستارهها آماده تصاحب تاج فوتبال جهان است.در صدر این نسل، کیلیان امباپه قرار دارد؛ مهاجمی که بار دیگر نشان داده جام جهانی، صحنهای ایدهآل برای درخشش اوست.ستاره رئال مادرید با دو گلی که برابر سنگال به ثمر رساند، از اولیویه ژیرو عبور کرد و به بهترین گلزن تاریخ تیم ملی فرانسه تبدیل شد. او سپس با یک دبل دیگر مقابل عراق، تعداد گلهای ملی خود را به ۶۰ رساند.امباپه همچنین با ۱۶ گل در جام جهانی، رکورد ژوست فونتن را شکست و به بهترین گلزن تاریخ فرانسه در این رقابتها تبدیل شد؛ آن هم در شرایطی که جوانترین بازیکنی است که به چنین آماری رسیده است. میانگین یک گل در هر مسابقه، آماری خیرهکننده برای مهاجم فرانسوی محسوب میشود.در جدول گلزنان، وینیسیوس جونیور و ارلینگ هالند نیز همپای امباپه پیش میروند.وینیسیوس که یک مسابقه بیشتر از رقبایش انجام داده، با گلزنی در هر سه دیدار مرحله گروهی، نام خود را کنار جرزینیو، روماریو، ریوالدو و رونالدو نازاریو قرار داد؛ اسطورههایی که پیش از او موفق شده بودند در هر سه بازی مرحله گروهی جام جهانی برای برزیل گلزنی کنند.در سوی دیگر، هالند نیز روند گلزنی خیرهکنندهاش را ادامه داده است. ستاره منچسترسیتی که نخستین حضور خود در جام جهانی را تجربه میکند، تاکنون چهار گل به ثمر رسانده و با عبور از رکورد دو گل کتیل رکدال، به بهترین گلزن تاریخ نروژ در جام جهانی تبدیل شده است.هری کین نیز یکی دیگر از مدعیان جدی کفش طلای این دوره به شمار میرود. مهاجم بایرن مونیخ با دبل مقابل کرواسی، تعداد گلهای خود در جام جهانی را به ۱۰ رساند و با گری لینهکر به عنوان بهترین گلزن تاریخ انگلیس در این رقابتها برابری کرد.کین همچنین در کنار دیوید بکام تنها بازیکن انگلیسی است که در سه دوره مختلف جام جهانی (۲۰۱۸، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶) موفق به گلزنی شده است.ستارههای تازهای که از راه رسیدهاندجام جهانی همیشه سکوی معرفی استعدادهای جدید بوده و این دوره نیز از این قاعده مستثنی نیست.در میان چهرههای تازه، سه نام بیش از دیگران جلب توجه کردهاند؛ دنیز اونداو، یوهان مانزامبی و جاناتان دیوید.اونداو، مهاجم آلمان، تنها در ۵۶ دقیقه حضور در زمین، سه گل زده و دو پاس گل داده است؛ آماری که او را با رکورد روژه میلا در جام جهانی ۱۹۹۰ برابر کرده است. میلا نیز در آن دوره به عنوان بازیکن تعویضی روی پنج گل تیمش تأثیر مستقیم گذاشته بود.در همین حال، مانزامبی، ستاره جوان سوئیس، با سه گل و یک پاس گل در مرحله گروهی، به جوانترین بازیکن تعویضی تاریخ جام جهانی تبدیل شد که در یک مسابقه موفق به زدن دو گل شده است. او هنگام ثبت این رکورد مقابل بوسنی، ۲۰ سال و ۲۴۷ روز سن داشت.از سوی دیگر، جاناتان دیوید نیز با هتتریک برابر قطر، نام خود را در تاریخ ثبت کرد و به نخستین بازیکن منطقه کونکاکاف از زمان برت پاتنو در سال ۱۹۳۰ تبدیل شد که در جام جهانی هتتریک میکند.آیا آخرین رکورد بزرگ هم شکسته میشود؟با توجه به آمادگی فوقالعاده گلزنان بزرگ این دوره، حالا تنها یک سؤال باقی مانده است؛ آیا کسی میتواند یکی از دستنیافتنیترین رکوردهای تاریخ جام جهانی را بشکند؟رکورد ۱۳ گل ژوست فونتن در جام جهانی ۱۹۵۸، بیش از شش دهه است که پابرجا مانده و بسیاری آن را شکستناپذیر میدانند.با این حال، افزایش تعداد مسابقات و اضافه شدن مرحله یکشانزدهم نهایی، فرصت بیشتری در اختیار مهاجمان قرار داده است؛ موضوعی که شانس شکسته شدن این رکورد تاریخی را نسبت به گذشته افزایش میدهد.پاسخ این پرسش را باید در ادامه جام جهانی ۲۰۲۶ جستوجو کرد؛ تورنمنتی که تا اینجای کار ثابت کرده، رکوردشکنی به بخشی جداییناپذیر از هویت آن تبدیل شده است.