
جام جهانی
آمریکا بیشتر شوت زد، ترکیه موقعیتهای بهتری ساخت
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایواسکور، آمریکا میتوانست مرحله گروهی جام جهانی را بدون شکست تمام کند اما ترکیه با آخرین ضربه بازی همه چیز را عوض کرد. تیم مائوریسیو پوچتینو صدر گروه را از قبل قطعی کرده بود و با ۹ تغییر وارد زمین شد. آنها با همین ترکیب چرخشی هم بازی را تند شروع کردند، دوبار گل زد و تا آخرین ثانیه برای برد جنگیدند. مشکل اینجا بود که ترکیه، بالاخره بعد از دو بازی خاموش، کفش گلزنیاش را پیدا کرد.
بازی در ورزشگاه سوفای لسآنجلس از همان ابتدا دیوانهوار شروع شد. آمریکا فقط بعد از ۲ دقیقه و ۱۳ ثانیه به گل رسید. سباستین برهالتر کرنر را فرستاد، آستون تراستی در تیر دوم توپ را پایین آورد و با ضربهای محکم دروازه اوغورجان چاکر را باز کرد. این گل دومین گل سریع تاریخ آمریکا در جام جهانی بود. فقط گل کلینت دمپسی مقابل غنا در سال ۲۰۱۴ سریعتر از آن گل زده شده بود.
اما ترکیه برخلاف دو بازی اول، بعد از دریافت گل فرو نریخت. این تیم تا قبل از بازی با آمریکا ۶۲ شوت در جام جهانی ۲۰۲۶ زده بود و حتی یک گل هم نداشت. آردا گولر در دقیقه ۱۰ این طلسم را شکست. باریش آلپر ییلماز پاس را ساخت و گولر با پای چپ توپ را از مت ترنر عبور داد. این فقط گل اول ترکیه در جام نبود، یک تغییر روانی بزرگ هم بود. تیمی که دو بازی تمام در زدن ضربه آخر شکست خورده بود، با اولین شوت جدیاش در این بازی گل زد.
ترکیه در دقیقه ۳۱ بازی را برگرداند. گولر در جریان حرکت نقش داشت، ارن علمعلی از سمت چپ به خط عرضی رسید و توپ را به عقب فرستاد. ضربه ارکون کوکچو در مسیر به زانوی باریش آلپر ییلماز خورد و وارد دروازه شد. ترکیه با دو شوت اول خود به دو گل رسید. این عدد کل بازی را توضیح میدهد. آمریکا بیشتر حمله کرد، اما ترکیه در شروع بازی از فرصتهایش بیرحمانهتر استفاده کرد
پوچتینو با ترکیبی کاملا چرخشی بازی را شروع کرده بود. از تیمی که استرالیا را برد، فقط وستون مککنی و ریکاردو پپی در ترکیب ماندند. در تاریخ جام جهانی فقط سه تیم بیشتر از آمریکا بین دو بازی تغییر ترکیب دادهاند. اسپانیا در سال ۲۰۰۶ برابر عربستان ۱۱ تغییر داد، بلژیک در سال ۲۰۱۸ برابر ژاپن ۱۰ تغییر داشت و برزیل در سال ۲۰۲۲ برابر کره جنوبی ۱۰ تغییر ثبت کرد. با این حال، تغییرات زیاد آمریکا را از ریتم نینداخت. این تیم هم نیمه اول را سریع شروع کرد، هم نیمه دوم را.
آمریکا در دقیقه ۴۹ دوباره برگشت. پرتاب بلند مارک مککنزی در محوطه آشوب ساخت، ترکیه نتوانست توپ را کامل دور کند و سباستین برهالتر از پشت محوطه با ضربهای تمیز نتیجه را ۲-۲ کرد. آمریکا با این گل به اولین تیمی از سال ۲۰۱۴ تبدیل شد که در یک بازی جام جهانی، در ۴ دقیقه ابتدایی هر دو نیمه گل میزند. آخرین بار نیجریه مقابل آرژانتین چنین کاری کرده بود.
عددهای کلی بازی در نگاه اول به سود آمریکا حرف میزنند. آمریکا ۵۲ درصد مالکیت داشت، ۱۸ شوت زد و ۷ شوت در چارچوب ثبت کرد. این تیم ۵۷ بار وارد یکسوم هجومی شد، ۳۷ لمس توپ در محوطه جریمه ترکیه داشت و ۹ کرنر گرفت. ترکیه در مقابل ۴۸ درصد مالکیت داشت، فقط ۹ شوت زد، ۴۱ ورود به یکسوم هجومی ثبت کرد و ۲۴ لمس توپ در محوطه آمریکا داشت. اما فوتبال فقط تعداد حمله نیست بلکه کیفیت حمله هم مهم هست.
ترکیه با وجود نصف بودن تعداد شوتهایش، در گل مورد انتظار ۲.۷۱ به ۲.۰۶ از آمریکا جلو افتاد. این یعنی موقعیتهای ترکیه تمیزتر و خطرناکتر بودند. آمریکا بیشتر به محوطه رسید اما بسیاری از ضربههایش تحت فشار زده شد. ترکیه کمتر حمله کرد اما وقتی رسید، به نقطه بهتر رسید. همین تفاوت، دلیل اصلی نتیجه بود.
برتری دیگر ترکیه در دوئلها بود. تیم وینچنزو مونتلا ۶۰ درصد کل دوئلها را برد و در نبردهای زمینی به ۶۱ درصد پیروزی رسید. ترکیه ۲۰ تکل موفق از ۳۱ تلاش ثبت کرد و آمریکا فقط ۹ تکل موفق از ۱۴ تلاش داشت. این برتری به ترکیه اجازه داد بعد از فشارهای آمریکا نفس بکشد، توپ دوم را بگیرد و بازی را دوباره به جلو ببرد. آمریکا حمله میکرد اما ترکیه در بسیاری از برخوردهای میانی زنده میماند.
تفاوت عملکرد دروازهبانها هم مهم بود. اوغورجان چاکر ۵ سیو انجام داد و چند بار ترکیه را در بازی نگه داشت. مت ترنر فقط یک سیو ثبت کرد. این عدد نشان میدهد آمریکا حجم بیشتری از شوتها را به چارچوب رساند اما ترکیه با کیفیت موقعیت و واکنشهای دروازهبانش بازی را کنترل کرد. سیو چاکر مقابل کریستین پولیشیچ، که توپ را به تیر فرستاد، یکی از لحظههای کلیدی مسابقه بود.
از نظر ساختار، ترکیه با آرایش ۳-۴-۲-۱ بازی کرد. گولر و کنان ییلدیز پشت مهاجم آزادانه حرکت میکردند و بین خطوط جا میگرفتند. این شکل بازی به ترکیه کمک کرد از مرکز ترکیب بسازد و بعد با پاسهای مورب پشت مدافعان کناری آمریکا ضربه بزند. آمریکا در سمت مقابل با ۴-۳-۳ بازی کرد و وینگرهایش را بالا نگه داشت تا خط سهنفره دفاع ترکیه را باز کند. این نقشه حجم حمله ساخت اما پشت مدافعان کناری آمریکا هم فضا باقی گذاشت.
ترکیه در عرض زمین چندان موفق نبود. این تیم ۱۱ ارسال انجام داد و هیچ ارسال موفقی نداشت. آمریکا از کنارهها بهتر کار کرد و ۵ ارسال موفق از ۱۸ تلاش ثبت کرد اما باز هم تفاوت در مرکز بازی ساخته شد. ترکیه با ۴۲ بازپسگیری توپ، ۳۱ تکل و برتری در دوئلها، اجازه نداد حملات آمریکا به موجهای بیوقفه تبدیل شود. آمریکا کرنرهای بیشتری گرفت، اما ترکیه در لحظههای مهم محوطه را زنده نگه داشت.
آردا گولر بهترین تصویر از بیداری دیرهنگام ترکیه بود. او با امتیاز ۷.۵ فایواسکور بهترین بازیکن زمین شد و فقط به خاطر گلش این نمره را نگرفت. گولر ۶۷ لمس توپ داشت، ۴۰ پاس سالم از ۵۲ پاس داد و ۳۰ پاس سالم در زمین آمریکا ثبت کرد. او ۱۰ دوئل برد، ۳ نبرد هوایی را به سود خود تمام کرد، ۴ بار توپ را بازپس گرفت و ۲ تکل هم زد. برای یک بازیکن خلاق، این حجم از کار بدون توپ عدد کمی نیست.
گولر در بخش هجومی هم تأثیر مستقیم داشت. او یک گل زد، ۰.۵۳ گل مورد انتظار ثبت کرد و ۰.۰۸ پاس گل مورد انتظار ساخت. ارزش اصلی او اما در اتصالها بود. او مدام فشار را میشکست و توپ را به بازیکنان رو به جلو میرساند. ترکیه در دو بازی اول بازیکن خلاق داشت اما جریان نداشت. مقابل آمریکا، گولر بالاخره این جریان را ساخت.
در سمت آمریکا، سباستین برهالتر بزرگترین برنده فردی بازی بود. او کرنر گل اول را فرستاد و خودش گل دوم را با یک ضربه والی از پشت محوطه زد. اما نمایش او فقط دو لحظه نبود. برهالتر ۸۹ لمس توپ داشت، ۵۵ پاس سالم داد، ۸ ارسال انجام داد و ۵ موقعیت ساخت که بیشترین عدد بازی بود. او در نبردهای زمینی هم ۷ دوئل از ۱۲ دوئل را برد و در دفاع ۲ تکل، ۲ قطع توپ و ۸ بازپسگیری ثبت کرد.
این همان چیزی است که پوچتینو از یک بازیکن چرخشی میخواست. برهالتر قبل از این بازی فقط دو بار به عنوان تعویضی در جام جهانی ۲۰۲۶ به میدان رفته بود اما مقابل ترکیه ۹۰ دقیقه بازی کرد و خودش را به مربی نشان داد. آمریکا در میانه زمین بازیکنانی مثل مککنی و تایلر آدامز دارد اما برهالتر با این نمایش نشان داد میتواند در مرحله حذفی هم گزینهای جدی باشد.
بازگشت پولیشیچ هم خبر خوب آمریکا بود. او در دقیقه ۵۸ وارد زمین شد و خیلی زود بازی را عوض کرد. پولیشیچ ۳ شوت زد، همه ۱۲ پاس خود را سالم رساند، یک موقعیت ساخت و ۳ لمس توپ در محوطه ترکیه داشت. او با سرعت خود پشت خط دفاع ترکیه را تهدید کرد و چند بار به گل نزدیک شد. آمریکا بازی را باخت اما از بازگشت آماده پولیشیچ برای مرحله ۳۲ تیمی خبر خوبی گرفت.
با این حال، پایان بازی به نام ترکیه نوشته شد. مونتلا در دقیقه ۸۸ کان آیهان را وارد زمین کرد و او فقط به یک ضربه نیاز داشت. در دقیقه ۹۸، جان اوزان توپ را از سمت راست به دهانه دروازه رساند و آیهان خودش را به توپ رساند تا گل سوم ترکیه را بزند. این گل شاید زیبا نبود، اما کاملا ارزشمند بود. ترکیه در شبی که دیگر شانسی برای صعود نداشت، آمریکا را از یک پایان بدون شکست محروم کرد.
این برد البته تلخی حذف ترکیه را پاک نمیکند. این تیم پیش از بازی آخر نه امتیازی داشت و نه گلی زده بود. با بازیکنانی مثل گولر، ییلدیز، کوکچو و باریش آلپر ییلماز، انتظارها از ترکیه بسیار بیشتر بود. نمایش مقابل آمریکا نشان داد این تیم توانایی دردسر ساختن برای حریفان بزرگ را داشت اما خیلی دیر بیدار شد. وقتی ترکیه بالاخره بازی کرد، صعود از قبل از دست رفته بود.
برای آمریکا هم این شکست یک هشدار است. تیم پوچتینو در گروه درخشان ظاهر شد، پاراگوئه را ۴-۱ برد، استرالیا را ۲-۰ شکست داد و با صدرنشینی به مرحله بعد رسید. ۸ گل آمریکا در جام جهانی ۲۰۲۶ رکورد تازهای برای این تیم در یک دوره جام جهانی است. اما شکست مقابل ترکیه یادآوری کرد که این تیم هنوز مقابل رقبای اروپایی مشکل دارد. آمریکا فقط یک برد در ۲۰ بازی اخیر خود مقابل تیمهای اروپایی در جام جهانی داشته است و باید این روند را در مرحله ۳۲ تیمی مقابل بوسنی و هرزگوین عوض کند.
جمعبندی بازی ساده است. آمریکا حجم ساخت، ترکیه کیفیت ساخت. آمریکا ۱۸ شوت زد، اما ترکیه با ۹ شوت به ۲.۷۱ گل مورد انتظار رسید. آمریکا ۹ کرنر گرفت، اما ترکیه دوئلها را برد. آمریکا پولیشیچ را برگرداند و برهالتر را کشف کرد، اما ترکیه با گولر جان گرفت و با آیخان ضربه آخر را زد.
ترکیه دیر بیدار شد. آمریکا دیر ضربه خورد. همین برای یک پایان دیوانهوار کافی بود.
عکس: رویترز