
جام جهانی
شبی که دفاع راست گلزن دوباره ناجی شد
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، کلمبیا برای باز کردن دروازه جمهوری دموکراتیک کنگو بیش از ۷۵ دقیقه صبر کرد اما وقتی لحظه رسید، دوباره دنیل مونوز وسط داستان ایستاد. مدافع راست کلمبیا در دقیقه ۷۶ گل زد، برد ۱-۰ را ساخت و تیم نستور لورنزو را به مرحله حذفی ۳۲ تیمی جام جهانی ۲۰۲۶ رساند.
این برد فقط با یک ضربه تعریف نشد. کلمبیا توپ را زیاد به پشت خط دفاع کنگو فرستاد، بارها در آفساید گیر کرد، موقعیت ساخت، به تیر زد و با درخشش لیونل امپاسی دیر به گل رسید. اما لورنزو در نیمه دوم تصمیمی گرفت که بازی را عوض کرد. خوان کوردوبا و خوان فرناندو کینترو وارد شدند و حملهای که داشت کند و بیجان میشد، دوباره نفس گرفت.
کلمبیا بازی را سریع شروع کرد. مونوز همان ابتدا میتوانست گل بزند اما ضربهاش از فاصله نزدیک به بیرون تیر خورد. چند دقیقه بعد هم فکر کرد دروازه را باز کرده است. او بعد از مهار ضربه اولش، توپ را از روی خط، وارد دروازه کرد اما داور گل را به خاطر آفساید از روی ارسال یوهان موهیکا مردود کرد. همین دو صحنه نشان داد کلمبیا از همان شروع، روی نفوذهای مونوز حساب باز کرده بود.
نقشه اصلی کلمبیا روشن بود. این تیم میخواست پشت خط دفاع کنگو را بزند. لوئیس دیاز و لوییس سوارز در جلو سرعت داشتند و لورنزو میخواست با پاسهای بلند، مستقیم به فضای پشت مدافعان برسد. از نظر تئوری، این راه میتوانست بلاک عقبنشسته کنگو را دور بزند. اما در عمل، این نقشه بیش از حد تکرار شد و کنگو آن را خواند.
کلمبیا در این بازی ۶۶ پاس بلند زد. یکی از بالاترین عددهای ثبتشده در جام جهانی ۲۰۲۶ تا اینجا. اما مشکل این بود که بسیاری از این پاسها یا به آفساید ختم شد، یا قبل از رسیدن به مهاجم قطع شد. کلمبیا ۷ بار در آفساید گیر افتاد. این عدد نشان میدهد مهاجمان این تیم مدام روی لبه خط دفاعی حرکت کردند اما زمان پاس و زمان فرار همیشه به هم نرسید.
کنگو با همین روش زنده ماند. خط دفاعی این تیم خوب بالا و پایین میشد، فاصلهها را حفظ میکرد و بارها پاسهای پشت دفاع را بیاثر کرد. امپاسی هم نیمه اول شلوغی داشت. او در مجموع ۸ مهار انجام داد و ۵ مهارش فقط در ۲۰ دقیقه اول آمد. این اولین بار از سال ۱۹۹۸ بود که یک دروازهبان در ۲۰ دقیقه ابتدایی یک بازی جام جهانی ۵ مهار ثبت میکرد. آخرین نفر وارن برت، دروازهبان جامائیکا، مقابل آرژانتین بود.
کلمبیا از نظر عددی برتر بود. این تیم ۲۰ شوت زد و گل مورد انتظارش به ۱.۰۳ رسید. کنگو ۸ شوت داشت و گل مورد انتظارش روی ۰.۳۹ ماند. اما این اختلاف تا دقیقه ۷۶ به گل تبدیل نشد. دیاز و گوستاوو پوئرتا هر کدام ۵ شوت زدند. خامز رودریگز هم ۵ موقعیت ساخت و به اولین بازیکن کلمبیا از سال ۱۹۹۸ تبدیل شد که در یک بازی جام جهانی ۵ شانس خلق میکند. قبل از او کارلوس والدراما مقابل انگلیس چنین عددی ساخته بود.
با این همه، کلمبیا کمکم داشت ریتمش را از دست میداد. حدود دقیقه ۶۰، حملهها کندتر شد و پاسهای بلند دیگر کنگو را نمیترساند. لورنزو هم همینجا دست به تغییر زد. لوییس سوارز بیرون رفت و خوان کوردوبا وارد شد. تفاوت این دو مهاجم، تفاوت مسیر بازی بود. سوارز بیشتر دنبال کشیدن خط دفاع به عقب بود اما کوردوبا بدن میگذاشت، توپ را نگه میداشت و به هافبکها زمان اضافه میداد.
ورود کینترو هم به همان اندازه مهم بود. کلمبیا به بازیکنی نیاز داشت که فقط توپ را به پشت دفاع نفرستد بلکه بین خطوط تصمیم درست بگیرد. کینترو همین کار را کرد. او در صحنه گل، پاس را به سمت کوردوبا فرستاد. کوردوبا با بدنش استیو کاپوآدی را درگیر کرد و اجازه داد توپ از او عبور کند. مونوز از سمت راست به داخل زد، ضربه زد و توپ بعد از برخورد به مدافع کنگو به گوشه دروازه رفت.
این گل، خلاصه تغییر کلمبیا بود. کلمبیا دیگر فقط پشت دفاع را هدف نگرفت. با یک مهاجم هدف، یک بازیکن خلاق و یک مدافع راست نفوذی، موقعیت را از دل شلوغی ساخت. مونوز همان فضایی را دید که مهاجمان قبلا از دست داده بودند. او دیرتر وارد شد، آزادتر ضربه زد و بازی را تمام کرد.
مونوز در این جام جهانی به یک سلاح جدی برای کلمبیا تبدیل شده است. او در بازی اول مقابل ازبکستان هم گل اول تیمش را زد و حالا مقابل کنگو هم گل پیروزی را زد. مونوز چهارمین بازیکن کلمبیاست که در دو حضور پیاپی در جام جهانی گل میزند و اولین نفر بعد از یری مینا در سال ۲۰۱۸ است. نکته جالب اینجاست که باز هم یک مدافع برای کلمبیا نقش مهاجم را بازی کرده است.
نمایش مونوز فقط به گل محدود نبود. او ۹۰ دقیقه بازی کرد و امتیاز ۸.۳ از فایو اسکور گرفت. دو شوت زد، یک شوت در چارچوب داشت، یک بار هم تیر دروازه را لرزاند. گل مورد انتظار او ۰.۲۷ بود، اما ضربه در چارچوبش ۰.۵۹ گل مورد انتظار در چارچوب داشت. این یعنی کیفیت ضربهاش از خود موقعیت خطرناکتر شد. همین تفاوت، در بازیهای بسته جام جهانی همه چیز را عوض میکند.
او در بازی با توپ هم تمیز کار کرد. مونوز ۴۷ پاس صحیح از ۵۱ پاس داد و دقت پاسش به ۹۲ درصد رسید. در نیمه زمین خودی ۳۰ پاس صحیح از ۳۱ پاس داشت و در زمین حریف هم ۱۷ پاس صحیح از ۲۰ پاس ثبت کرد. این یعنی فقط امن بازی نکرد. وقتی بالا رفت، توپ را هم درست به جریان حمله وصل کرد.
مونوز ۶۹ لمس توپ داشت و ۱۳ بار توپ را حمل کرد. این حملها نزدیک به ۹۶ متر جلو رفت و بیش از ۵۰ متر پیشروی برای کلمبیا ساخت. برای یک مدافع راست، این اعداد مهماند. او فقط کنار خط بالا و پایین نرفت. زمین را جلو برد، تیم را به منطقه بهتر رساند و در نهایت خودش هم ضربه آخر را زد.
در دفاع هم کم نگذاشت. مونیوس ۲ دفع توپ، ۳ ریکاوری و ۲ تکل داشت. در ۷ دوئل شرکت کرد و ۳ دوئل را برد. یک بار هم در نبرد هوایی موفق شد. البته دو خطا داد، یک بار آفساید شد و یک بار هم توپ را از دست داد، اما تصویر کلی روشن بود. او حمله را ساخت و در دفاع هم تعادل تیم را به هم نزد.
فرم کلی او در این تورنمنت هم چشمگیر است. مونوز در دو بازی اول ۱۸۰ دقیقه بازی کرده، ۲ گل زده و میانگین امتیاز ۷.۶ فایو اسکور گرفته است. از ۳ شوت، ۲ گل ساخته و گل مورد انتظارش در مجموع به ۰.۷۴ رسیده است. یعنی بالاتر از انتظار تمام کرده است. در پاس هم ۸۰ پاس صحیح از ۹۰ پاس داشته و دقتش به ۸۹ درصد رسیده است.
از نظر بدنی هم مونوز همان چیزی را نشان داده که از یک مدافع راست مدرن میخواهی. او در دو بازی ۱۰.۷۵ کیلومتر دویده، ۱۱ استارت سرعتی داشته و سرعتش به ۳۰.۰۹ کیلومتر بر ساعت رسیده است. این یعنی کلمبیا فقط یک مدافع راست مطمئن ندارد. یک بازیکن دوطرفه دارد که هم عرض میدهد، هم به محوطه میزند، هم عقب برمیگردد.
کنگو با وجود شکست، تا آخر در بازی ماند. این تیم با مهارهای امپاسی، نظم خط دفاعی و چند ضدحمله کوتاه، امیدش را نگه داشت. در دقیقه ۹۱ هم ناتانائل امبوکو از راه دور شوت زد و کامیلو وارگاس با شیرجه کامل توپ را به کرنر فرستاد. همان صحنه میتوانست همه چیز را خراب کند اما دروازهبان کلمبیا هم لحظه خودش را داشت.
دو گل لوئیس دیاز هم در دقایق پایانی مردود شد. یکی به خاطر خطا و یکی به خاطر آفساید. این صحنهها نشان داد کلمبیا بعد از گل هم میتوانست فاصله را بیشتر کند اما از نظر دقت نهایی هنوز کامل نبود. با این حال، نتیجه را گرفت و در گروه K به کنترل کامل رسید. کلمبیا حالا دو امتیاز بالاتر از پرتغال ایستاده و با یک تساوی مقابل پرتغال میتواند صدرنشین گروه شود.
این برد برای کلمبیا از دو جهت مهم بود. اول اینکه صعود را قطعی کرد. دوم اینکه نشان داد لورنزو فقط به ترکیب اولیه وابسته نیست. وقتی پاسهای بلند جواب ندادند و حمله از نفس افتاد، او نوع مهاجم و نوع خلاقیت را عوض کرد. کوردوبا توپ را نگه داشت، کینترو تصمیم درست گرفت و مونوز از عقب رسید تا کار را تمام کند.
کلمبیا در شبی که ۲۰ شوت زد و دیر به گل رسید، بالاخره راه را پیدا کرد. نه با حملهای شلوغ، نه با ضربه ستارههای جلو، بلکه با مدافعی که در این جام جهانی بیشتر از خیلی مهاجمان بوی گل میدهد. مونوز دوباره گل زد، کلمبیا دوباره برد و گروه K حالا قبل از بازی بزرگ مقابل پرتغال، زیر پای زردپوشان است.
عکس: رویترز