
جام جهانی
فوتبال همیشه با جریان مداومش زنده بود، اما وقفههای آبرسانی در ۲۰۲۶ این جریان را چند بار بریدند.
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایواسکور، وقفههای آبرسانی در جام جهانی ۲۰۲۶ خیلی زود به یکی از بحثهای اصلی تورنمنت تبدیل شدند. در گرمای تابستان آمریکای شمالی، توقف سهدقیقهای وسط هر نیمه تصمیم عجیبی نیست. بازیکنان آب میخورند، بدنشان را خنک میکنند و چند ثانیه از فشار بازی بیرون میآیند اما مسئله فقط آب نیست. این وقفهها گاهی ریتم مسابقه را میبرند.
فوتبال همیشه با جریان مداومش زنده بوده است. برخلاف بسیاری از ورزشها، بازی برای چند دقیقه نمیایستد تا تیمها دور مربی جمع شوند و نقشه تازه بگیرند. همین پیوستگی برای خیلیها بخشی از زیبایی فوتبال است. به همین دلیل، وقفههای آبرسانی برای همه خوشایند نبودهاند.
بعضیها میگویند این توقفها بیشتر از آنکه ورزشی باشند، تلویزیونی هستند. در بسیاری از کشورها در همین سه دقیقه آگهی پخش میشود. جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، البته گفته فیفا از این وقفهها درآمد اضافهای ندارد. با این حال بحث اصلی جای دیگری است: آیا این وقفهها جریان بازی را عوض میکنند؟
جواب قطعی وجود ندارد اما چند بازی این سؤال را جدی کردهاند.
در بازی هلند و سوئد، قبل از اولین وقفه آبرسانی، هلند بازی را در دست داشت. هلند ۴ شوت زده بود و سوئد فقط یک شوت داشت. گل مورد انتظار هلند ۱.۳۴ بود و سوئد فقط ۰.۰۳ گل مورد انتظار ثبت کرده بود. بازی کاملا یکطرفه به نظر میرسید.
بعد وقفه آمد و همه چیز تغییر کرد. گراهام پاتر آرایش سوئد را از دفاع پنجنفره به دفاع چهارنفره تغییر داد. از پایان وقفه تا پایان نیمه اول، سوئد ۸ شوت زد و هلند فقط یک شوت داشت. سوئد در همین بازه ۰.۴۴ گل مورد انتظار ساخت و هلند فقط ۰.۰۳ گل مورد انتظار ثبت کرد.
عددها میگویند بازی بعد از وقفه عوض شد. اما نمیشود با قطعیت گفت خود وقفه دلیل اصلی بود. سوئد ۲ بر صفر عقب بود و طبیعی بود که جلو بکشد. تغییر تاکتیکی پاتر هم میتوانست بدون وقفه هم اثر بگذارد. با این حال، آن سه دقیقه به او فرصت داد پیامش را مستقیم به بازیکنان برساند.
آلمان هم نمونه دیگری ساخت. یولیان ناگلزمان بعد از برد ۷ بر یک مقابل کوراسائو گفت وقفه آبرسانی به او کمک کرد حرفهایش را دوباره برای بازیکنان روشن کند. کوراسائو با چینش لوزی در میانه زمین بازی میکرد و آلمان برای پیدا کردن راه درست به زمان نیاز داشت.
آمار هم این تغییر را نشان داد. آلمان قبل از وقفه ۰.۶۴ گل مورد انتظار داشت. بعد از وقفه، این عدد به ۱.۸۲ رسید. بازی هنگام توقف یک بر یک بود اما آلمان با برتری ۳ بر یک به رختکن رفت. باز هم نمیشود همه چیز را به وقفه نسبت داد چون آلمان تیم برتر زمین بود. اما وقفه به ناگلزمان فرصت داد بازی را مرتب کند.
سوئیس و بوسنی هم یکی از واضحترین مثالها را ساختند. بوسنی قبل از وقفه نیمه دوم بهترین دقایقش را بازی میکرد. توپ بیشتر در زمین سوئیس بود و بوسنی ۳۴ لمس توپ در یکسوم هجومی داشت. همین تیم در بازه مشابه نیمه اول فقط ۱۳ لمس توپ در آن منطقه ثبت کرده بود.
بعد وقفه رسید و بازی برگشت. سوئیس پس از آن ۱.۶۷ گل مورد انتظار ساخت، در حالی که قبل از وقفه فقط ۰.۳۱ گل مورد انتظار داشت. بوسنی در بخش پایانی بازی فقط ۵ لمس توپ دیگر در یکسوم هجومی ثبت کرد و مسابقه را ۴ بر یک باخت.
مورات یاکین بعد از بازی گفت عمدا تعویضهایش را تا وقفه آبرسانی نگه داشته بود چون در آن لحظه حریف نمیتوانست سریع واکنش نشان دهد. او سه تعویض همزمان انجام داد. یکی از تعویضیهایش دو گل زد و یکی دیگر یک گل زد و یک پاس گل داد. برای سوئیس، این وقفه فقط زمان نوشیدن آب نبود بلکه یک فرصت تاکتیکی بود.
اردن هم چنین حسی داشت. عامر جاموس بعد از شکست ۳ بر یک مقابل اتریش گفت وقفه آبرسانی زمانی آمد که اردن بازی را کنترل میکرد. اردن بعد از وقفه نیمه دوم دو گل خورد اما عددها کمی محتاطتر حرف میزنند. اردن قبل از وقفه فقط ۰.۱۵ گل مورد انتظار داشت و اتریش ۰.۳۰ گل مورد انتظار ساخته بود. پس سخت است بگوییم اردن واقعا بازی را در مشت گرفته بود.
یک نکته مهم هم وجود دارد. در فوتبال معمولا بخش دوم هر نیمه پراتفاقتر از بخش اول است. در همین جام جهانی هم بعد از وقفههای آبرسانی شوت، گل و گل مورد انتظار بیشتر شده است. اما این لزوما یعنی وقفهها دلیل اصلی هستند؟ نه. در لیگ برتر انگلیس فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ هم همین الگو دیده شد، بدون اینکه وقفه آبرسانی وجود داشته باشد.
وضعیت نتیجه هم بازی را تغییر میدهد. در شروع مسابقه، دو تیم محتاطتر هستند. در دقایق پایانی هر نیمه، تیم عقبافتاده بیشتر ریسک میکند. همین ریسک، شوت و موقعیت بیشتری میسازد و جریان بازی را تندتر میکند.
پس داستان ساده نیست. وقفههای آبرسانی در بعضی بازیها به مربیان کمک کردهاند. بعضی تیمها بعد از این مکثها بهتر شدهاند و بعضیها ریتمشان را از دست دادهاند. اما آمار هنوز ثابت نمیکند که این وقفهها به تنهایی نتیجه مسابقه را تغییر میدهند.
چیزی که قطعی است، تجربه تماشای جام جهانی ۲۰۲۶ مثل قبل نیست. فوتبال هر نیمه یک مکث اجباری دارد. برای بدن بازیکنان شاید لازم باشد، اما برای ریتم بازی هنوز سؤال بزرگ باقی مانده است.