
جام جهانی
ژاپن دوباره دنبال یک غافلگیری
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، هلند و ژاپن یکی از بازیهای جذاب دور اول جام جهانی ۲۰۲۶ را برگزار میکنند. یک طرف هلند. تیمی با تاریخ بزرگ، سه فینال جام جهانی و یک حسرت قدیمی. طرف دیگر ژاپن. تیمی که دیگر فقط نماینده منظم آسیا نیست. حالا میتواند اسمهای بزرگ را هم اذیت کند.
روی کاغذ، هلند جلوتر است. اپتا شانس برد نارنجیها را ۴۹.۲ درصد میداند. ژاپن ۲۶ درصد شانس برد دارد و احتمال مساوی ۲۴.۸ درصد است. اما ژاپن در سالهای اخیر دقیقاً در همین بازیها خطرناک شده. بازیهایی که همه فکر میکنند تیم بزرگتر باید کار را دربیاورد.
هلند با یک رکورد مهم وارد جام میشود. نارنجیها در ۱۶ بازی اخیرشان در مرحله گروهی جام جهانی نباختهاند. ۱۲ برد و ۴ مساوی. این طولانیترین روند شکستناپذیری فعلی در مرحله گروهی جام جهانی است.
شروعهای هلند هم معمولاً مطمئن بوده. این تیم در ۹ بازی اول اخیرش در جام جهانی شکست نخورده. ۷ برد و ۲ مساوی. آخرین شکست هلند در بازی اول جام جهانی به ۱۹۳۸ برمیگردد. یعنی هلند سالهاست بلد است جام را خراب شروع نکند.
اما ژاپن هم دیگر تیمی نیست که از بازی اول بترسد. ساموراییها دو جام جهانی قبلی را با برد شروع کردند. در ۲۰۱۸ کلمبیا را ۲ بر یک بردند. در ۲۰۲۲ هم آلمان را با همین نتیجه شکست دادند. همان بردی که مسیر قطر را برایشان عوض کرد.
ژاپن در قطر فقط آلمان را نبرد. اسپانیا را هم شکست داد و صدرنشین گروه شد. بعد مقابل کرواسی تا پنالتی رفت، اما دوباره همان دیوار قدیمی جلویش ایستاد. یکهشتم نهایی.
این هنوز گره بزرگ فوتبال ژاپن در جام جهانی است. هشتمین حضور پیاپی، اما بدون عبور از یکهشتم. حتی رکورد بیشترین بازی در جام جهانی بدون رسیدن به یکچهارم نهایی را هم دارد. ۲۵ بازی.
هاجیمه موریاسو حالا باتجربهتر از همیشه روی نیمکت است. تنها مربیای که ژاپن را در دو جام جهانی پیاپی هدایت میکند و بیش از ۱۰۰ بار روی نیمکت این تیم نشسته. تیمش منظم است، فشرده بازی میکند و مهمتر از همه، وسط بازی میتواند شکلش را عوض کند.
ژاپن معمولاً با سه مدافع شروع میکند. ۳-۴-۲-۱ یا ۳-۴-۳. اما داستان فقط سیستم نیست. ژاپن میتواند صبر کند، حریف را جلو بکشد و در لحظه درست ضربه بزند. آلمان و اسپانیا این را در قطر فهمیدند.
قدرت ژاپن فقط در نظم دفاعی نیست. این تیم در انتخابی آسیا پرگلترین تیم قاره بود. ۵۱ گل در زمین. اگر برد انضباطی مقابل کره شمالی را هم حساب کنیم، ۵۴ گل. یعنی ژاپن فقط با بسته بازی کردن به جام نرسیده. با حمله هم آمده است.
سه بازیکن ژاپن در انتخابی روی ۱۰ گل یا بیشتر نقش داشتند. تاکفوسا کوبو با ۴ گل و ۸ پاس گل، جونیا ایتو با یک گل و ۱۰ پاس گل، آیاسه اوئدا با ۸ گل و ۲ پاس گل. این یعنی حمله ژاپن فقط از یک مسیر نمیآید.
کوبو مهمترین چهره این تیم است. وینگر رئال سوسیهداد در ۲۵ سالگی به بلوغ خوبی رسیده و حالا باید بار خلاقیت ژاپن را در بازیهای بزرگ بکشد. اگر ژاپن قرار باشد به هلند ضربه بزند، احتمالاً رد پای کوبو جایی در صحنه دیده میشود.
هلند اما خودش پر از ابزار است. رونالد کومان برای اولین بار به عنوان سرمربی در جام جهانی حضور دارد. او این فضا را به عنوان بازیکن تجربه کرده، اما حالا مسئول تیمی است که دوباره میخواهد جدی گرفته شود.
هلند سه بار به فینال جام جهانی رسیده. ۱۹۷۴، ۱۹۷۸ و ۲۰۱۰. اما هنوز جام را نگرفته. همین حسرت همیشه کنار نام هلند هست. تیمی که بارها زیبا بازی کرده، بارها نزدیک شده، اما هنوز آن قدم آخر را برنداشته است.
با این حال، تاریخ جام جهانی برای هلند پر از عددهای بزرگ است. ۳۰ برد در ۵۵ بازی و نرخ برد ۵۴.۵ درصد. قبل از شروع جام ۲۰۲۶، فقط برزیل و آلمان در تاریخ جام جهانی نرخ برد بهتری داشتند. هلند فقط ۴ گل تا رسیدن به ۱۰۰ گل در جام جهانی فاصله دارد.
کومان میتواند با چند شکل بازی کند. ۴-۳-۳، ۳-۴-۳ یا ۳-۵-۲. اما اصل فوتبالش روشن است. مالکیت، فشار سریع بعد از لو دادن توپ و حمله مستقیم وقتی توپ دوباره برمیگردد.
قدرت هلند از عقب شروع میشود. فندایک، آکه و خط دفاعیای که هم قدرت دارد، هم تجربه. جلوتر از آنها فرنکی دییونگ بازیکنی است که میتواند سرعت بازی را کم یا زیاد کند. او در انتخابی جام جهانی، ۹۵.۷ درصد پاسهای تحت فشارش را سالم رساند. همین عدد نشان میدهد چرا برای هلند اینقدر مهم است.
در حمله، ممفیس دیپای هنوز یکی از نامهای اصلی است. شاید دیگر همان نسخه قدیمی نباشد، اما برای هلند همیشه اثر دارد. او در انتخابی اروپا ۸ گل زد و ۴ پاس گل داد. بهترین گلزن تاریخ هلند است و از جام جهانی ۱۹۷۸ به بعد، بیشترین پاس گل را هم بین بازیکنان این کشور داده است.
برای هلند، این بازی اگر زود کنترل شود، میتواند راحت جلو برود. اما اگر ژاپن نیمه اول را زنده بماند، داستان فرق میکند. تیم موریاسو بلد است بازی را به جایی ببرد که حریف عجله کند و اشتباه بدهد.
ضعف ژاپن هم پنهان نیست. این تیم مقابل بازی فیزیکی، ارسالهای زیاد و فشار هوایی همیشه راحت نیست. هلند اگر از کنارهها و توپهای دوم خوب استفاده کند، میتواند ژاپن را عقب نگه دارد. اما اگر بازی روی زمین و در انتقالها باز شود، خطر ژاپن بیشتر میشود.
این دو تیم یک بار در جام جهانی به هم رسیدهاند. سال ۲۰۱۰، وسلی اسنایدر تنها گل بازی را زد و هلند یک بر صفر برد. همان هلندی که تا فینال رفت و مقابل اسپانیا باخت. در کل هم ژاپن هنوز هلند را نبرده. یک مساوی و دو شکست.
اما ژاپن امروز با آن تیم فرق دارد. بازیکنان بیشتری در اروپا دارد، اعتمادبهنفس بیشتری دارد و دیگر مقابل اسمهای بزرگ عقب نمیکشد. قطر نشان داد بردن آلمان و اسپانیا برای ژاپن اتفاقی نبود.
برای هلند، این بازی شروع یک مسیر است. شروعی برای تیمی که میخواهد از همان اول خودش را مدعی نشان بدهد. برای ژاپن، یک فرصت دیگر است. فرصتی برای اینکه بگوید آن شبهای بزرگ در قطر فقط یک خاطره نبود.
هلند تیم کاملتری است. اما ژاپن همان تیمی است که پیشبینیهای ساده را خطرناک میکند. نارنجیها به رکوردها و کیفیتشان دل بستهاند. ساموراییها به صبر، نظم و لحظه درست. همین تضاد، بازی را جذاب میکند.
عکس: رویترز