
جام جهانی
دو مهاجم بزرگ مقابل دفاع بدون گل خورده
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، سوئد و تونس جام جهانی ۲۰۲۶ را با دو داستان کاملاً متفاوت شروع میکنند. سوئد با دردسر، پلیآف و یک راه فرعی به جام رسید. تونس اما با یکی از تمیزترین مسیرهای انتخابی در آفریقا. آنها در ۱۰ بازی، ۲۸ امتیاز به دست آوردند و با ۲۲ گل زده و صفر گل خورده مقتدرانه به جام رسیدند.
همین تضاد، بازی را جذاب میکند. یک طرف سوئد با گیوکرش و ایساک، دو مهاجمی که میتوانند هر دفاعی را اذیت کنند. در طرف دیگر تونس، تیمی که در انتخابی حتی یک بار هم دروازهاش باز نشد.
سوئد اصلاً مسیر راحتی نداشت. این تیم در گروه انتخابی اروپا حتی یک برد هم نگرفت و پایینتر از سوئیس، کوزوو و اسلوونی ته جدول ماند. برای تیمی با چنین خط حملهای، این فقط یک ناکامی ساده نبود. یک هشدار جدی بود.
اما لیگ ملتها برای سوئد راه نجات شد. تیم گراهام پاتر از همان مسیر وارد پلیآف شد، اوکراین را ۳-۱ برد و بعد لهستان را ۳-۲ شکست داد. سوئد مستقیم به جام نرسید. خودش را از یک مسیر سخت و پراضطراب به جام جهانی رساند.
اپتا هم سوئد را شانس اصلی این بازی میداند. تیم پاتر ۵۱.۱ درصد شانس برد دارد. تونس ۲۳.۲ درصد شانس برد دارد و احتمال مساوی هم ۲۵.۷ درصد است. روی کاغذ، سوئد جلوتر است اما تونس دقیقاً از آن تیمهایی است که اگر بازی را ببندد، حریف را کلافه میکند.
گروه F هم گروه سادهای نیست. هلند و ژاپن در همین گروه هستند. یعنی سوئد و تونس از همان بازی اول میدانند فرصت زیادی برای اشتباه ندارند. سوئد اگر دنبال صعود است، باید این بازی را ببرد. تونس هم اگر میخواهد برای اولین بار از گروه بالا برود، باید از همین شروع امتیاز بگیرد.
سوئد برای سیزدهمین بار در جام جهانی حاضر است، اما این فقط دومین حضورش از سال ۲۰۰۶ به بعد است. این تیم در ۲۰۱۰، ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ غایب بود. آخرین بار در ۲۰۱۸ به جام رسید و تا یکچهارم نهایی هم جلو رفت. همانجا مقابل انگلیس ۲-۰ باخت و حذف شد.
سوئد یک خاطره خوب هم از جام جهانی در آمریکا دارد. آخرین باری که جام در آمریکا برگزار شد، سوئد در ۱۹۹۴ تا نیمهنهایی رفت و در نهایت سوم شد. حالا جام دوباره به آمریکای شمالی برگشته و سوئد امیدوار است بخشی از آن خاطره را زنده کند.
شروعهای سوئد در جام جهانی هم معمولاً بد نبوده است. این تیم فقط ۲ بار در ۱۲ بازی افتتاحیهاش در جام جهانی باخته. ۵ برد و ۵ مساوی. در ۴ بازی افتتاحیه اخیرش هم شکست نخورده، با یک برد و ۳ مساوی. آخرین باخت سوئد در بازی اول جام جهانی به ۱۹۹۰ و شکست ۲-۱ مقابل برزیل برمیگردد.
اما این آمار خوب، بحران انتخابی را پاک نمیکند. سوئد قبل از جام زمین خورد و اگر پلیآف نبود، شاید اصلاً اینجا نبود. برای همین بازی با تونس فقط یک شروع ساده نیست. پاتر باید نشان بدهد سوئد واقعاً از آن وضعیت بیرون آمده است.
امید اصلی سوئد در حمله است. ویکتور گیوکرش و الکساندر ایساک. دو مهاجمی که اگر آماده باشند، سوئد یکی از خطرناکترین زوجهای هجومی گروه را دارد.
گیوکرش بعد از یک فصل بزرگ وارد جام شده. او در اولین فصلش با آرسنال قهرمان لیگ برتر شد و با ۱۴ گل، فصل را در رتبه هفتم جدول گلزنان تمام کرد. در پلیآف هم ستاره سوئد بود. ۴ گل از ۶ گل تیمش را زد. مقابل اوکراین هتتریک کرد و مقابل لهستان گل دقیقه ۸۸ را زد. همان گلی که سوئد را به جام جهانی فرستاد.
ایساک اما فصل سختتری داشت. انتقالش به لیورپول با مصدومیت و دردسر همراه شد. اما حالا دوباره آماده است و جام جهانی برایش یک فرصت تازه است. فرصتی برای جبران زمان از دسترفته.
پاتر احتمالاً با ۳-۴-۱-۲ شروع میکند. سیستمی که گیوکرش و ایساک را کنار هم نگه میدارد و به سوئد اجازه میدهد مستقیمتر حمله کند. لوکاس برگوال و آنتونی الانگا هم از چهرههای مهم این نسل هستند. بازیکنانی که میتوانند به تیم سرعت، انرژی و حرکت در فضای باز بدهند.
البته سوئد یک نگرانی هم دارد. گابریل گودموندسون، مدافع لیدز، به دلیل ویروس در وضعیت نامشخص قرار دارد. برای تیمی که احتمالاً با سه مدافع بازی میکند، این میتواند روی ترکیب نهایی اثر بگذارد.
تونس اما با یک آمار دفاعی بزرگ آمده است. تیم صبری لموشی در انتخابی آفریقا ۹ برد و یک مساوی گرفت. ۲۸ امتیاز از ۳۰ امتیاز ممکن. ۲۲ گل زد و حتی یک گل هم نخورد. تونس کنار ساحل عاج تنها تیمهای آفریقایی بودند که در انتخابی دروازهشان بسته ماند.
این تیم برای سومین جام جهانی پیاپی آمده و در مجموع هفتمین حضورش را تجربه میکند. این طولانیترین روند فعلی حضور پیاپی یک تیم آفریقایی در جام جهانی است، مشترک با مراکش و سنگال.
اما مشکل قدیمی هنوز سر جایش است. تونس هیچوقت از مرحله گروهی جام جهانی بالا نرفته. فقط اسکاتلند با ۸ حضور، بیشتر از تونس در جام جهانی حاضر بوده و هنوز از گروه صعود نکرده است. تونس با ۷ حضور، پشت سر اسکاتلند قرار دارد.
با این حال، تونس یک جایگاه خاص در تاریخ جام جهانی دارد. این تیم در سال ۱۹۷۸ با برد ۳-۱ مقابل مکزیک، اولین تیم آفریقایی شد که در جام جهانی به پیروزی رسید. سالها گذشته، اما مأموریت اصلی هنوز همان است. عبور از مرحله گروهی.
آمار کلی تونس در جام جهانی البته درخشان نیست. فقط ۳ برد در ۱۸ بازی. نرخ برد ۱۶.۷ درصدی. بین تیمهایی که حداقل ۱۵ بازی در جام جهانی انجام دادهاند، فقط بلغارستان با ۱۱.۵ درصد نرخ برد پایینتری دارد.
تونس مقابل تیمهای اروپایی هم معمولاً روز سختی داشته. فقط یک برد در ۱۲ بازی جام جهانی مقابل اروپاییها. ۴ مساوی و ۷ شکست. البته همان یک برد، برد کوچکی نبود. پیروزی ۱-۰ مقابل فرانسه در جام جهانی ۲۰۲۲. تیمی که آخرش تا فینال رفت.
صبری لموشی از ژانویه ۲۰۲۶ روی نیمکت تونس نشسته است. مربی فرانسوی-تونسی که خودش در یورو ۱۹۹۶ برای فرانسه بازی کرد. در فوتبال باشگاهی هم تجربه ناتینگهام فارست و رن را دارد. تجربه ملیاش هم پیش از این بیشتر با ساحل عاج بود.
نکته مهم این است که تونس قبل از آمدن لموشی صعودش را قطعی کرده بود. یعنی او فرصت زیادی برای ساختن تیم نداشت. با این حال، سبک کلیاش مشخص است. فوتبال عملگرا، دفاع منظم، ضدحمله و انتقال سریع. لموشی معمولاً با دفاع چهار نفره و ۴-۲-۳-۱ بازی میکند.
اما تونس با وجود آن انتخابی عالی، در بازیهای دوستانه قبل از جام هشدار گرفت. این تیم هر دو بازی تدارکاتی آخرش را بدون گل زده باخت. یکی از آنها هم شکست سنگین ۵-۰ مقابل بلژیک بود. همین دوباره سؤال اصلی را زنده میکند. تونس چطور قرار است گل بزند؟
در فهرست تونس، هیچ بازیکنی تعداد گل ملیاش دو رقمی نیست. برای تیمی که در گروهی با هلند، ژاپن و سوئد بازی میکند، این نگرانی کوچکی نیست. دفاع میتواند تو را در بازی نگه دارد، اما برای صعود بالاخره باید گل بزنی.
محمد بن رمضان یکی از امیدهای تونس است. او در انتخابی ۴ گل زد و میتواند از خط میانی به حمله اضافه شود. علی عبدی هم بازیکن مهمی است. مدافع چپ نیس در انتخابی یک گل زد و ۳ پاس گل داد. او فقط یک مدافع کناری ساده نیست. جلو میآید، اورلپ میزند، ارسال میکند و حتی خودش وارد محوطه میشود.
حنبعل مجبری، عمر رکیق، یان والری و رانی خدیرا هم از نامهای مهم تونس هستند. تونس شاید ستاره هجومی بزرگ نداشته باشد اما از نظر نظم تیمی و سختی دفاعی، حریفی نیست که راحت باز شود.
سوئد و تونس تا امروز ۴ بار با هم بازی کردهاند، اما هیچکدام در جام جهانی نبوده است. هر ۴ بازی دوستانه بوده. سوئد ۲ برد دارد، تونس یک برد و یک بازی هم مساوی شده. آخرین تقابل دو تیم در فوریه ۲۰۰۳ بود که تونس در خانه ۱-۰ برد.
از نظر فنی، بازی خیلی روشن است. سوئد میخواهد با دو مهاجمش فشار بسازد. گیوکرش با قدرت و تمامکنندگی، ایساک با حرکت، تکنیک و حضور بین مدافعان. تونس میخواهد فضا را ببندد، سرعت بازی را پایین بیاورد و از ضدحمله ضربه بزند.
اگر سوئد زود گل بزند، بازی برای تونس سخت میشود. چون لموشی مجبور است تیمش را جلوتر بیاورد و همین فضا پشت خط دفاع را باز میکند. اما اگر تونس نیمه اول را زنده بماند، فشار کمکم روی سوئد میافتد. مخصوصاً روی تیمی که هنوز باید ثابت کند بحران انتخابی را پشت سر گذاشته است.
برای سوئد، خطر اصلی این است که حملهاش روی کاغذ ترسناک باشد اما در زمین دوباره همان مشکل انتخابی برگردد. ناهماهنگی، عجله و فاصله بین خطوط. برای تونس، خطر اصلی گل نزدن است. اگر فقط دفاع کند و راهی برای ساختن موقعیت نداشته باشد، بالاخره زیر فشار میرود.
پاتر این بازی را برای شروع دوباره سوئد میخواهد. تیمی که در انتخابی زمین خورد اما در پلیآف خودش را جمع کرد. لموشی هم دنبال این است که تونس را از همان بازی اول وارد بحث صعود کند. صعودی که این کشور هیچوقت تجربه نکرده است.
سوئد روی کاغذ جلوتر است. ستارههای بیشتری دارد، شانس بیشتری دارد و در بازیهای افتتاحیه جام جهانی هم معمولاً نمیبازد اما تونس با دفاعی آمده که در انتخابی باز نشد. همین بازی را خطرناک میکند.
یک طرف خط حملهای با گیوکرش و ایساک. طرف دیگر تیمی که ۱۰ بازی انتخابی را بدون گل خورده تمام کرده. شاید این بازی پرگل نشود، اما برای گروه F میتواند خیلی زود مسیر دو تیم را روشن کند.
عکس: رویترز