
جام جهانی
سنگال بیشتر ساخت اما بلژیک با ارسالها، نبردهای هوایی و ضربه آخر تیلمانس زنده ماند
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایواسکور، بلژیک در سیاتل یکی از عجیبترین بازگشتهای جام جهانی را ساخت. تیم رودی گارسیا تا دقیقه ۸۵ با دو گل از سنگال عقب بود، در آستانه حذف قرار داشت و حتی از نظر کیفیت موقعیت هم تیم برتر زمین نبود اما با گلهای دیرهنگام روملو لوکاکو و یوری تیلمانس، بازی را به وقت اضافه برد و در نهایت با پنالتی تاریخی تیلمانس، ۳ بر ۲ پیروز شد.
این بازی از آن مسابقههایی بود که نتیجه نهایی و جریان آماری، دو روایت متفاوت میسازند. بلژیک صعود کرد اما گل مورد انتظار سنگال ۳.۵۴ بود و بلژیک فقط به ۱.۸۰ رسید. هر دو تیم ۱۹ شوت زدند و هر دو ۵ شوت در چارچوب داشتند اما تفاوت اصلی در لحظههای نهایی بود. بلژیک هر ۳ موقعیت بزرگ خود را به گل تبدیل کرد. سنگال دو گل زد اما یک موقعیت بزرگ را از دست داد و دو بار هم تیر دروازه مانع گلزنیاش شد.
شروع بازی نشان داد سنگال قرار نیست فقط منتظر اشتباه بلژیک بماند. این تیم با سرعت در انتقال، دویدنهای پشت خط دفاع و حضور خطرناک اسماعیل سار، خیلی زود ساختار دفاعی بلژیک را تحت فشار گذاشت. در یکی از نخستین موقعیتهای بزرگ، ارسال اسماعیل جیکوبز از دست تیبو کورتوا افتاد و توپ به سار رسید. ضربه اول سار به تیر خورد و ضربه بعدی او هم در شرایطی که روی زمین بود، بیرون رفت. همان صحنه هشدار اول به بلژیک بود.
گل اول سنگال در دقیقه ۲۵ از همان الگوی فشار و پیگیری ساخته شد. ضربه سر سار به تیر دروازه خورد و حبیب دیارا توپ برگشتی را به گل تبدیل کرد. سنگال از همان ابتدا نشان داد در محوطه بلژیک حاضر است، روی توپهای دوم واکنش سریع دارد و میتواند از بینظمی مدافعان بلژیک استفاده کند. نیمه اول هم همین را تایید کرد. سنگال در ۴۵ دقیقه اول به گل مورد انتظار ۱.۹۰ رسید اما بلژیک فقط ۰.۱۷ گل مورد انتظار داشت. یعنی بلژیک مالکیت و پاس داشت اما خطر واقعی نساخت.
بلژیک در نیمه اول تیم منظمتری در گردش توپ بود اما این نظم به تهدید تبدیل نمیشد. شیاطین سرخ در پایان بازی ۵۲ درصد مالکیت توپ داشتند و ۶۰۲ پاس موفق ثبت کردند. سنگال ۵۳۶ پاس صحیح داشت. این برتری پاس برای بلژیک روی کاغذ مهم بود اما تا دقایق پایانی، ارزش هجومی کافی نداشت. سنگال با وجود مالکیت کمتر، ۹۳ ورود به یکسوم پایانی داشت و بلژیک ۷۲ بار وارد یکسوم پایانی شد. همین عدد نشان میدهد سنگال در انتقال توپ به مناطق خطرناک، مستقیمتر و تیزتر بود.
گل دوم سنگال در دقیقه ۵۱ دوباره روی همین کیفیت انتقال ساخته شد. موسی نیاکاته توپ را به پشت خط دفاع بلژیک فرستاد، سار با کنترل سینه توپ را برداشت و با ضربهای محکم، دروازه کورتوا را برای دومین بار باز کرد. در آن لحظه، سنگال ۲ بر صفر جلو بود و بلژیک نه از نظر نتیجه جلوهای داشت و نه از نظر تولید موقعیت نشانهای از بازگشت نشان داده بود.
گارسیا از ابتدای نیمه دوم روملو لوکاکو را وارد زمین کرد اما اثر واقعی این تغییر دیرتر دیده شد. تا دقیقه ۸۵، بلژیک هنوز در ساختن موقعیتهای تمیز مشکل داشت. خروج زودهنگام ژرمی دوکو و کوین دیبروینه هم شرایط را عجیبتر کرد. دیبروینه در دقیقه ۵۶ تعویض شد و این زودترین تعویض او در یک بازی جام جهانی بود. در ظاهر، بلژیک بهترین منابع خلاقیت خود را از زمین بیرون برده بود اما مسیر بازگشت از جای دیگری ساخته شد: عرض، ارسال و قدرت هوایی.
بلژیک در این بازی ۲۶ ارسال انجام داد و سنگال ۲۲ ارسال داشت. عدد ارسالها به تنهایی چیز عجیبی نیست اما وقتی کنار نبردهای هوایی قرار میگیرد، معنای تاکتیکی پیدا میکند. بلژیک ۲۸ دوئل هوایی از ۴۳ دوئل را برد و به برتری ۶۵ درصدی در نبردهای هوایی رسید. این برتری، بعد از ورود لوکاکو و فعالتر شدن ارسالهای توماس مونیه و لئاندرو تروسار، مسیر حمله بلژیک را عوض کرد. تیمی که از مرکز زمین به سختی موقعیت میساخت، با ارسال و حمله به محوطه به بازی برگشت.
گل اول بلژیک در دقیقه ۸۶ دقیقا از همین مسیر آمد. مونیه از سمت راست ارسال کرد و لوکاکو در محوطه با ضربهای نزدیک تیر اول، اختلاف را کم کرد. لوکاکو فقط یک شوت در چارچوب داشت و همان را به گل تبدیل کرد. او علاوه بر گل، ۲ پاس کلیدی هم داد و به خط حمله بلژیک چیزی اضافه کرد که تا قبل از آن کم بود: یک مرجع واقعی در محوطه. حضور او باعث شد مدافعان سنگال عقبتر بروند و ارسالها معنای بیشتری پیدا کنند.
سه دقیقه بعد، بازی کاملا برگشت. تروسار توپ را به محوطه فرستاد و تیلمانس از اشتباه خروج موری دیاو استفاده کرد. دروازهبان سنگال توپ را بد قضاوت کرد و تیلمانس با ضربه سر، دروازه تقریبا خالی را باز کرد. تروسار در این مسابقه ۳ پاس کلیدی داد و پاس گل مساوی را ساخت. او در کل جام هم از نظر خلق موقعیت یکی از چهرههای اصلی بود و با ۱۶ موقعیت ساختهشده، بیشتر از هر بازیکن دیگری در جام جهانی ۲۰۲۶ شانس گل ایجاد کرده است.
نکته مهم اینجاست که بازگشت بلژیک در وقت قانونی، خیلی دیر اتفاق افتاد. این تیم تا دقیقه ۸۵ با دو گل عقب بود. هیچ تیمی در تاریخ جام جهانی تا این حد دیر در وقت قانونی با اختلاف دو گل عقب نیفتاده بود و در نهایت از شکست فرار نکرده بود. بلژیک در چهار دقیقه، مسابقهای را برگرداند که ۸۵ دقیقه در کنترل روانی و موقعیتی سنگال بود.
وقت اضافه برخلاف پایان وقت قانونی، هیجان هجومی زیادی نداشت. دو تیم محتاطتر شدند و خستگی، دقت حملات را پایین آورد. با این حال، بلژیک در ادامه هم از همان مزیتهای پایانی استفاده کرد. لمس توپهای این تیم در محوطه به ۳۸ رسید و سنگال ۲۹ لمس توپ در محوطه داشت. این برتری در حضور در محوطه، حاصل فشار دیرهنگام و عقب رفتن خط دفاع سنگال بود.
در دقایق پایانی وقت اضافه، دودی لوکباکیو تیر دروازه را لرزاند اما اصل ماجرا کمی قبلتر رخ داده بود. تیلمانس در محوطه با تکل لامین کامارا سرنگون شد و بعد از بازبینی طولانی، داور نقطه پنالتی را نشان داد. تیلمانس خودش پشت توپ ایستاد و در ۱۲۴ دقیقه و ۴۴ ثانیه، گل پیروزی را زد. این دیرترین گل تاریخ جام جهانی مردان بود و بلژیک را به مرحله بعد برد.
تیلمانس از نظر آماری هم چهره اصلی بازی بود. او نمره ۷.۲ فایواسکور گرفت، ۲ گل زد، ۴ شوت داشت و ۲ شوتش در چارچوب بود. گل مورد انتظار او ۰.۹۸ بود اما گل مورد انتظار در چارچوبش به ۱.۶۵ رسید. این یعنی ضربههای او کیفیت بالایی روی دروازه داشتند. او یک پاس کلیدی داد، ۵ ارسال انجام داد، ۵۴ پاس صحیح از ۶۵ پاس داشت و ۲۳ پاس موفق در نیمه حریف ثبت کرد.
عملکرد تیلمانس فقط به گلها محدود نبود. او در ۱۲۰ دقیقه، ۸ دوئل برد، ۵ دوئل هوایی موفق داشت، ۶ بار توپ را پس گرفت، ۲ خطا گرفت و ۴ خطا انجام داد. این ترکیب از گلزنی، جنگندگی، مالکیت و حضور در محوطه، همان چیزی بود که بلژیک در چنین بازی فشردهای نیاز داشت. تیلمانس فقط پنالتی آخر را نزد. او بازی را از نظر روحی و فیزیکی نگه داشت.
از سمت سنگال، اسماعیل سار بهترین تصویر از فرصت از دسترفته بود. او نمره ۷.۵ گرفت، ۵ شوت زد، ۲ بار تیر دروازه را لرزاند، ۲ پاس کلیدی داد و گل دوم را به ثمر رساند. سار از نظر حرکتی، بزرگترین مشکل خط دفاع بلژیک بود. سرعت او پشت مدافعان، بلژیک را مجبور به عقبنشینی میکرد و باعث شد سنگال در نیمه اول موقعیتهای بهتری بسازد.
حبیب دیارا هم با نمره ۸ یکی از چهرههای مهم سنگال بود. او گل اول را زد و از دو تلاش خود به ۱.۰۹ گل مورد انتظار رسید. این عدد نشان میدهد دیارا در موقعیتهایی ظاهر شد که واقعا ارزش گل بالایی داشتند. او پیش از این هم مقابل عراق گل زده بود و با گلزنی در دو شروع نخست خود در جام جهانی، به نخستین بازیکن سنگال تبدیل شد که در دو بازی اولش به عنوان بازیکن اصلی در جام جهانی گل میزند.
سنگال از نظر هجومی به اندازه کافی برای صعود ساخت. ۳.۵۴ گل مورد انتظار، ۱۹ شوت، ۵ شوت در چارچوب، ۹۳ ورود به یکسوم پایانی و دو ضربه به تیر دروازه، اعداد یک تیم حذفشده معمولی نیستند. این تیم برای بردن بازی فرصت داشت اما مشکل در تبدیل برتری موقعیتی به کنترل نتیجه بود. بعد از گل دوم، سنگال نتوانست ضربه سوم را بزند و با عقب رفتن تدریجی، بلژیک را به همان منطقهای دعوت کرد که در آن خطرناکتر بود: ارسال به محوطه و نبرد هوایی.
بلژیک از نظر مدیریت انتقالهای دفاعی هم هزینه داد. این تیم ۲۲ خطا انجام داد و سنگال فقط ۱۲ خطا داشت. این اختلاف نشان میدهد بلژیک برای متوقف کردن حملات سریع سنگال مجبور شد بارها با خطا ریتم بازی را بشکند. در نیمه اول، این کار هم همیشه جواب نداد چون سنگال با سرعت و توپهای پشت دفاع همچنان موقعیت میساخت. در نیمه دوم و وقت اضافه اما همین خطاها و توقفها به بلژیک کمک کرد بازی را از حالت دویدنهای باز سنگال خارج کند.
در دفاع بلژیک، آرتور تئاته با ۱۰۴ پاس صحیح نقش مهمی در ساخت بازی داشت. کورتوا هم ۳ سیو ثبت کرد اما شروع بازی برای او بینقص نبود و در صحنه اول سار، توپ از دستش رها شد. در سمت مقابل، موری دیاو هم ۳ سیو داشت اما اشتباه او روی گل مساوی، سنگال را از مسیر کنترل بازی خارج کرد. در چنین مسابقهای، یک تصمیم غلط در خروج از دروازه میتواند ارزش چند سیو را پاک کند.
این برد از نظر تاریخی برای بلژیک هم معنای خاصی داشت. شیاطین سرخ برای نخستین بار از سال ۲۰۱۸ به بعد، همان کار بزرگ خود مقابل ژاپن را تکرار کردند. آنها دوباره در یک بازی حذفی جام جهانی از دو گل عقب افتادند و ۳ بر ۲ بردند. بلژیک حالا دومین تیم تاریخ جام جهانی است که دو بار از اختلاف دو گل در یک بازی حذفی برگشته و پیروز شده است. آلمان غربی پیش از این چنین کاری را مقابل مجارستان در ۱۹۵۴ و انگلیس در ۱۹۷۰ انجام داده بود.
برای سنگال، حذف تلختر از آن بود که فقط با نتیجه توضیح داده شود. این تیم به نخستین تیم آفریقایی تبدیل شد که در یک دوره جام جهانی ۱۰ گل میزند. سار هم با ۴ گل در این جام، به رکورد بیشترین گل یک بازیکن آفریقایی در یک دوره جام جهانی رسید و کنار روژه میلا در سال ۱۹۹۰ قرار گرفت. با این حال، همین تیم با وجود ثبت اعداد هجومی بزرگ، به خاطر دقایق پایانی و مدیریت نکردن برتری دو گله کنار رفت.
جمعبندی بازی ساده اما دردناک است. سنگال بازی را بهتر شروع کرد، موقعیتهای باکیفیتتری ساخت و تا دقیقه ۸۵ صعود را در دست داشت. بلژیک دیر واکنش نشان داد اما مسیر درستی برای بازگشت پیدا کرد. ارسالهای بیشتر، حضور لوکاکو در محوطه، برتری ۶۵ درصدی در دوئلهای هوایی و ضربههای دقیق تیلمانس، مسابقه را برگرداند.
بلژیک با عددهای کلاسیک شایستهترین تیم زمین نبود اما در لحظههای حذفی، دقیقتر و بیرحمتر عمل کرد. سنگال ۳.۵۴ گل مورد انتظار ساخت و حذف شد. بلژیک با ۱.۸۰ گل مورد انتظار، ۳ گل زد و صعود کرد. تفاوت فوتبال حذفی گاهی همین است. یک تیم بهتر موقعیت میسازد، تیم دیگر بهتر زنده میماند.
عکس:رویترز