
جام جهانی
شب بیرحم خاکپو در هیوستون
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، هلند فقط سوئد را ۵-۱ نبرد. نقشه گراهام پاتر را هم خیلی زود از کار انداخت. سوئد با ۳-۱-۴-۲ آمده بود تا مرکز زمین را ببندد، دو مهاجم را نزدیک نگه دارد و بعد از توپگیری، سریع ایساک و گیوکرش را پیدا کند. اما مشکل از همان شروع معلوم شد. هلند بازی را از مرکز شروع کرد اما ضربه را از عرض زمین زد.
دقیقه ۵، همین الگو نتیجه داد. برایان بروبی توپ را نگه داشت، تیجانی ریندرز را وارد جریان کرد و توپ به کودی خاکپو رسید. خاکپو از چپ ارسال کرد و بروبی از نزدیک زد. این فقط یک گل ساده نبود. هلند با چند پاس، مدافعان سوئد را به داخل کشاند و بعد از بیرون ضربه زد.
گل دوم هم از همان خانواده بود، فقط از سمت دیگر. دقیقه ۱۷، دنزل دامفریس از راست بالا رفت و ارسال کوتاهش را بروبی تبدیل به گل کرد. سوئد در دو گل اول از دو جناح ضربه خورد. این یعنی مشکل فقط یک مدافع نبود. مشکل فاصله بین وینگبکها، مدافعان کناری و پوشش دیرهنگام خط میانی بود.
بروبی با گل دوم، چهارمین دبل سریع تاریخ جام جهانی را ساخت. گل دوم او در دقیقه ۱۶ و ۱۲ ثانیه ثبت شد. فقط لوکاس پودولسکی، رونالدو نازاریو و گری لینکر زودتر از او به دو گل رسیده بودند. اما نکته فنی مهمتر این بود که بروبی با بدنش برای هلند زمان خرید. او فقط تمامکننده نبود. توپ را نگه میداشت، مدافع را درگیر میکرد و به خاکپو و دامفریس فرصت میداد جلو بیایند.
هلند در نیمه اول ۵۹ درصد مالکیت داشت اما این مالکیت خشک و خالی نبود. لالههای نارنجی ۲۸ بار وارد یکسوم دفاعی سوئد شدند و سوئد فقط ۱۳ بار به این منطقه رسید. یعنی هلند زمین را هم گرفت، نه فقط توپ را. این همان جایی بود که بازی از دست سوئد خارج شد.
پرس هلند هم مستقیم و بیفکر نبود. آنها همیشه دنبال گرفتن توپ در خط اول نبودند. گاهی مسیر پاس به هافبک میانی سوئد را میبستند، گاهی توپ را به کنارهها هدایت میکردند و بعد با فشار دوم، سوئد را مجبور به ارسال بلند میکردند. وقتی توپ بلند میآمد، فن دایک و یان پل فن هکه آماده بودند. توپ دوم هم اغلب نزدیک هافبکهای هلند میافتاد.
عدد پاسهای بلند هم همین را نشان میدهد. هلند در نیمه اول با ۶۵ درصد دقت در پاسهای بلند بازی کرد. این یعنی توپهای بلند برای فرار نبودند. برای انتقال سریع فشار بودند. هر وقت سوئد عرض زمین را خوب نمیبست، هلند با یک تغییر جهت، دامفریس یا خاکپو را در موقعیت حمله قرار میداد.
سوئد بعد از وقفه آبرسانی کمی خودش را پیدا کرد. گیوکرش چند بار فربروخن را مجبور به واکنش کرد. یاسین عیاری هم از پشت محوطه خطر ساخت. گل لاگربیِلکه هم به خاطر آفساید مردود شد. این دقایق نشان داد سوئد اگر زمان بگیرد، میتواند هلند را عقب ببرد اما مشکل این بود که هلند اجازه نداد این فشار تبدیل به کنترل بازی شود.
بعد از نیمه، ضربه سوم آمد و بازی را شکست. دقیقه ۴۷، دامفریس دوباره از راست رسید. خاکپو این بار در محوطه بود و گل زد. این گل از همان شکاف تکراری آمد. سوئد سمت توپ را دیر بست، پوشش پشت مدافع کناری دیر رسید و فاصله بین سه مدافع وسط زیاد شد.
هفت دقیقه بعد، خاکپو گل دوم خودش را هم زد. این بار ضربه به تیر نزدیک بود. یک انتخاب هوشمندانه مقابل دروازهبانی که انتظار ضربه به سمت مخالف را داشت. نتیجه ۴-۰ شد و از آنجا به بعد، بازی بیشتر مدیریت هلند بود تا مقاومت سوئد.
خاکپو بهترین بازیکن زمین شد چون آمار ساخت و نه فقط گل. دو گل، یک پاس گل، پنج شوت، چهار شوت در چارچوب به او امتیاز ۹.۳ فایو اسکور را داد. اما پشت این عددها، نقش تاکتیکی او مهمتر بود. او گاهی عرض میداد، گاهی به نیمفضا میآمد، گاهی پشت مدافع راست سوئد فرار میکرد و گاهی خودش حمل توپ را جلو میبرد.
آمار حمل توپ او هم همین را میگوید. ۱۷ حمل توپ، ۱۶۱ متر پیشروی با توپ و بیش از ۸۲ متر حمل پیشرونده. یعنی خاکپو فقط گیرنده آخر نبود. خودش هم هلند را از یک فاز به فاز بعدی میبرد. او وقتی تیم به خروج از فشار نیاز داشت، توپ را جلو میبرد. وقتی فضا پشت مدافعان باز میشد، همانجا ضربه میزد.
دامفریس هم ستون دیگر این نقشه بود. دو پاس گل، دو موقعیت بزرگ ساختهشده و سه تکل موفق. امتیاز ۷.۹ فایو اسکور برای او اتفاقی نبود. او در سمت راست، سوئد را مجبور کرد مدام بین بستن عرض و پوشش داخل محوطه یکی را انتخاب کند. سوئد معمولا دیر تصمیم گرفت و همانجا ضربه خورد.
سوئد با ورود آنتونی الانگا جان گرفت. دقیقه ۵۵ آمد و چهار دقیقه بعد گل زد. ایساک پاس داد و الانگا با پای چپ توپ را از فربروخن عبور داد. این گل خوب بود اما برای تغییر بازی کافی نبود. چون سوئد بعد از گل هم بیشتر به شوتهای نیمهخطرناک رسید تا موقعیتهای تمیز.
سوئد در نیمه دوم ۵۷ درصد مالکیت داشت و بعد از نیمه ۷ شوت زد. اما مالکیتش بیشتر برای عقب راندن هلند بود، نه باز کردن کامل دفاع. آنها در مجموع ۱۶ شوت زدند و هلند فقط ۱۰ شوت. اما گل مورد انتظار ۲.۴۷ به ۰.۹۹ به سود هلند بود. همین عدد، تفاوت بازی را لو میدهد. سوئد بیشتر زد ولی هلند بهتر زد.
هلند سه موقعیت بزرگ ساخت و هر سه را گل کرد. سوئد فقط یک موقعیت بزرگ داشت و همان را تبدیل به گل کرد. این یعنی مسئله در تعداد حمله نبود. مسئله در کیفیت ورود به محوطه بود. هلند با پاس آخر به نقطه مرگ میرسید. سوئد بیشتر از بیرون یا از زاویههای سخت تهدید میکرد.
فربروخن هم برای همین برد مهم بود. او ۷ مهار داشت و ۰.۷۳ گل بیشتر از انتظار نجات داد. یعنی وقتی سوئد توانست از فشار عبور کند، دروازهبان هلند بازی را زنده نگه داشت. آن طرف، نوردفلت فقط ۲ مهار داشت و عدد گلهای جلوگیریشدهاش منفی ۰.۸۴ شد. در چنین بازیهایی، تفاوت دروازهبانها هم خودش تاکتیک را کامل میکند.
کریسنسیو سامرویل هم از روی نیمکت بازی را تندتر کرد. او یک گل زد، یک پاس گل داد و امتیاز ۸.۴ فایو اسکور گرفت. ورود او باعث شد سمت چپ هلند دوباره نفس تازه بگیرد. سوئد که برای کم کردن فاصله جلو آمده بود، پشت سرش فضای بیشتری گذاشت و سامرویل دقیقا از همان فضا استفاده کرد.
گل پنجم دقیقه ۸۹ آمد. ممفیس دپای توپ را به سامرویل رساند و او با ضربهای دقیق کار را تمام کرد. این گل فقط یک گل اضافه نبود. نتیجه طبیعی تیمی بود که تا آخر میدانست کجا باید حمله کند.
سوئد در بعضی عددها جلو بود. ۵۲ درصد دوئلها را برد و در دریبل موفق هم ۵۸ درصد به ۲۱ درصد برتری داشت. اما اینها وقتی به حمله تمیز ختم نشوند، بازی را نمیبرند. هلند در محوطه خودش بهتر تصمیم گرفت. ۲۴ دفع توپ داشت و در نیمه دوم با ۱۹ دفع توپ، فشار مستقیم سوئد را خاموش کرد.
این همان تفاوت اصلی بود. سوئد در بخشهایی از زمین زنده بود. هلند در بخشهای تعیینکننده زندهتر بود. لالههای نارنجی در دو محوطه بهتر بودند. جلو سه موقعیت بزرگ ساختند و همه را زدند. عقب، توپهای دوم و ارسالهای مستقیم را جمع کردند.
برای همین این برد فقط یک برد پرگل نیست. یک پاسخ فنی است. هلند بعد از توقف مقابل ژاپن نشان داد میتواند با عرض دادن، تغییر جهت سریع، حمله به پشت وینگبکها و استفاده درست از مهاجم هدف، دفاع سهنفره را از هم باز کند.
سوئد شاید بتواند به ۱۶ شوت نگاه کند و بگوید نتیجه زیادی سنگین بود. اما فوتبال با شوت خام تمام نمیشود. با محل شوت، زمان شوت و کیفیت شوت تمام میشود. هلند کمتر زد اما درستتر زد. و همین کافی بود تا آتش هلند به خرمن سوئد بیفتد.
عکس: رویترز