
جام جهانی
برزیل بیشتر ساخت اما نروژ در دوئل، دروازهبانی و ضربه آخر برنده بود
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، نروژ در ورزشگاه متلایف ایست رادرفورد مقابل ۸۰ هزار و ۶۶۳ تماشاگر، یکی از بزرگترین بردهای تاریخ خود را ساخت. تیم استوله سولباکن با پیروزی ۲ بر ۱ برابر برزیل به یکچهارم نهایی جام جهانی رسید و حذف قهرمان پنجباره جهان را به یکی از داستانهای بزرگ این تورنمنت تبدیل کرد.
این بازی از آن مسابقههایی بود که عددها یک روایت داشتند و نتیجه روایت دیگری. برزیل ۲.۷۳ گل مورد انتظار ثبت کرد و نروژ فقط به ۰.۸۴ رسید. برزیل ۱۴ شوت زد و نروژ ۹ شوت داشت. برزیل ۳۲ بار در محوطه جریمه صاحب توپ شد و نروژ ۱۷ لمس در محوطه جریمه داشت. با این حال، تیمی که بهتر تمام کرد نروژ بود. تیمی که با دو ضربه دقیق ارلینگ هالند، یک نمایش بزرگ از اوریان نیلاند و دو پاس گل آندریاس شیلدروپ، برزیل را از جام بیرون کرد.
برزیل بازی را با آرایش ۴-۴-۲ شروع کرد و از همان ابتدا تلاش داشت از کنارهها فشار بیاورد. وینیسیوس جونیور، رایان و گابریل مارتینلی بارها توپ را به عرض زمین بردند و سعی کردند خط دفاع نروژ را از هم باز کنند. نروژ در سمت مقابل با ۴-۳-۳ بازی کرد و بیشتر روی کنترل ریتم در میانه زمین، مالکیت طولانیتر و حرکتهای عمقی پشت مدافعان برزیل حساب باز کرد.
اولین لحظه بزرگ بازی در دقیقه ۱۴ رقم خورد. متئوس کونیا در محوطه جریمه با خطای کریستوفر آیر متوقف شد و اسماعیل الفتح بعد از بازبینی ویدئویی نقطه پنالتی را نشان داد. برونو گیمارش پشت توپ ایستاد اما نیلاند ضربه او را مهار کرد. این فقط یک مهار ساده نبود. این صحنه جهت روانی بازی را عوض کرد. برزیل میتوانست خیلی زود مسابقه را باز کند اما نروژ از همان لحظه باور کرد که میتواند از فشار جان سالم به در ببرد.
قبل از آن، نروژ فکر میکرد به گل رسیده است. پاتریک برگ روی پاس الکساندر سورلوث دروازه برزیل را باز کرد اما گل به دلیل آفساید سورلوث مردود شد. این صحنه نشان داد نروژ از همان ابتدا فقط برای دفاع نیامده بود. تیم سولباکن میخواست با پاسهای عمقی مارتین اودگارد و حرکتهای کانالی سورلوث، خط دفاع برزیل را عقب ببرد.
نیمه اول بدون گل تمام شد اما توازن واقعی مسابقه از همانجا شکل گرفت. برزیل موقعیت ساخت، نروژ توپ را نگه داشت. برزیل به محوطه جریمه رسید، نروژ ریتم را کنترل کرد. نروژ ۶۶ درصد مالکیت داشت و ۶۸۰ پاس کامل کرد. برزیل فقط ۳۲۹ پاس کامل داشت. این عددها نشان میدهند نروژ زیر فشار برزیل صرفا عقب ننشست. این تیم توپ را نگه داشت، بازی را کند کرد و اجازه نداد برزیل مسابقه را کاملا احساسی کند.
با این حال، خطر اصلی برزیل در کیفیت موقعیتها بود. این تیم چهار موقعیت بزرگ را از دست داد. تعداد شوتهای در چارچوب برزیل فقط ۵ بود و نروژ ۴ شوت در چارچوب داشت. همین فاصله کم در شوتهای دقیق، معنای مهمی داشت. برزیل به مناطق خطرناک رسید اما ضربه نهاییاش به اندازه حجم حملهها ترسناک نبود.
نیلاند در این میان بزرگترین دیوار نروژ بود. او ۴ مهار داشت، یک پنالتی گرفت و طبق مدل فایو اسکور ۰.۷۶ گل جلوگیریشده ثبت کرد. در سمت مقابل، آلیسون ۳ مهار داشت اما با عدد منفی ۰.۴۶ در گل جلوگیریشده بازی را تمام کرد. این تفاوت کوچک روی کاغذ، در زمین به تفاوت صعود و حذف تبدیل شد.
ورود اندریک در دقیقه ۵۸ میتوانست بازی را به سود برزیل برگرداند. وینیسیوس جونیور او را پشت دفاع نروژ صاحب موقعیت کرد اما اندریک در موقعیت تکبهتک، بعد از کنترل ناموفق، توپ را از کنار تیر چپ بیرون زد. این همان لحظهای بود که برزیل باید برتری گل مورد انتظار را به گل واقعی تبدیل میکرد. نکرد و چند دقیقه بعد هزینهاش را داد.
تغییر مهم نروژ در شروع نیمه دوم رخ داد. آندریاس شیلدروپ به زمین آمد و بعدا هر دو گل نروژ را ساخت. او در دقیقه ۷۹ در سمت چپ فضا پیدا کرد و ارسال دقیقی به محوطه جریمه فرستاد. هالند بالاتر از گابریل ماگالاش پرید و با ضربه سر، توپ را به گوشه دروازه فرستاد. این گل یک الگوی ساده اما کامل داشت. ایزولهکردن در کناره، ارسال زودهنگام و مهاجمی که زمان پرش را بینقص انتخاب کرد.
بعد از گل اول، برزیل موج فشار را بالا برد. وینیسیوس و رایان با حمل توپهای مستقیم، نروژ را عقب بردند. کاسمیرو هم یک ارسال خطرناک داشت که از مقابل وینیسیوس و نیمار عبور کرد. حتی یک دفع توپ آیر به سمت دروازه خودی برگشت و نیلاند با واکنشی عالی توپ را به تیر دروازه زد. این همان بخشی از بازی بود که نروژ بیشتر با دوئل، دفع توپ و اولین تماسها زنده ماند.
برتری هوایی نروژ یکی از پایههای صعود بود. نروژ ۱۱ دوئل هوایی از ۱۵ دوئل را برد و نرخ موفقیتش به ۷۳ درصد رسید. برزیل فقط ۴ دوئل هوایی از ۱۵ دوئل را برد. این عدد در مسابقهای که برزیل بارها توپ را به کناره برد و ارسال کرد، ارزش بسیار زیادی داشت. نروژ ضربه اول را میزد، توپ دوم را جمع میکرد و فشار برزیل را از مرکز خطر دور نگه میداشت.
حتی در تکلها هم کیفیت اجرای نروژ بهتر بود. نروژ با وجود تعداد کمتر تکل، ۷۹ درصد تکلهای خود را برد. برزیل فقط ۳۹ درصد تکلهایش را با موفقیت تمام کرد. این یعنی نروژ در لحظههای دفاعی کمتر اقدام کرد اما دقیقتر و تمیزتر وارد شد. همین دقت باعث شد بازی با فقط یک کارت زرد تمام شود، درحالیکه تنش مسابقه در دقایق پایانی بسیار بالا رفته بود.
گل دوم نروژ در دقیقه ۹۰ آمد و بازی را عملا بست. حرکت از توزیع توپ نیلاند شروع شد، نروژ در انتقال سریع پیش رفت و شیلدروپ دوباره هالند را پیدا کرد. هالند این بار با پای چپ ضربهای محکم زد و توپ را از بیرون محوطه جریمه از آلیسون عبور داد. نروژ با دو حمله تمیز، دو بار به چیزی رسید که برزیل در تمام شب دنبالش بود: ضربه نهایی دقیق.
نیمار که در دقیقه ۶۷ وارد زمین شده بود، در دقیقه ۱۰۰ از روی نقطه پنالتی یکی از گلها را جبران کرد. لئو اوستیگارد که بعد از مصدومیت داوید مولر ولفه وارد زمین شده بود، به دلیل برخورد با کاسمیرو پنالتی داد و نیمار آن را تبدیل به گل کرد. این گل فقط نتیجه را نزدیکتر کرد اما فرصت بازگشت کامل به برزیل نداد.
برای نیمار، این احتمالا آخرین بازی در جام جهانی بود. او با همین گل، دومین بازیکن تاریخ برزیل بعد از پله شد که در چهار جام جهانی مختلف گل زده است. نیمار در جامهای ۲۰۱۴، ۲۰۱۸، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶ گلزنی کرد اما شب تاریخیاش با حذف تلخ برزیل همراه شد.
در سمت مقابل، هالند یکی از بزرگترین شبهای دوران ملی خود را ساخت. او با این دو گل به ۷ گل در جام جهانی ۲۰۲۶ رسید و کنار کیلیان امباپه و لیونل مسی قرار گرفت. هالند در چهاردهمین بازی پیاپی رقابتی خود برای نروژ گل زد و در این مسیر ۲۷ گل ثبت کرده است. آخرین بار که او در یک بازی رقابتی ملی گل نزد، اکتبر ۲۰۲۴ مقابل اتریش بود.
هالند حالا فقط یک گلزن بزرگ نیست. او تاریخ نروژ را هم عوض کرده است. او اولین بازیکن نروژ است که در یک بازی حذفی تورنمنت بزرگ ۲ گل میزند. هر سه نمونه گلزنی ۲ گله بازیکنان نروژ در یک مسابقه تورنمنت بزرگ هم به خودش تعلق دارد: ۲ گل مقابل برزیل، ۲ گل مقابل سنگال و ۲ گل مقابل عراق در همین جام جهانی.
هالند همچنین هشتمین بازیکن اروپایی است که در هر ۴ بازی نخست خود در جام جهانی گل میزند. قبل از او، کریستین ویری در سال ۱۹۹۸ چنین کاری کرده بود. او اولین بازیکنی هم هست که از زمان تونی کروس و آندره شورله در نیمهنهایی ۲۰۱۴ مقابل برزیل، توانسته در یک بازی جام جهانی ۲ گل به برزیل بزند.
برای برزیل، این حذف فقط یک شکست نبود. این تیم زودترین حذف خود از جام جهانی از سال ۱۹۹۰ را تجربه کرد. برزیل در آن سال در یکهشتم نهایی مقابل آرژانتین حذف شده بود و قبل از این دوره، در ۸ جام جهانی پیاپی حداقل به یکچهارم نهایی رسیده بود. حالا این روند قطع شد.
یک الگوی نگرانکننده دیگر هم ادامه پیدا کرد. برزیل در ۴ بازی آخر جام جهانی که نیمه اول را با تساوی تمام کرده، هیچکدام را نبرده است. حاصل این بازیها ۲ تساوی و ۲ شکست بوده است. مهمتر از آن، برزیل حالا ۷ تقابل حذفی آخر خود در جام جهانی مقابل تیمهای اروپایی را با حذف یا شکست تمام کرده است. آخرین برد حذفی برزیل برابر یک تیم اروپایی، فینال ۲۰۰۲ مقابل آلمان بود.
نروژ هم یک طلسم تاریخی را نگه داشت. برزیل هنوز نتوانسته نروژ را شکست دهد. این پنجمین تقابل دو تیم بود و نروژ برای سومین بار برنده شد. ۲ بازی دیگر هم با تساوی تمام شده بود. برای تیمی مثل برزیل، چنین رکوردی عجیب و سنگین است.
در نهایت، این مسابقه خلاصهای از دو نوع برتری بود. برزیل برتری حجمی داشت. بیشتر موقعیت ساخت، گل مورد انتظار بالاتری داشت و بیشتر در محوطه جریمه دیده شد. نروژ برتری اجرایی داشت. ضربه اول را در هوا برد، تکلها را دقیقتر زد، پنالتی حساس را گرفت و دو بار با هالند بیرحمانه تمام کرد.
این همان تفاوتی است که مسابقههای حذفی را میسازد. گاهی تیمی بیشتر حمله میکند و بیشتر تهدید میسازد اما تیمی صعود میکند که لحظهها را بهتر میفهمد. نروژ در ایست رادرفورد دقیقا همین کار را کرد. برزیل عددها را برد اما نروژ بازی را برد.
عکس: رویترز