بکام؛ مردی که فوتبال آمریکا را تغییر داد

او بعدها با لبخند از آن دوران یاد کرد و گفت: «در کنار همه این‌ها، روی کاناپه کنار مادرم می‌نشستم و سریال خاطره‌انگیز Golden Girls را هم تماشا می‌کردم.»

ارتباط بکام با آمریکا سال‌ها پیش از انتقال مشهورش به لس‌آنجلس گلکسی آغاز شده بود. او نخستین بار در ۱۶ سالگی برای حضور در یک تور فوتبال راهی دالاس شد و چند سال بعد نیز هم‌زمان با جام جهانی ۱۹۹۴ برای یک دوره آموزشی به لس‌آنجلس سفر کرد.

بکام درباره آن سفر گفته است: «با اینکه انگلیس به جام جهانی ۱۹۹۴ نرسیده بود، حضور در شهری که بزرگ‌ترین رویداد فوتبال جهان در آن جریان داشت، برایم هیجان‌انگیز بود.»

حتی پس از اخراج جنجالی‌اش در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه نیز مقصد بعدی او آمریکا بود. تنها یک روز بعد از آن اتفاق، با هواپیمای کنکورد راهی نیویورک شد؛ زمانی که هنوز ۲۳ سال بیشتر نداشت، اما در آمریکا نیز چهره‌ای شناخته‌شده محسوب می‌شد.

در پشت‌صحنه یکی از کنسرت‌های اسپایس گرلز در سالن مدیسن اسکوئر گاردن، مدونا با دیدن او گفت: «تو همان فوتبالیستی هستی، مگر نه؟»

در آن مقطع، دیوید بکام و ویکتوریا بکام یکی از مشهورترین زوج‌های جهان بودند؛ او ستاره منچستریونایتد، باشگاهی که خود را بزرگ‌ترین تیم فوتبال دنیا می‌دانست و ویکتوریا نیز عضو گروه افسانه‌ای اسپایس گرلز؛ گروهی که با فروش بیش از ۱۰۰ میلیون نسخه، همچنان یکی از موفق‌ترین گروه‌های موسیقی تاریخ به شمار می‌رود.

نشانه‌های علاقه بکام به آمریکا در زندگی شخصی‌اش نیز دیده می‌شود. نخستین فرزند او و ویکتوریا «بروکلین» نام گرفت، سالگرد ازدواجشان چهارم جولای، هم‌زمان با روز استقلال آمریکا است و بکام پس از انتقال از منچستریونایتد به رئال مادرید، پیراهن شماره ۲۳ را انتخاب کرد؛ شماره‌ای که ادای احترامی به مایکل جردن و علاقه عمیق او به ورزش آمریکا بود.

بکام درباره این علاقه گفته است: «هرچه بیشتر آمریکا را می‌شناختم، شیفته فرهنگ، ستاره‌ها و به‌ویژه ورزش این کشور می‌شدم. در آمریکا، ورزش فقط رقابت نبود؛ یک نمایش بزرگ بود. جاه‌طلبی، عظمت و جذابیت ورزش آمریکا همیشه برایم الهام‌بخش بود.»

او ادامه داد: «هیچ‌کس به اندازه مایکل جردن تأثیرگذار نبود. نه فقط به خاطر توانایی‌هایش در زمین، بلکه به دلیل نفوذی که فراتر از ورزش داشت. او به من نشان داد که یک ورزشکار می‌تواند چیزی فراتر از یک قهرمان ورزشی باشد. به همین دلیل شماره ۲۳ را انتخاب کردم.»

بکام در ۳۱ سالگی تصمیم گرفت فوتبال اروپا را ترک کند و راهی آمریکا شود؛ تصمیمی که در آن زمان بسیاری را متعجب کرد.

رامون کالدرون، رئیس وقت باشگاه رئال مادرید، انتقال او به لس‌آنجلس گلکسی را درک نمی‌کرد و حتی گفته بود: «دیوید بکام در نهایت به یک بازیگر درجه دو در هالیوود تبدیل خواهد شد.»

اما زمان نشان داد این پیش‌بینی تا چه اندازه اشتباه بوده است. بکام پیش از ترک مادرید دوباره جایگاهش را در ترکیب فابیو کاپلو به دست آورد و با قهرمانی در لالیگا راهی آمریکا شد؛ تصمیمی که نه پایان دوران او، بلکه آغاز مرحله‌ای تازه از تأثیرگذاری‌اش بود.

نزدیک به دو دهه بعد، هم‌زمان با آغاز جام جهانی در آمریکا، کانادا و مکزیک، بکام روی فرش سبز ویژه‌ای در هالیوود قدم گذاشت تا یکی دیگر از افتخارات زندگی‌اش را جشن بگیرد؛ دریافت ستاره در پیاده‌روی مشاهیر هالیوود.

در مراسمی که نمادی از جایگاه فراتر از فوتبال او بود، تام کروز روی صحنه حاضر شد و بکام را برای دریافت این افتخار معرفی کرد؛ تصویری که شاید بیش از هر چیز دیگری نشان می‌دهد دیوید بکام امروز دیگر فقط یک فوتبالیست نیست، بلکه به یکی از ماندگارترین چهره‌های فرهنگ جهانی تبدیل شده است.

بکام؛ مردی که فوتبال آمریکا را تغییر داد

اگر امروز لیگ فوتبال آمریکا به مقصدی جذاب برای بزرگ‌ترین ستاره‌های جهان تبدیل شده، بسیاری این تحول را از دیوید بکام می‌دانند.

حضور بکام در آمریکا دیگر فقط به شهرت او به‌عنوان یک فوتبالیست محدود نمی‌شود. او اکنون به یکی از معماران رشد فوتبال در این کشور تبدیل شده؛ مسیری که از انتقالش به لس‌آنجلس گلکسی آغاز شد و امروز با موفقیت اینترمیامی و حضور لیونل مسی به نقطه‌ای تاریخی رسیده است.

داستان رابطه تام کروز و دیوید بکام به سال‌ها قبل بازمی‌گردد؛ موضوعی که هم‌تیمی‌های سابق بکام در لس‌آنجلس گلکسی به‌خوبی آن را به یاد دارند.

در تابستان سال ۲۰۰۷، بازیکنان گلکسی هنگام حضور در مرکز تمرینی هوم دیپوت با دعوت‌نامه‌هایی مخملی و قرمزرنگ روبه‌رو شدند که روی کمدهایشان قرار گرفته بود. فرستندگان این دعوت‌نامه‌ها تام کروز و ویل اسمیت بودند؛ دو ستاره هالیوود که قصد داشتند برای خوشامدگویی به دیوید و ویکتوریا بکام مراسمی ویژه برگزار کنند.

سال‌ها بعد، بکام اعتراف کرد که هنوز هم باورش نمی‌شود بزرگ‌ترین ستاره سینمای جهان نه‌تنها بخواهد چنین لحظه‌ای را با او شریک شود، بلکه مراسم دریافت ستاره او در پیاده‌روی مشاهیر هالیوود را نیز مدیریت کند.

او یادآوری کرد نخستین فیلمی که همراه ویکتوریا تماشا کرده، Jerry Maguire با بازی تام کروز بوده و به همین دلیل حضور این بازیگر در آن مراسم را «اتفاقی باورنکردنی و تکمیل‌کننده یک چرخه عجیب زندگی» توصیف کرد.

با این حال، کروز هنگام معرفی بکام او را هم‌سطح خودش توصیف کرد؛ شخصیتی که داستان زندگی‌اش تنها یک روایت فوتبالی نیست، بلکه نمونه‌ای از تحقق یک رویاست.

کروز گفت: «داستان دیوید، یک داستان کاملاً هالیوودی است. او پسری بود که همیشه به چیزی بزرگ‌تر از خودش ایمان داشت.»

این «چیز بزرگ‌تر» صرفاً بازی برای منچستریونایتد، تیم محبوب دوران کودکی‌اش، نبود. اگر هدف او فقط موفقیت در اولدترافورد بود، امروز جایگاهی متفاوت از سایر اعضای نسل طلایی ۹۲ نداشت.

همین نگاه باعث شد بکام تصمیم‌هایی بگیرد که بسیاری آن‌ها را غیرمتعارف می‌دانستند؛ از حضور در جمع کهکشانی‌های رئال مادرید گرفته تا بازی برای میلان و سپس پاری‌سن‌ژرمن؛ باشگاهی که آن زمان تازه در مسیر تبدیل شدن به یک ابرقدرت اروپایی قرار داشت.

اما مهم‌ترین تصمیم او، ترک فوتبال اروپا و پیوستن به لس‌آنجلس گلکسی بود؛ انتقالی که در آن زمان با واکنش‌های تندی همراه شد.

رامون کالدرون، رئیس وقت رئال مادرید، این تصمیم را درک نمی‌کرد، اما بکام آینده‌ای را می‌دید که دیگران قادر به تصورش نبودند. او بعدها گفت: «برای رسیدن به رویاهایم می‌دانستم که روزی باید از اقیانوس اطلس عبور کنم و آمریکا را به خانه دوم خودم تبدیل کنم.»

انتقال بکام به گلکسی تنها یک خرید بزرگ فوتبالی نبود؛ بلکه پروژه‌ای اجتماعی و فرهنگی به شمار می‌رفت.

گرنت وال، روزنامه‌نگار فقید آمریکایی، در کتاب مشهور خود درباره دوران حضور بکام در لس‌آنجلس گلکسی نوشت: «موفقیت پروژه بکام فقط به این نبود که او در آمریکا مشهور شود یا درآمد زیادی کسب کند. او باید فوتبال آمریکا را تغییر می‌داد و میراثی بر جای می‌گذاشت که سال‌ها پس از خداحافظی‌اش نیز باقی بماند.»

امروز، با گذشت نزدیک به دو دهه، بسیاری معتقدند این هدف محقق شده است. تام کروز در مراسم پیاده‌روی مشاهیر هالیوود گفت: «آنچه بعد از حضور دیوید اتفاق افتاد، مسیر فوتبال در آمریکا را برای همیشه تغییر داد.»

لیگ MLS تنها شش ماه پیش از جام جهانی ۱۹۹۴ تأسیس شد و برخلاف لیگ قدیمی NASL که با وجود حضور اسطوره‌ای مانند پله پس از ۱۶ سال از بین رفت، توانست به رشد خود ادامه دهد.

اما تفاوت بزرگ این بود که بکام پس از پایان دوران بازی نیز آمریکا را ترک نکرد. او تصمیم گرفت در توسعه فوتبال این کشور نقش مستقیمی داشته باشد.

کروز در ادامه گفت: «اگر دیوید بکام به آمریکا نمی‌آمد، شاید امروز لیونل مسی هم در MLS بازی نمی‌کرد. میراثی که امروز درباره آن صحبت می‌کنیم، فقط مربوط به دوران بازی او نیست؛ بلکه اثری است که مسیر یک ورزش را تغییر داد.»

این ادعا چندان هم اغراق‌آمیز به نظر نمی‌رسد. چند ماه پیش از انتقال بکام، قانونی در MLS تصویب شد که به هر باشگاه اجازه می‌داد یک بازیکن خارج از سقف دستمزد لیگ جذب کند. این قانون که بعدها به «قانون بکام» مشهور شد، یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ فوتبال آمریکا بود.

تام کروز درباره این تحول گفت: «وقتی دیوید به MLS آمد، لیگ تنها ۱۳ تیم داشت؛ امروز این تعداد به ۳۰ تیم رسیده است.»

او توضیح داد که بکام هنگام امضای قرارداد با لس‌آنجلس گلکسی دو تعهد مهم به مدیران لیگ داده بود؛ نخست اینکه گلکسی را به قهرمانی برساند و دوم اینکه به رشد فوتبال در آمریکا کمک کند.

به گفته کروز، بکام همیشه معتقد بود کشوری که بزرگ‌ترین قدرت ورزشی جهان است، دیر یا زود بزرگ‌ترین ورزش دنیا را نیز در آغوش خواهد گرفت.

اما جاه‌طلبی بکام به حضور در زمین مسابقه محدود نشد. او هنگام امضای قرارداد با گلکسی بندی را نیز گنجاند که به او اجازه می‌داد پس از پایان دوران بازی، با پرداخت مبلغی ثابت، مالک یکی از تیم‌های جدید MLS شود.

این تصمیم بعدها ارزش فوق‌العاده‌ای پیدا کرد؛ زیرا بکام با همکاری برادران ماس، باشگاه اینترمیامی را تأسیس کرد؛ تیمی که امروز به یکی از شناخته‌شده‌ترین برندهای فوتبال جهان تبدیل شده است.

اتلتیک می‌نویسد امروز اگر در هر نقطه‌ای از جهان، از سواحل میامی گرفته تا خیابان‌های آسیا، پیراهنی صورتی‌رنگ ببینید، احتمال اینکه متعلق به اینترمیامی باشد بسیار بیشتر از هر باشگاه دیگری است.

انتخاب شهر میامی نیز تصمیمی آینده‌نگرانه بود؛ شهری که طی سال‌های اخیر علاوه بر ورزش، در عرصه‌های هنر، فناوری و اقتصاد نیز رشد چشمگیری را تجربه کرده است.

البته مسیر بکام در میامی بدون چالش نبود.

ساخت ورزشگاه اختصاصی باشگاه، مشکلات حقوقی و موانع اداری سال‌ها ادامه داشت، اما در نهایت نتیجه داد. امتیاز خرید باشگاه که بکام سال‌ها قبل تنها با ۲۵ میلیون دلار به دست آورده بود، امروز ارزشی چندین برابر پیدا کرده است؛ تا جایی که بر اساس آخرین ارزیابی‌ها، اینتر میامی با ارزشی در حدود یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون دلار، ارزشمندترین باشگاه لیگ MLS محسوب می‌شود.

تمام این مسیر در نهایت به بزرگ‌ترین اتفاق تاریخ فوتبال آمریکا منتهی شد؛ انتقال لیونل مسی به اینتر میامی در سال ۲۰۲۳.

بکام در گفت‌وگو با اتلتیک، لحظه نهایی شدن این انتقال را چنین توصیف کرد:«همراه خانواده در ژاپن بودم. ساعت پنج صبح مدام صدای لرزش تلفنم بلند می‌شد. ویکتوریا می‌گفت گوشی‌ات را خاموش کن، اما وقتی پیام‌ها را دیدم، فهمیدم اتفاق مهمی افتاده است.»

او ادامه داد: «عینکم را زدم و ناگهان دیدم؛ لئو می‌آید، تمام شد، خودش اعلام کرده است. به ویکتوریا گفتم مسی رسماً گفته که به اینتر میامی می‌آید. هنوز هم وقتی درباره آن لحظه حرف می‌زنم، مو به تنم سیخ می‌شود.»

بکام افزود: «بلافاصله با خورخه ماس تماس گرفتم و احساساتی شدم، چون می‌دانستم طی این سال‌ها چه مسیر سختی را پشت سر گذاشته‌ایم؛ از مشکلات ساخت باشگاه و ورزشگاه گرفته تا پرونده‌های حقوقی و تمام موانعی که با آن‌ها روبه‌رو بودیم. اما همان یک لحظه، همه چیز را تغییر داد. آینده باشگاه از همان روز عوض شد.»

او در پایان گفت: «از زمان حضور مسی، تقریباً هر روز ساعت هفت‌ونیم صبح به باشگاه می‌روم، فقط برای اینکه او را ببینم و مطمئن شوم همه این اتفاقات واقعی است.»

دیوید بکام امروز دیگر تنها یک چهره ماندگار در تاریخ فوتبال نیست؛ او به یکی از اثرگذارترین مدیران و سرمایه‌گذاران این ورزش نیز تبدیل شده است. گزارش اتلتیک معتقد است «آزمایش بکام» که نزدیک به دو دهه پیش آغاز شد، نه‌تنها آینده او، بلکه مسیر فوتبال آمریکا را نیز برای همیشه تغییر داده است.

بکام این روزها جام جهانی را از زاویه‌ای متفاوت دنبال می‌کند. او که زمانی در لیگ MLS به‌عنوان بازیکن قهرمانی را تجربه کرد و حالا یکی از مالکان اینتر میامی است، شاهد درخشش لیونل مسی، ستاره باشگاهش، با پیراهن آرژانتین در جام جهانی است.

همین موضوع جایگاه او را از ستاره‌هایی مانند تیری آنری و زلاتان ابراهیموویچ متمایز می‌کند؛ بازیکنانی که پس از بکام راهی لیگ آمریکا شدند و امروز به‌عنوان کارشناس تلویزیونی مسابقات را تحلیل می‌کنند، در حالی که بکام اکنون بخشی از خودِ فوتبال آمریکا است و در آینده این ورزش سهیم شده است.

پس از مراسم دریافت ستاره در پیاده‌روی مشاهیر هالیوود، بکام به همراه تام کروز راهی ورزشگاه سوفای لس‌آنجلس شد تا نخستین دیدار تیم ملی آمریکا مقابل پاراگوئه را از نزدیک تماشا کند.

آن دو پیش از آغاز مسابقه در جایگاه اختصاصی خود حضور یافتند و برای هواداران، پرچم‌ها و پیراهن‌های تیم ملی آمریکا را امضا کردند.

یازده روز بعد، بکام در نزدیکی بوستون با لیوانی در دست، تساوی انگلیس و غنا را تماشا کرد و سپس در میامی، یکی از تماشاگران ویژه دیدار پرگل آرژانتین و کیپ‌ورد در مرحله یک‌هشتم نهایی بود.

در جایگاه ویژه آن مسابقه، دیه‌گو سیمئونه نیز کنار او حضور داشت؛ همان بازیکنی که در جام جهانی ۱۹۹۸ برخورد جنجالی بکام با او به اخراج ستاره انگلیسی انجامید و برای سال‌ها او را به چهره‌ای منفور در فوتبال انگلیس تبدیل کرد.

بکام پس از دیدار دوباره با سیمئونه، تصویری مشترک از خود و سرمربی اتلتیکومادرید در اینستاگرام منتشر کرد و نوشت: «امروز در میامی با یک دوست قدیمی دیدار کردم.»

عکسی که نشان می‌داد یکی از مشهورترین دشمنی‌های تاریخ جام جهانی، سال‌هاست جای خود را به احترام و دوستی داده است.

اگر بکام امروز بیش از هر زمان دیگری از حضور در جام جهانی لذت می‌برد، دلیلش این است که بخش بزرگی از مأموریتی که سال‌ها برای آن تلاش کرده بود، اکنون به نتیجه رسیده است.

در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، او به‌عنوان سفیر مسابقات تقریباً در تمام برنامه‌های تبلیغاتی و رویدادهای رسمی حضور داشت؛ اما گستردگی جام جهانی آمریکا، کانادا و مکزیک باعث شده چنین حضوری دیگر امکان‌پذیر نباشد.

جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، این رقابت‌ها را «۱۰۴ سوپربول» توصیف کرده بود؛ عبارتی که تلاشی برای انتقال عظمت جام جهانی به مخاطبان آمریکایی محسوب می‌شد.

شاید هیچ مسابقه‌ای واقعاً در حد سوپربول نباشد، اما از نظر حجم تبلیغات، سرمایه‌گذاری و توجه رسانه‌ای، این جام جهانی تفاوتی با بزرگ‌ترین رویدادهای ورزشی آمریکا ندارد.

پس از کاهش هزینه‌های تبلیغاتی در جام جهانی قطر، این بار بازار تبلیغات در آمریکا، کانادا و مکزیک دوباره رونق گرفته و پیش‌بینی می‌شود بیش از ۱۰ میلیارد دلار سرمایه وارد صنعت تبلیغات شود.

طبیعی است که فیفا تنها نهادی نیست که موفقیت این جام جهانی برایش اهمیت دارد. در سال‌های اخیر، سرمایه‌گذاران آمریکایی میلیاردها دلار وارد لیگ MLS و حتی فوتبال اروپا کرده‌اند و موفقیت این مسابقات می‌تواند ارزش این سرمایه‌گذاری‌ها را بیش از گذشته افزایش دهد.

به همین دلیل، حضور گسترده بکام در کمپین‌های تبلیغاتی جام جهانی نیز اتفاقی نیست. او همچنان چهره اصلی برندهای بزرگی مانند آدیداس و پپسی است و در این جام جهانی نیز در تبلیغات شرکت‌هایی چون لنوو و بانک آو آمریکا دیده می‌شود.

البته او تنها ستاره حاضر در این تبلیغات نیست؛ لامین یامال، کریستین پولیشیچ، رونالدینیو، سون هیونگ مین، تیری آنری، آلفونسو دیویس، سانتیاگو خیمنس و البته لیونل مسی نیز در بسیاری از این کمپین‌ها حضور دارند.

با این حال، اتلتیک معتقد است هیچ‌یک از آن‌ها از نظر نفوذ تجاری و جایگاه جهانی به اندازه دیوید بکام تأثیرگذار نیستند. همین جایگاه باعث شد دانشکده کسب‌وکار هاروارد در سال ۲۰۲۳، مدل تجاری بکام را به‌عنوان یک مطالعه موردی انتخاب کند.

دلیل اصلی این تصمیم، همکاری استراتژیک او با شرکت Authentic Brands Group بود؛ شرکتی که مالک حقوق تجاری برندهای افسانه‌ای مانند محمد علی، مرلین مونرو و الویس پریسلی است.

بر اساس این توافق، این شرکت ۵۵ درصد سهام مجموعه تجاری «دیوید بکام ونچرز» را در اختیار گرفت تا برند بکام را در مقیاسی جهانی توسعه دهد. استودیو ۹۹، شرکت تولید محتوای بکام که مستند موفق نتفلیکس درباره زندگی او را ساخت، نیز بخشی از این قرارداد بود؛ هرچند سهام بکام در اینتر میامی خارج از این توافق باقی ماند.

جیمی سالتر، مدیرعامل Authentic Brands Group، در توضیح این همکاری تشبیه جالبی به کار برد.

او گفت: «شاید مقایسه منصفانه‌ای نباشد، اما دیوید بکام برای ما حکم میکی ماوس را دارد. همان‌طور که مردم به خاطر علاقه‌شان به میکی ماوس لباس او را می‌خرند، وقتی دیوید بکام را دوست داشته باشند، عینک یا محصولات مرتبط با او را هم انتخاب می‌کنند. آن‌ها با خودشان می‌گویند اگر این محصول برای بکام مناسب است، برای من هم مناسب خواهد بود.»

سالتر ادامه داد: «از نگاه ما، بکام همان جایگاهی را دارد که محمد علی، مرلین مونرو و الویس پریسلی در تاریخ فرهنگ عامه دارند؛ او هم یکی از بزرگ‌ترین‌هاست و ما معتقدیم می‌توانیم ارزش تجاری برندش را بیش از گذشته افزایش دهیم.»

نتایج مالی نیز این ادعا را تأیید می‌کند. شرکت هلدینگ DRJB متعلق به بکام سال گذشته حدود ۴۵ میلیون دلار سود پیش از کسر مالیات ثبت کرد. درآمد این مجموعه به بیش از ۹۲ میلیون دلار رسید و ده‌ها میلیون دلار سود نیز میان سهامداران آن توزیع شد؛ اعدادی که نشان می‌دهد برند «دیوید بکام» امروز یکی از موفق‌ترین سرمایه‌گذاری‌های دنیای ورزش به شمار می‌رود.

شاید مرور گذشته، ارزش این موفقیت را بهتر نشان دهد.

پس از اخراج جنجالی بکام در جام جهانی ۱۹۹۸، روزنامه میرر با تیتر مشهور «۱۰ شیر قهرمان، یک پسر احمق» به استقبال او رفت؛ تیتر تلخی که سال‌ها روی زندگی حرفه‌ای‌اش سایه انداخت.

اما نزدیک به دو دهه پس از آغاز آنچه بسیاری «آزمایش بکام» نامیدند، حالا می‌توان گفت این پروژه هم برای خود او و هم برای فوتبال آمریکا به موفقیتی بزرگ تبدیل شده است.

بکام در پایان می‌گوید: «اینکه امروز می‌بینم فوتبال در آمریکا بالاخره جایگاه واقعی خود را پیدا کرده، باعث افتخارم است. خوشحالم که هرچند سهم کوچکی در این مسیر داشته‌ام و باور دارم آینده این ورزش در آمریکا از امروز هم بزرگ‌تر و روشن‌تر خواهد بود.»