
جام جهانی
نسل طلایی نروژ مقابل بازگشت عراق
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، عراق و نروژ جام جهانی ۲۰۲۶ را از ورزشگاه ژیلت فاکسبورو شروع میکنند. دو تیمی که هر دو مدتها از جام جهانی دور بودند اما با دو قصه کاملا متفاوت برگشتهاند.
نروژ بعد از ۲۸ سال دوباره به جام جهانی رسیده. آن هم با نسلی که شاید یکی از بهترین نسلهای تاریخ فوتبال این کشور باشد. ارلینگ هالند در خط حمله، مارتین اودگارد در مرکز زمین و تیمی که در انتخابی، همه چیز را برد.
عراق اما قصه دیگری دارد. این دومین حضور عراق در جام جهانی است. اولین حضورش به ۱۹۸۶ برمیگردد. یعنی ۴۰ سال انتظار. حالا همان تیمی که به عنوان چهلوهشتمین و آخرین تیم به جام رسید، باید از همان بازی اول مقابل یکی از ترسناکترین خط حملههای تورنمنت بایستد.
روی کاغذ، نروژ مدعی واضح این بازی است. تیم استوله سولباکن در انتخابی جام جهانی ۸ بازی کرد و هر ۸ بازی را برد. ۳۷ گل زد و فقط ۵ گل خورد. برد ۴-۱ در خانه ایتالیا هم همان مسابقهای بود که نروژ را از یک تیم پرستاره به یک تیم واقعا خطرناک تبدیل کرد.
عراق مسیرش را سختتر رفت. صعود این تیم از پلیآف آسیا و پلیآف بینقارهای در مونتری فقط یک داستان فوتبالی نبود. بسته شدن حریم هوایی، سفر زمینی ۱۲ ساعته از بغداد به امان، پرواز ۱۷ ساعته به مکزیک و بعد گل لحظه آخری برای صعود. عراق برای رسیدن به اینجا، قبل از بازی اول هم یک جام جهانی کوچک را پشت سر گذاشته است.
حالا سوال اصلی همین است. تیمی که اینطور سخت به جام رسیده، مقابل نروژ چقدر دوام میآورد؟
گراهام آرنولد، سرمربی عراق، از قبل بازی سعی کرده فشار را از روی تیمش بردارد. او گفته فشار روی فرانسه، نروژ و سنگال است. این جمله فقط بازی روانی نیست. عراق در این گروه قرار نیست از اول مدعی صعود باشد. همین میتواند بازیکنانش را آزادتر کند.
آرنولد فوتبال آسیا را خوب میشناسد. او استرالیا را در جام جهانی ۲۰۲۲ به یکهشتم نهایی رساند و حالا با عراق پروژه سختتری دارد. تیمهای او معمولا با دفاع ۴ نفره بازی میکنند. ۴-۴-۲ یا ۴-۲-۳-۱. گاهی هم یک بازیکن بین دو مدافع میانی پایین میآید تا بازیسازی راحتتر شود.
عراق قرار نیست مالکیت را از نروژ بگیرد. این تیم معمولا در محدوده میانه ۴۰ درصد مالکیت دارد. یعنی اول دنبال کنترل فضاست، بعد ضربه زدن. دفاع فشرده، نظم پشت توپ و ضدحمله سریع. نقشه عراق همین است.
قدرت اصلی عراق در مسیر انتخابی هم دفاع بود. این تیم در انتخابی آسیا ۱۲ کلینشیت داشت. آماری که کنار ژاپن، بهترین رکورد این مسیر بود. عراق روی ضربات ایستگاهی هم خطرناک است. در دور سوم انتخابی، ۸ گل از ۱۵ گل این تیم روی همین موقعیتها آمد. ۴ ضربه آزاد، ۳ کرنر و ۱ پنالتی.
اما عراق یک ضعف روشن دارد. حفظ برتری. این تیم وقتی زیر فشار مداوم میرود، تمرکزش بههم میریزد. در دقایق پایانی و لحظات پرفشار، شکنندهتر میشود. مقابل نروژ این ضعف میتواند گران تمام شود. چون نروژ فقط یک موج حمله ندارد. هالند، اودگارد، سورلوث و نوسا میتوانند فشار را پشت سر هم تکرار کنند.
سابقه عراق در جام جهانی هم سنگین است. ۳ بازی در ۱۹۸۶، ۳ شکست، ۱ گل زده و ۴ گل خورده. عراق هنوز در جام جهانی نه امتیاز گرفته، نه برده. فقط السالوادور با ۶ بازی، بازیهای بیشتری با رکورد ۱۰۰ درصد شکست در جام جهانی دارد.
امید اول عراق ایمن حسین است. مهاجمی فیزیکی، قدرتمند و خطرناک داخل محوطه. او در انتخابی با ۹ اثرگذاری مستقیم روی گل، مهمترین بازیکن هجومی عراق بود. قبل از شروع جام هم یک حاشیه کوتاه داشت. در فرودگاه شیکاگو برای پرسش و پاسخ متوقف شد اما دوباره به تیم برگشت، کامل تمرین کرد و آماده بازی است.
احتمالا علی الحمادی کنار او در خط حمله میایستد. پشت سر آنها زیدان اقبال، بازیکن سابق آکادمی منچستریونایتد، باید خلاقیت و کنترل فنی بدهد. امیر العماری نقش متعادلکنندهتری دارد. علی جاسم و ابراهیم بایش هم از کنارهها باید به نروژ ضربه بزنند.
در دفاع، جلال حسن درون دروازه است. حسین علی، زید تحسین، ربین سولاقا و مرخاس دوسکی هم باید جلوی خط حمله نروژ دوام بیاورند. خبر خوب برای آرنولد این است که عراق مصدوم مهمی ندارد. هر ۲۶ بازیکن آمادهاند.
اما نروژ هم کامل آمده است. مارتین اودگارد نگرانیهای بدنی را پشت سر گذاشته و گفته حالش عالی است. هالند هم در بهترین وضعیت بدنی قرار دارد. حتی در آخرین تمرین نروژ در بوستون، با یک والی تماشایی نگاهها را دوباره سمت خودش کشید.
سولباکن هم برای این بازی داستان شخصی دارد. او در جام جهانی ۱۹۹۸ بازی کرد. همان آخرین حضور نروژ در جام جهانی. حالا ۲۸ سال بعد، برای اولین بار به عنوان سرمربی وارد این تورنمنت میشود.
نروژ میتواند با ۴-۴-۲ یا ۴-۳-۳ بازی کند. اما ایده اصلی یکی است. کنترل ریتم، انتقال سریع، فشار از بالا و رساندن توپ به بازیکنانی که میتوانند بازی را در یک لحظه عوض کنند.
این تیم فقط هالند نیست اما همه چیز با هالند ترسناکتر میشود. نروژ در انتخابی، بالاترین میانگین گل تاریخ یوفا برای یک مرحله انتخابی با بیش از ۴ بازی را ثبت کرد. ۴.۶ گل در هر بازی. ۳۷ گل در ۸ مسابقه. این عدد برای هر خط دفاعی هشدار است.
اودگارد مغز نروژ است. او در انتخابی ۷ پاس گل داد و ۴ تای آنها برای هالند بود. این همان نقطهای است که عراق باید مراقبش باشد. اگر اودگارد سرش را بالا بیاورد، هالند فقط یک متر فضا میخواهد.
آمار هالند در انتخابی عجیب بود. ۱۶ گل در ۸ بازی. ۲.۰۴ گل در هر ۹۰ دقیقه. بدون حتی یک پنالتی. او بیشترین شوت انتخابی اروپا را داشت. ۴۱ شوت. او با ۲۸ شوت بیشترین شوت در چارچوب را هم ثبت کرد.
کیفیت موقعیتهایش هم معمولی نبود. امید گل هر شوت غیرپنالتی هالند ۰.۲۳ بود. میانگین سایر مهاجمان اروپایی در انتخابی ۰.۱۵ است. او ۲۲ موقعیت بزرگ داشت. حداقل ۱۲ تا بیشتر از هر بازیکن دیگر. یعنی نروژ فقط زیاد حمله نمیکند. موقعیت خوب میسازد و آن را به بهترین تمامکنندهاش میدهد.
نروژ در پرس هم خطرناک است. هالند در انتخابی ۲۶۸ اقدام پرس در مناطق بالا داشت. سورلوث هم ۲۴۷ اقدام. هیچ مهاجم اروپایی صعودکرده به جام جهانی، بیشتر از این دو در بالا پرس نکرده است. یعنی عراق از همان پاس اول زیر فشار خواهد بود.
سورلوث و آنتونیو نوسا احتمالا کنار هالند در خط حمله بازی میکنند. ساندر برگه و فردریک اورسنس کنار اودگارد در میانه زمین قرار میگیرند. اورجان نیلند درون دروازه است. یولیان رایرسون، کریستوفر آیر، توربیورن هگم و داوید مولر ولفه هم خط دفاع را میسازند.
نقطه ضعف نروژ همین عقب زمین است. خط حمله و خط میانی این تیم پرستاره و قابل اعتماد است اما دفاعش به اندازه جلو زمین سطح جهانی نیست. اگر عراق بتواند از زیر پرس اول بیرون بیاید و با ایمن حسین توپ را نگه دارد، شاید روی ضدحمله یا ضربات ایستگاهی به نروژ ضربه بزند.
فرم اخیر دو تیم هم تصویر خوبی میدهد. عراق در ۵ بازی اخیرش ۰-۲ به ونزوئلا باخت، ۱-۱ با اسپانیا مساوی کرد، ۱-۰ آندورا را برد، ۲-۱ بولیوی را در پلیآف انتخابی شکست داد و ۱-۰ مقابل اردن در جام عرب باخت. آمادهسازی عراق ترکیبی از امید و هشدار بود. مساوی با اسپانیا مهم بود اما باخت ۲-۰ مقابل ونزوئلا نشان داد این تیم وقتی مجبور به ساختن بازی از جریان مسابقه میشود، محدودیت دارد.
در انتخابی هم عراق ۴ برد از ۹ مسابقه داشت و تفاضل گلش تنها مثبت ۱ بود. یعنی این تیم برای سلطه ساخته نشده بلکه برای زنده ماندن و ضربه زدن ساخته شده است. برد ۲-۱ مقابل بولیوی با گل ایمن حسین نشان داد عراق در فشار میتواند نفس بکشد اما نروژ آزمون دیگری است.
نروژ در ۵ بازی اخیرش ۱-۱ با مراکش مساوی کرد، ۳-۱ سوئد را برد، ۰-۰ با سوئیس مساوی کرد، ۲-۱ به هلند باخت و ۴-۱ ایتالیا را در خانه خودش شکست داد. بازیهای دوستانه اخیر کمی محتاطتر بود اما برد مقابل سوئد نشان داد حمله این تیم هنوز زنده و تیز است. نروژ در ۳ بازی آخرش نباخته و با اعتمادبهنفس وارد جام میشود.
اما جام جهانی همیشه از همین جا خطرناک میشود. جایی که یک تیم روی کاغذ جلوتر است و تیم دیگر فقط یک راه دارد. بستن فضا، زنده ماندن، استفاده از ضربات ایستگاهی و امید به یک لحظه.
برای نروژ، این بازی باید سکوی پرتاب باشد. تیمی که ۲۸ سال از جام جهانی دور بوده، حالا نمیخواهد فقط برگشته باشد. میخواهد صعود کند. بهترین نتیجه تاریخ نروژ در جام جهانی، حضور در یکهشتم نهایی ۱۹۹۸ بود. تکرار آن در گروهی با فرانسه سخت است اما اگر قرار باشد نروژ جدی گرفته شود، باید از همین بازی شروع کند.
برای عراق، این بازی معنی دیگری دارد. شروع دوباره بعد از ۴۰ سال. فرصتی برای نشان دادن اینکه فقط آخرین تیم صعودکننده به جام نیست. آنها میدانند نروژ تیم بهتر زمین است اما همین جایگاه بیرون از فشار میتواند خطرناکشان کند.
همه نگاهها طبیعی است که روی هالند باشد. مهاجمی که با ۱۶ گل در انتخابی وارد جام شده و هر عددش شبیه هشدار است. اما عراق اگر بخواهد رویا بسازد، اول باید کاری کند که هالند کمتر توپ خوب بگیرد. باید اودگارد را از بازی راحت بیرون بکشد. باید خطاها و کرنرها را تبدیل به سلاح کند.
نروژ آمده تا با نسل طلاییاش مسیر تازهای بسازد. عراق بعد از ۴۰ سال برگشته تا فقط عکس یادگاری نگیرد. بازی اول برای هر دو تیم، بیشتر از یک شروع است. برای نروژ، شروع صعود و برای عراق، شروع یک رویا.
عکس: رویترز