
جام جهانی
پرتغال ۹۰ بار حمله کرد، دقیقه ۹۴ نجات پیدا کرد
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایواسکور، پرتغال در یکی از پرجزئیاتترین بازیهای مرحله یکشانزدهم نهایی جام جهانی، کرواسی را ۲ بر یک شکست داد و به یکهشتم نهایی رسید. بازی در ورزشگاه بیاماو فیلد تورنتو و مقابل ۴۳ هزار و ۳۶ تماشاگر برگزار شد. کرواسی با گل ایوان پریشیچ جلو افتاد، کریستیانو رونالدو از روی نقطه پنالتی بازی را مساوی کرد و گونسالو راموس در وقتهای تلفشده، ضربه آخر را زد.
این بازی از نظر نتیجه دیر تعیین شد اما از نظر مسیر، خیلی زود شکل گرفت. پرتغال ۶۱ درصد مالکیت توپ داشت و ۵۳۲ پاس سالم داد. کرواسی فقط ۳۱۱ پاس سالم ثبت کرد. این اختلاف نشان میدهد پرتغال بیشتر صاحب توپ بود و بازی را بیشتر در زمین حریف نگه داشت اما مالکیت توپ برای این تیم به معنای آرامش کامل نبود. کرواسی با حملات مستقیم، بارها بازی را از کنترل پرتغال خارج کرد.
مهمترین عدد پرتغال، ۹۰ ورود به یکسوم دفاعی کرواسی بود. کرواسی فقط ۲۳ بار وارد یکسوم دفاعی پرتغال شد. این اختلاف ۶۷ ورودی نشان میدهد پرتغال از نظر منطقه بازی، کاملا دست بالا را داشت. تیم روبرتو مارتینز مدام توپ را پشت خط میانی کرواسی میبرد و دفاع حریف را عقب نگه میداشت. مشکل این بود که این فشار همیشه به شوت تمیز تبدیل نمیشد.
پرتغال فقط ۳ شوت در چارچوب داشت و کرواسی ۶ شوت در چارچوب زد. این عدد، دو چهره متفاوت بازی را توضیح میدهد. پرتغال بیشتر حمله کرد و بیشتر جلو رفت اما کرواسی هر وقت به ضربه رسید، ضربههای جدیتری به چارچوب فرستاد. به همین دلیل دیگو کاستا یکی از مهمترین بازیکنان پرتغال شد. تیمی که ۹۰ بار وارد یکسوم حریف میشود معمولا نباید اینقدر دروازهبانش را درگیر کند اما کرواسی با حملات مستقیم همین کار را کرد.
گل مورد انتظار پرتغال ۲.۱۸ بود و کرواسی ۱.۳۴ گل مورد انتظار ساخت. این اختلاف نشان میدهد کیفیت کلی موقعیتهای پرتغال بالاتر بود. پرتغال از مسیر تکرار حمله و حضور نزدیک محوطه، پایه لازم برای گل زدن را ساخت. کرواسی اما با تعداد حملات کمتر، موقعیتهای خطرناکتری نسبت به حجم مالکیتش خلق کرد. این همان چیزی بود که بازی را تا دقیقههای آخر باز نگه داشت.
کرواسی ۲۲ لمس توپ در محوطه پرتغال داشت و پرتغال ۱۹ لمس توپ در محوطه کرواسی ثبت کرد. این عدد در نگاه اول عجیب است چون پرتغال مالکیت و ورودهای بیشتری داشت. معنایش این است که کرواسی با حملات کوتاهتر و مستقیمتر، زودتر به محوطه میرسید. پرتغال برای رسیدن به محوطه مسیر طولانیتری میرفت اما کرواسی با چند پاس عمودی یا ارسال زودهنگام، سریعتر به منطقه ضربه میرسید.
نیمه اول بیشتر با توپ پرتغال گذشت اما موقعیتهای کاملا شفاف کم بود. برونو فرناندز یک ضربه محکم زد و دومینیک لیواکوویچ آن را دفع کرد. رناتو ویگا هم با ضربه سر فرصت خوبی را از دست داد. پرتغال توپ را میچرخاند اما کرواسی هنوز اجازه نمیداد حملات پرتغال در مرکز محوطه به ضربه راحت برسد.
بعد از شروع نیمه دوم، توازن بازی عوض شد. مالکیت نیمه دوم ۵۲ درصد برای پرتغال و ۴۸ درصد برای کرواسی بود. گل مورد انتظار نیمه دوم هم ۱.۲۱ برای پرتغال و ۱.۱۳ برای کرواسی ثبت شد. این دو عدد نشان میدهد نیمه دوم دیگر یک بازی یکطرفه نبود. کرواسی جلوتر آمد، فاصله خطوطش را کمتر کرد و با ورود ایگور ماتانوویچ، حضور فیزیکی بیشتری در خط حمله پیدا کرد.
گل کرواسی در دقیقه ۵۳ از همین تغییر ساخته شد. ایوان پریشیچ از موقعیتی عرضی توپ را کنترل کرد و با ضربه زمینی دروازه پرتغال را باز کرد. این گل هفتمین گل پریشیچ در تاریخ جام جهانی بود و او را به بهترین گلزن تاریخ کرواسی در این رقابتها تبدیل کرد. پریشیچ در این بازی فقط گل نزد. او ۲ ارسال موفق داشت و ۳ تکل موفق هم ثبت کرد. یعنی نقش او فقط در حمله خلاصه نشد.
کرواسی بعد از گل هم عقب ننشست. آنها در نیمه دوم ۴ موقعیت بزرگ ساختند و چند بار پرتغال را در عمق دفاعش گرفتار کردند. یک گل کرواسی به دلیل آفساید ولاشیچ مردود شد. بعدتر پتار سوچیچ هم در دقیقه ۸۰ دروازه پرتغال را باز کرد اما آن گل هم به دلیل آفساید پذیرفته نشد. کرواسی در کل بازی ۴ بار در آفساید ماند و همین عدد نشان میدهد برنامه حمله پشت خط دفاعی پرتغال جدی بود اما زمانبندی آن بارها چند سانتیمتر دیر یا زود از آب درآمد.
پرتغال در دقیقه ۶۲ با سه تعویض مسیر حملهاش را عوض کرد. برناردو سیلوا، نلسون سمدو و گونسالو راموس وارد زمین شدند. مهمترین تغییر، حضور راموس روی شانه آخرین مدافع بود. پرتغال تا آن لحظه زیاد به یکسوم حریف رسیده بود اما به مهاجمی نیاز داشت که در لحظه آخر، جای درست را بگیرد. راموس دقیقا همین نقش را بازی کرد.
پنالتی پرتغال در دقیقه ۶۸ از یک صحنه ایستگاهی آمد. نیکولا ولاشیچ در جریان کرنر، رناتو ویگا را روی زمین انداخت و بعد از بررسی کمکداور ویدیویی، پنالتی اعلام شد. رونالدو ضربه را محکم زد و بازی را یک بر یک کرد. این گل فقط پرتغال را به بازی برنگرداند. رونالدو برای اولین بار در نهمین بازی حذفی خود در جام جهانی گل زد. این گل با سیویکمین شوت او در مراحل حذفی جام جهانی به دست آمد.
رونالدو در ۸۱ دقیقه فقط یک لمس توپ در محوطه کرواسی داشت و همان لمس، پنالتی او بود. این عدد نشان میدهد بازی برای او پر از درگیری مستقیم با مدافعان نبود. پرتغال بیشتر از کنارهها و خط دوم حمله میکرد اما رونالدو با همان یک حضور تعیینکننده، بازی را مساوی کرد. او همچنین با حضور در این مسابقه، به اولین بازیکنی تبدیل شد که در ۴۱ سالگی یا بیشتر در مرحله حذفی جام جهانی بازی میکند.
کرواسی بعد از گل رونالدو دوباره خطرناک شد. دیگو کاستا ۵ سیو داشت و ۲ سیو او در دسته سیوهای بزرگ قرار گرفت. او همچنین ۰.۵۵ گل را برای پرتغال جلوگیری کرد. این عدد برای فهم بازی حیاتی است. پرتغال با وجود مالکیت و فشار منطقهای، بدون واکنشهای کاستا ممکن بود قبل از دقیقه ۹۰ دوباره عقب بیفتد. سیو او روی ضربه کواچیچ که به تیر هم برخورد کرد، یکی از لحظههای نجات پرتغال بود.
ماتئو کواچیچ ۳ شوت زد و یک بار هم تیر دروازه را لرزاند. او بین خطوط پرتغال فعال بود و با حمل توپ، تیمش را از زیر فشار بیرون میآورد. لوکا مودریچ هم ۲ پاس کلیدی داد و ۸ بار توپ را پس گرفت. کرواسی شاید مالکیت کمتری داشت اما هافبکهایش در نیمه دوم به اندازه کافی توپهای خطرناک به جلو رساندند. مشکل این بود که ضربه آخر یا در آفساید تمام شد یا به دیگو کاستا رسید.
پرتغال از کنارهها فشار زیادی ساخت اما دقت ارسالهایش کامل نبود. این تیم فقط ۶ ارسال موفق از ۲۰ ارسال داشت. با این حال همین تکرار ارسالها کرواسی را عقب نگه داشت و ۹ کرنر برای پرتغال ساخت. نونو مندس مهمترین بازیکن پرتغال در این مسیر بود. او ۴ پاس کلیدی داد، ۴ ارسال موفق از ۶ ارسال داشت و ۲ موقعیت بزرگ خلق کرد. وقتی یک مدافع چپ چنین خروجیای میدهد، یعنی عرض زمین فقط ابزار گردش توپ نیست. مستقیم به موقعیت گل وصل میشود.
نونو مندس در نبردها هم اثرگذار بود. او ۸ دوئل از ۱۵ دوئل را برد و اجازه نداد سمت چپ پرتغال فقط مسیر حمله باشد. این برای پرتغال مهم بود چون کرواسی بعد از توپگیری خیلی سریع سمت همان فضاها را هدف میگرفت. مندس باید هم جلو میرفت و هم برگشتهای سریع را پوشش میداد. آمار او نشان میدهد در هر دو بخش بازی فعال بود.
روبن دیاز با ۸۶ پاس سالم از ۹۴ پاس، محور آرامش پرتغال در خط دفاع بود. کرواسی با حضور ماتانوویچ و حملات مستقیم، نبردهای هوایی بیشتری ساخت و دیاز باید توپهای اول را کنترل میکرد. او ۵ نبرد هوایی برد و به پرتغال کمک کرد بعد از موجهای کرواسی دوباره صاحب توپ شود. این عددها برای مدافعی که در چنین بازی پرنوسانی قرار دارد، فقط آمار پاسکاری نیست. نشانه کنترل بعد از فشار است.
ضربه نهایی در دقیقه ۴+۹۰ آمد. رافائل لئو از سمت چپ توپ را به محوطه فرستاد و گونسالو راموس با ضربه سر گل برتری را زد. زمان گل، ۹۳:۰۹ بود و این دومین گل دیرهنگام پرتغال در تاریخ جام جهانی محسوب میشود. برای تیمی که ۹۰ بار وارد یکسوم دفاعی حریف شده بود اما فقط ۳ شوت در چارچوب داشت، این گل پاداش صبر و حضور درست در محوطه بود.
راموس فقط ۲۷ دقیقه در زمین بود اما بهترین بازیکن مسابقه شد. او ۲ شوت زد، یک شوتش در چارچوب بود و همان را به گل تبدیل کرد. او فقط ۱۹ لمس توپ داشت اما اثرش از بسیاری از بازیکنان اصلی بیشتر بود. گل مورد انتظار او ۰.۱۳ بود اما گل مورد انتظار در چارچوبش ۰.۵۳ ثبت شد. یعنی ضربهای که زد، کیفیت تمامکنندگی بالاتری از موقعیت اولیه داشت.
راموس در نبردها هم کارش را انجام داد. او ۳ دوئل از ۴ دوئل را برد و ۲ نبرد هوایی موفق داشت. پرتغال در دقایق آخر فقط به یک تمامکننده نیاز نداشت. به مهاجمی نیاز داشت که بتواند توپهای بلند را نگه دارد، مدافعان کرواسی را درگیر کند و روی ارسال آخر جلوتر از آنها برسد. راموس این نقش را در کمترین زمان ممکن اجرا کرد.
کرواسی حتی بعد از گل راموس هم دست نکشید. در دقیقه ۱۳+۹۰، یوشکو گواردیول توپ را وارد دروازه کرد اما بعد از بررسی کمکداور ویدیویی، گل به دلیل آفساید پاشالیچ مردود شد. این سومین ضربه بزرگ آفساید به کرواسی بود. آنها بارها پشت دفاع پرتغال را پیدا کردند اما هر بار یک جزئیات کوچک، حمله را از بین برد. در بازیهای حذفی، همین چند سانتیمترها حکم حذف و صعود را مینویسند.
پرتغال ۵۵ درصد دوئلها و ۶۰ درصد نبردهای هوایی را برد. این برتری فیزیکی کمک کرد بعد از گل دوم، بازی را از التهاب کامل خارج کند. کرواسی در دقایق آخر توپ را به محوطه فرستاد اما پرتغال با بردن توپهای دوم و دفع موقعیتها، زمان را مدیریت کرد. در چنین مسابقهای، کنترل فقط با پاسکاری ساخته نمیشود. گاهی باید با بردن نبردهای کوچک، بازی را زنده نگه داشت.
این بازی از نظر فنی روی یک تضاد بزرگ ایستاده بود. پرتغال با ۶۱ درصد مالکیت، ۵۳۲ پاس سالم و ۹۰ ورود به یکسوم دفاعی، زمین را در اختیار داشت. کرواسی با ۶ شوت در چارچوب، ۲۲ لمس توپ در محوطه و ۴ موقعیت بزرگ در نیمه دوم، لحظات خطرناکتری از انتظار ساخت. پرتغال بازی را بیشتر کنترل کرد اما کرواسی با حملات مستقیم، آن را تا آخرین ثانیه بیقرار نگه داشت.
در نهایت، تفاوت مسابقه در دو محوطه رقم خورد. پرتغال از پنالتی رونالدو و ضربه سر راموس به گل رسید. کرواسی یک گل زد، چند بار به گل دوم نزدیک شد و سه بار با آفساید از ضربه نهایی جدا ماند. پرتغال به یکهشتم نهایی رسید و حالا باید مقابل اسپانیا بازی کند. کرواسی هم با وجود نمایش پرخطر در نیمه دوم، با حسرت همان لحظههای مردود و همان ضربه دقیقه ۴+۹۰ از جام کنار رفت.
عکس: رویترز