
جام جهانی
بلژیک ۲۳ بار زد و به هیچجا نرسید
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، تساوی بدون گل ایران و بلژیک فقط یک بازی ساده نبود. این مسابقه را باید از دل عددها خواند. چون آمارها هم فشار بلژیک را نشان میدهند، هم مدل زنده ماندن تیم ایران را. بلژیک توپ داشت، شوت زد و تا آخر دنبال گل رفت اما ایران با تجربه، تراکم و یک دفاع خستهکننده، بازی را بدون گل نگه داشت.
اولین عدد از ترکیب ایران شروع میشود. تیم ایران با میانگین سنی ۳۲ سال و ۱۸۱ روز، مسنترین ترکیب اصلی ثبتشده از سال ۱۹۶۶ به بعد را در یک بازی جام جهانی به زمین فرستاد. این عدد فقط سن بالا را نشان نمیدهد. نشان میدهد قلعهنویی برای چنین شبی روی تجربه حساب کرده بود. تجربهای که شاید سرعت نیاورد اما در لحظههای فشار، تصمیم کمخطر میآورد.
همین نگاه در نیمه اول هم دیده شد. ایران در ۴۵ دقیقه اول فقط ۵۰ پاس کامل کرد. این سومین عدد پایین ثبتشده از سال ۱۹۶۶ به بعد برای یک تیم در نیمه اول یک بازی جام جهانی است. نکته عجیبتر اینجاست که هر چهار عدد پایین این فهرست برای ایران است. ۵۲ پاس مقابل اسپانیا در ۲۰۱۸، ۵۰ پاس مقابل بلژیک، ۴۶ پاس مقابل انگلیس در ۲۰۲۲ و ۴۴ پاس مقابل آرژانتین در ۲۰۱۴. این یعنی ایران در بازیهای بزرگ بارها سراغ یک نسخه آشنا رفته است. توپ را میدهد، فضا را میبندد و از دل فشار دنبال بقا میگردد.
مقابل بلژیک هم همین اتفاق افتاد. ایران توپ را نگرفت اما فضا را هم کامل نداد. بلژیک ۷۰ درصد مالکیت داشت، ۲۳ شوت زد و امید گلش به ۱.۸۲ رسید. این عددها میگویند فشار واقعی بود و بازی بیشتر سمت دروازه ایران رفت. اما نتیجه تغییر نکرد چون بلژیک هر بار به دیوار خورد. گاهی به بدن مدافعان، گاهی به جایگیری ایران و آخر سر به بیرانوند.
عدد ۲۳ شوت برای بلژیک از خود نتیجه تلختر است. این تیم از سال ۱۹۹۴ و بازی مقابل عربستان که ۲۸ شوت بدون گل داشت، دیگر در جام جهانی اینقدر شوت نزده بود که گل نزند. یعنی بلژیک فقط بدشانس نبود. زیاد رسید، زیاد زد اما ضربه آخر را پیدا نکرد. این همان جایی بود که فشار تبدیل به حسرت شد.
ماجرا برای بلژیک فقط همین بازی نیست. بازیکنان این تیم از آخرین گلی که یک بازیکن بلژیکی در جام جهانی زده، ۶۹ شوت زدهاند و هنوز گل نزدهاند. آخرین گل را میشی باتشوایی مقابل کانادا در سال ۲۰۲۲ زد. از آن شب به بعد، بلژیک مدام شلیک کرده اما هیچکدام راه دروازه را پیدا نکرده است. برای تیمی که دیبروینه، تروسار و لوکاکو دارد، این دیگر فقط یک عدد عجیب نیست بلکه یک زنگ خطر است.
لئاندرو تروسار یکی از روشنترین بخشهای بازی بلژیک بود. او ۵ موقعیت برای کوین دیبروینه ساخت. این بیشترین تعداد موقعیتسازی یک بازیکن برای یک همتیمی در یک بازی جام جهانی از سال ۲۰۰۶ به بعد است. آن زمان باستین شوایناشتایگر همین کار را برای میشائل بالاک مقابل سوئد کرده بود. این عدد مهم است چون نشان میدهد بلژیک راه خلق موقعیت داشت. مشکل این بود که این راه به گل نرسید.
وقتی تروسار ۵ بار برای دیبروینه موقعیت میسازد و تیم باز هم گل نمیزند، مشکل فقط در ساختن نیست. مشکل در تمام کردن است. بلژیک توپ را تا آستانه گل برد اما همانجا کم آورد. ایران هم دقیقا همان آستانه را بست. اجازه داد بلژیک نزدیک شود اما نگذاشت ضربه آخر راحت زده شود.
این تساوی یک عدد عجیب دیگر هم برای بلژیک ساخت. دو بازی از سه بازی اخیر این تیم در جام جهانی ۰-۰ تمام شده است. یکی مقابل کرواسی در ۲۰۲۲ و یکی مقابل ایران. این در حالی است که از ۵۰ بازی اول بلژیک در جام جهانی، فقط یک بازی بدون گل تمام شده بود. یعنی بلژیکی که معمولا بازیهایش گل داشت، حالا در مهمترین صحنهها گیر میکند و راه دروازه را گم میکند.
برای ایران، این بازی دو تصویر داشت. یک تصویر نگرانکننده بود چون ۵۰ پاس در نیمه اول یعنی تیم تقریبا هیچ کنترلی با توپ نداشت. تصویر دوم اما مقاوم بود چون همین تیم با وجود این همه عقبنشینی، دروازهاش را بسته نگه داشت. فوتبال فقط تعداد پاس نیست. گاهی مسئله این است که وقتی توپ را نداری، چطور نمیشکنی.
ایران در این بازی همین کار را کرد. کم پاس داد، زیاد دفاع کرد و اجازه نداد بلژیک از فشارش نتیجه بگیرد. تیم قلعهنویی شاید بازی را نسازد اما بازی را خراب کرد. برای مسابقهای که بلژیک ۲۳ شوت زد و گل نزد، همین خراب کردن خودش یک برنامه بود.
بلژیک از این بازی با عددهای آزاردهنده بیرون آمد. ۲۳ شوت بدون گل، ۶۹ شوت پیاپی در جام جهانی بدون گل از بازیکنان خودش و دومین تساوی ۰-۰ در سه بازی اخیر جام جهانی. اینها عددهای تزئینی نیستند. اینها میگویند مشکل بلژیک فقط مقابل ایران ساخته نشد. این تیم مدتهاست توپ دارد، موقعیت دارد اما ضربه آخر ندارد.
ایران اما با یک عدد تاریخی و یک امتیاز از زمین بیرون آمد. پیرترین ترکیب ثبتشده تاریخ جام جهانی را داشت و در نیمه اول فقط ۵۰ پاس داد اما مقابل بلژیک نباخت. همین تضاد، داستان بازی بود. بلژیک همه چیز داشت جز گل. ایران خیلی چیزها نداشت اما همان چیزی را داشت که برای این شب لازم بود یعنی دوام.
در پایان، آمار بعد از ایران و بلژیک یک روایت روشن ساخت. بلژیک شلیک کرد و به دیوار خورد. ایران کم ساخت اما زیاد دوام آورد. بازی گل نداشت، اما عددها داد زدند که این صفر-صفر، بیاتفاق نبود.
عکس: رویترز