
جام جهانی
رکورد گلزنی ژوست فونتن در جام جهانی یکی از اهداف در دسترس لیونل مسی در جام جهانی ۲۰۲۶ است
نوشته بابک شیرآقایی
به گزارش فایواسکور، به ندرت پیش آمده که رقابت برای عنوان آقای گل جام جهانی تا این اندازه پرستاره و فشرده باشد. معمولاً این رقابت میان چند فوقستاره و یکی دو پدیده غیرمنتظره شکل میگیرد، اما در جام جهانی ۲۰۲۶ جدول گلزنان تقریباً به باشگاهی اختصاصی از بزرگترین مهاجمان فوتبال جهان تبدیل شده است.
در حال حاضر، لیونل مسی و کیلیان امباپه با شش گل در صدر جدول قرار دارند. ارلینگ هالند و هری کین با پنج گل آنها را تعقیب میکنند و وینیسیوس جونیور و عثمان دمبله نیز با چهار گل همچنان در کورس رقابت باقی ماندهاند.
این روند گلزنی فوقالعاده، مسی و امباپه را به رکوردهایی تاریخی رسانده است. هر دو از رکورد ۱۶ گل میروسلاو کلوزه در تاریخ جامهای جهانی عبور کردهاند؛ مسی اکنون ۱۹ گل و امباپه ۱۸ گل در کارنامه خود دارند. با این حال، هدف بزرگتر آنها رکوردی است که بیش از شش دهه دستنخورده باقی مانده؛ ۱۳ گل ژوست فونتن در جام جهانی ۱۹۵۸ که همچنان بهترین عملکرد یک بازیکن در یک دوره از این رقابتها محسوب میشود.
سالها تصور میشد شکستن این رکورد تقریباً غیرممکن باشد. فونتن در دورانی بازی میکرد که فوتبال هجومیتر بود و ساختارهای دفاعی، آنالیزهای تاکتیکی و آمادگی بدنی تیمها با فوتبال مدرن قابل مقایسه نبود. آخرین بازیکنی که توانست در یک جام جهانی به آمار دو رقمی گل برسد، گرد مولر بود که در جام جهانی ۱۹۷۰ مکزیک ۱۰ گل به ثمر رساند.
با این حال، افزایش تعداد تیمهای جام جهانی به ۴۸ تیم شرایط را تغییر داده است. اضافه شدن یک مرحله حذفی جدید و افزایش فاصله کیفی میان تیمهای قدرتمند و ضعیفتر، فرصتهای بیشتری برای گلزنی ایجاد کرده است. میانگین ۲.۹۴ گل در هر مسابقه، بالاترین آمار از جام جهانی ۱۹۷۰ تاکنون به شمار میرود و میانگین اختلاف گل ۲.۱۸ نیز بیشترین میزان از سال ۱۹۷۴ است.
البته طرفداران فونتن یادآوری میکنند که او ۱۳ گل خود را تنها در شش مسابقه به ثمر رساند، در حالی که مسی و دیگر مدعیان ممکن است دو بازی بیشتر برای رسیدن به این رکورد در اختیار داشته باشند. با این وجود، عملکرد مسی از نظر روند گلزنی شباهت قابل توجهی به فونتن دارد و او تقریباً بازی به بازی با همان سرعت پیش میرود. هالند، کین و امباپه نیز فاصله چندانی با این روند ندارند.
نکته جالب اینکه فونتن حتی رکورددار بهترین میانگین گل در هر مسابقه یک دوره جام جهانی هم نیست. این عنوان در اختیار ساندور کوچیش، مهاجم افسانهای مجارستان است که در جام جهانی ۱۹۵۴ طی پنج مسابقه ۱۱ گل به ثمر رساند. اگر امباپه، هالند و مسی همین روند را حفظ کنند، عملکرد آنها در میان ۱۵ نمایش برتر تاریخ جامهای جهانی از نظر میانگین گلزنی قرار خواهد گرفت؛ آماری که از سال ۱۹۷۰ تاکنون بیسابقه بوده است.
در عین حال، درباره اعتبار رکورد فونتن نیز همواره بحثهایی مطرح بوده است. چهار گل پایانی او در دیدار ردهبندی برابر آلمان غربی به ثمر رسید؛ مسابقهای که برخی معتقدند اهمیت رقابتی چندانی ندارد و نباید در ثبت رکوردهای تاریخی لحاظ شود. حتی رکورد سریعترین گل تاریخ جام جهانی، متعلق به هاکان شوکور در دیدار ردهبندی جام جهانی ۲۰۰۲، نیز گاهی از سوی منتقدان با همین استدلال زیر سؤال میرود.
با این حال، بعید است فیفا جایگاه رکورد فونتن را تغییر دهد. بنابراین، هر بازیکنی که رؤیای شکستن این رکورد را در سر دارد، باید هم گل بزند و هم تا آخرین مراحل مسابقات پیش برود.اتفاقی که این دوره را متفاوت کرده، تعداد بالای مهاجمان آماده است. حضور چهار بازیکن با حداقل پنج گل پس از چهار مرحله مسابقات، از جام جهانی ۱۹۳۸ تاکنون سابقه نداشته است؛ هرچند شرایط آن دوره به دلیل برگزاری بازیهای تکراری قابل مقایسه کامل با فرمت فعلی نیست. همین موضوع باعث شده رقابت برای کفش طلا همچنان میان چند فوقستاره ادامه داشته باشد.در این میان، مسی با میانگین دو گل در هر مسابقه و در حالی که هنوز دیدار مرحله یکشانزدهم نهایی برابر کیپ ورد را پیش رو دارد، بیشترین شانس را برای عبور از رکورد فونتن دارد. بر اساس مدل پیشبینی اتلتیک، انتظار میرود آرژانتین تا مراحل پایانی پیش برود و مسی حدود ۳.۸ مسابقه دیگر نیز در این جام انجام دهد.اگر کاپیتان آرژانتین همین روند گلزنی را حفظ کند، پیشبینی میشود تعداد گلهای او به ۱۳.۷ گل برسد؛ آماری که برای شکستن رکورد فونتن کافی خواهد بود. در مقابل، امباپه حدود ۱۱ گل پیشبینی شده و سایر مدعیان نیز به دلیل شانس کمتر تیمهایشان برای صعود، در رتبههای پایینتر قرار میگیرند.البته همه این پیشبینیها بر پایه احتمالات است و جام جهانی بارها ثابت کرده که منطق همیشه بر آن حاکم نیست؛ همانطور که امباپه در فینال جام جهانی ۲۰۲۲ موفق شد هتتریک کند و همه معادلات را بر هم بزند.اکنون تنها یک سؤال باقی مانده است؛ آیا یکی از این فوقستارهها سرانجام رکورد تاریخی ژوست فونتن را خواهد شکست؟ شاید این بار، پاسخ مثبت باشد.عکس:رویترز