فوتبال و شکل‌گیری هویت در انگلیس و آرژانتین

به گزارش فایو اسکور به نقل از رویترز، در حالی که انگلیس، که زمانی خود را مهد فوتبال می‌دانست و حتی در سه دوره نخست جام جهانی شرکت نکرد، امروز به تیمی با هویتی چندفرهنگی و فراگیر تبدیل شده، آرژانتین همچنان هویت فوتبالی خود را بر پایه روایتی تاریخی از دهه 1920 بنا کرده که تا حد زیادی در تقابل با انگلیس شکل گرفته است.

پابلو آلابارسس، استاد فرهنگ عامه دانشگاه بوئنوس‌آیرس، می‌گوید پس از ورود فوتبال توسط انگلیسی‌ها به آرژانتین، روزنامه‌نگاران ورزشی این کشور تلاش کردند سبک بازی و هویتی کاملا متفاوت از فوتبال انگلیس ایجاد کنند.

یکی از مشهورترین نمونه‌ها، مقاله‌ای در سال 1928 از سردبیر مجله El Gráfico بود که مجسمه فوتبالیست آرژانتینی را چنین توصیف می‌کرد: «قدکوتاه، لاغر، موهای تیره ژولیده، دندان‌هایی ساییده از خوردن نان مانده و لبخندی شیطنت‌آمیز».

جاناتان ویلسون، نویسنده کتاب Angels With Dirty Faces: The Footballing History of Argentina، می‌گوید اگر امروز این توصیف را بدون اشاره به زمان انتشارش بخوانید، احتمالا به یاد دیگو مارادونا می‌افتید، در حالی که این متن 32 سال پیش از تولد او نوشته شده بود.

این شخصیت که به «پیبه» (پسرک خیابانی) معروف شد، نماد استعداد، خلاقیت و زرنگی فوتبالی آرژانتین بود و به یکی از پایه‌های هویت ملی این کشور تبدیل شد، هویتی که مهاجران فراوان ساکن آرژانتین نیز بر سر آن اتفاق نظر داشتند.

در آن دوران، آرژانتین کشوری در حال شکل‌گیری بود و موج بزرگی از مهاجران، عمدتا از ایتالیا، اسپانیا و اروپای شرقی، ترکیب جمعیتی آن را تغییر داده بودند؛ به طوری که در سال 1910 حدود نیمی از جمعیت بوئنوس‌آیرس متولد خارج از کشور بودند.

هرچند امروز بسیاری از ملی‌پوشان آرژانتین در اروپا بازی می‌کنند، اما مفهوم «پیبه» همچنان در فوتبال این کشور زنده است. رفتارهای روانی امیلیانو مارتینس، دروازه‌بان آرژانتین، در ضربات پنالتی نمونه‌ای از همین فرهنگ تلقی می‌شود.

خورخه والدانو، ملی‌پوش پیشین آرژانتین، گفته است: «فرهنگ آرژانتینی ما را در فینال جام جهانی قطر نجات داد. زیرکی و فوتبالی که در خیابان یاد گرفته‌ایم، باعث شد پس از بازگشت فرانسه دوباره برنده شویم».

انگلیس نیز در دهه‌های اخیر با موج گسترده مهاجرت، به‌ویژه از کشورهای مشترک‌المنافع، چهره متفاوتی پیدا کرده و بسیاری از بازیکنان فعلی آن فرزندان یا نوه‌های مهاجران هستند.

ساندر کاتوالا، مدیر اندیشکده British Future، معتقد است تیم ملی انگلیس در نیم‌قرن گذشته نقش مهمی در تغییر تعریف «انگلیسی بودن» داشته است.

پس از قهرمانی جام جهانی 1966، هویت فوتبالی انگلیس تا سال‌ها بر ملی‌گرایی سنتی و خاطرات جنگ جهانی دوم استوار بود و در دهه 1990 نیز بدبینی نسبت به خارجی‌ها و معضل هولیگانیسم همچنان دیده می‌شد.