
WorldCup
VAR ورود کرد، فغانی دید اما پنالتی اعلام نشد
By بابک شیرآقایی
به گزارش فایو اسکور، فرانسه جام جهانی ۲۰۲۶ را با برد ۳ بر ۱ مقابل سنگال شروع کرد. کیلیان امباپه دو گل زد، تاریخ ساخت و دوباره ستاره اول بازی شد. اما عجیبترین صحنه مسابقه نه گلهای امباپه بود، نه رکوردهایش. یک پنالتی بود که همه منتظرش بودند اما علیرضا فغانی آن را نگرفت.
صحنه در نیمه دوم اتفاق افتاد. بازی هنوز گره داشت و فرانسه فشار را بیشتر کرده بود. امباپه در سمت راست توپ گرفت و مثل همیشه با سرعت جلو رفت. اول از الحاجی مالک دیوف عبور کرد و بعد وارد محوطه شد. نزدیکترین بازیکن سنگال به او سادیو مانه بود.
مانه برای توپ رفت، اما به توپ نرسید. حرکتش پرریسک بود و برخوردش با امباپه هم واضح به نظر میرسید. امباپه افتاد اما اعتراضش عجیب آرام بود. فقط به فغانی گفت: «پنالتی است.»
فغانی اما بازی را ادامه داد.
چند ثانیه بعد VAR وارد شد. عبدالله الشهری، داور ویدئویی بازی، از فغانی خواست صحنه را کنار زمین ببیند. همین معمولا یک علامت روشن است. وقتی داور برای چنین صحنهای به مانیتور میرود، یعنی احتمال تغییر تصمیم بالاست. مخصوصا وقتی مانه توپ را نزده و امباپه روی برخورد افتاده است.
در همان لحظه، کارشناسان BBC هم تقریبا مطمئن بودند پنالتی اعلام میشود. دارن کن، کمکداور فینال جام جهانی ۲۰۱۰، گفت این صحنه برای او پنالتی است چون مانه هیچ تماسی با توپ ندارد و امباپه را سرنگون میکند.
آلن شیرر هم همین نظر را داشت. او گفت مانه تکل میزند، توپ را نمیزند و پای امباپه را میگیرد. از نگاه او، این صحنه باید پنالتی میشد.
همه چیز برای یک تصمیم ساده آماده بود. فغانی به مانیتور رفت. تصاویر را دید، برگشت و علامت VAR را نشان داد. بعد ناگهان همه چیز عجیب شد.
فغانی پنالتی نگرفت.
او اعلام کرد که مهاجم برخورد را شروع کرده است. یعنی از نگاه داور، امباپه خودش تماس را ایجاد کرده بود. اما ماجرا فقط به خود تصمیم ختم نشد. نحوه اعلام تصمیم هم همه را گیج کرد.
فغانی هنگام توضیح، به سمت محوطه اشاره کرد. همین باعث شد خیلیها فکر کنند او نقطه پنالتی را نشان داده است. تماشاگران، گزارشگران و حتی بعضی بازیکنان فرانسه فکر کردند پنالتی اعلام شده است. ژول کونده هم برای چند لحظه تصمیم را تشویق کرد. چون او هم فکر کرده بود فغانی پنالتی داده است.
اما چند ثانیه بعد همه فهمیدند خبری از پنالتی نیست. فغانی ضربه دروازه داده بود.
اینجا بود که صحنه از یک تصمیم بحثبرانگیز، به یکی از عجیبترین لحظههای جام تبدیل شد. چون فقط بحث این نبود که پنالتی گرفته نشد. مسئله این بود که حتی بعد از بازبینی، خیلیها هنوز نمیفهمیدند چرا تصمیم عوض نشد.
گزارشگر BBC همان لحظه گیج شده بود. او گفت همه در ورزشگاه فکر کردند فغانی به نقطه پنالتی اشاره کرده است اما بعد مشخص شد تصمیم چیز دیگری بوده است. این همان چند ثانیهای بود که زمین و سکوها را در ابهام فرو برد.
واکنشها هم تند بود. دارن کن بعد از صحنه گفت تلفنش پر از پیام شده و چند نفر از بهترین داوران جهان هم نمیفهمند چرا پنالتی گرفته نشده است. او گفت نمیتواند از تصمیم فغانی حمایت کند و برایش این صحنه یک پنالتی واضح بوده است.
پت نوین، بازیکن سابق اسکاتلند، تصمیم را بیمعنی دانست. آلن شیرر هم گفت تصمیم فغانی عجیب است. او پرسید چطور ممکن است امباپه برخورد را شروع کرده باشد، وقتی جلوی مانه قرار داشته است.
این دقیقا نقطه اصلی بحث است. از نگاه فغانی، امباپه تماس را ساخته بود. از نگاه بسیاری از کارشناسان، مانه تکل زد، توپ را نزد و امباپه را انداخت. دو برداشت کاملا متفاوت از یک تصویر.
دیدیه دشان هم بعد از بازی آرام اما روشن حرف زد. سرمربی فرانسه گفت از نگاه او باید پنالتی اعلام میشد. او گفت توضیح فغانی درباره اینکه امباپه پایش را جلو گذاشته، برایش قانعکننده نبوده است. بعد هم با طعنه گفت داور همیشه درست میگوید.
برای فرانسه، خوششانسی این بود که بازی به این صحنه گره نخورد. امباپه بعدا خودش جواب داد. دو گل زد و فرانسه را به برد ۳ بر ۱ رساند. او با این دو گل، با ۵۸ گل در ۹۹ بازی، بهترین گلزن تاریخ فرانسه شد و از اولیویه ژیرو عبور کرد. امباپه همچنین با ۱۴ گل در ۱۵ بازی، بهترین گلزن تاریخ فرانسه در جام جهانی شد.
اما برد فرانسه، جنجال صحنه را پاک نکرد. چون این دقیقا از همان موقعیتهایی بود که VAR برایش وارد فوتبال شد. داور صحنه را در لحظه نمیبیند. VAR او را صدا میزند. داور دوباره میبیند و قرار است ابهام کمتر شود. اما اینجا بعد از بازبینی هم ابهام بیشتر شد.
اگر فرانسه نمیبرد، این تصمیم میتوانست به یکی از بزرگترین پروندههای داوری جام تبدیل شود. چون صحنه در لحظهای حساس رخ داد و بازی هنوز مسیر خودش را پیدا نکرده بود. یک پنالتی میتوانست همه چیز را زودتر به نفع فرانسه برگرداند.
فغانی داور کمتجربهای نیست. سالها در سطح اول سوت زده، بازیهای بزرگ را قضاوت کرده و یکی از شناختهشدهترین داوران این نسل است. اما در جام جهانی، یک تصمیم کافی است تا همه چیز زیر سوال برود. مخصوصا وقتی VAR هم وارد شود و باز هم بخش بزرگی از فوتبال، تصمیم را نفهمد.
از نظر فنی، بحث روی یک جمله میچرخد. آیا امباپه برخورد را ساخت یا مانه با تکل اشتباه، او را سرنگون کرد؟ فغانی اولی را دید. بیشتر کارشناسان دومی را.
همین اختلاف، پنالتی گمشده امباپه را به یکی از صحنههای جنجالی جام تبدیل کرد.
فرانسه برد، امباپه تاریخ ساخت و دشان سه امتیاز گرفت اما آن صحنه هنوز باقی ماند. صحنهای که همه منتظر یک پنالتی بودند، VAR هم داور را به مانیتور فرستاد اما فغانی برگشت و گفت نه.
گاهی یک بازی با گلها به یاد میماند و گاهی هم با تصمیمی که هیچکس انتظارش را نداشت.
عکس: رویترز