چگونه جام جهانی 64 تیمی می‌تواند اقتصاد فوتبال را متحول کند

به گزارش فایو اسکور به نقل از رویترز، در حالی که نخستین جام جهانی 48 تیمی به‌تازگی به پایان رسیده، جیانی اینفانتینو، رئیس فدراسیون بین‌المللی فوتبال، از احتمال گسترش بیشتر بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان و برگزاری جام جهانی با 64 تیم سخن گفته، ایده‌ای که می‌تواند ساختار اقتصادی فوتبال را به‌طور بنیادین دگرگون کند.

اینفانتینو در جریان رقابت‌ها، در گفت‌وگو با تلویزیون سوئیس اعلام کرد که طرح جام جهانی 64 تیمی یکی از گزینه‌هایی است که پس از پایان مسابقات مورد بررسی قرار خواهد گرفت و بار دیگر بحث درباره سقف منطقی گسترش این رقابت‌ها را زنده کرد.

پیامدهای لجستیکی چنین توسعه‌ای کاملا روشن است، برگزاری مسابقات با تیم‌های بیشتر به ورزشگاه‌های بیشتر، هتل‌های بیشتر، شبکه حمل‌ونقل گسترده‌تر و احتمالا زمان طولانی‌تری برای برگزاری مسابقات نیاز خواهد داشت.

اما پیامدهای اقتصادی این طرح شاید حتی مهم‌تر باشد. آسان‌تر شدن مسیر صعود بسیاری از قدرت‌های فوتبال به جام جهانی، می‌تواند ارزش تجاری مسابقات انتخابی را کاهش دهد و در مقابل، اهمیت و درآمدزایی تورنمنت اصلی فیفا را افزایش دهد.

در صورتی که شبکه‌های تلویزیونی ارزش کمتری برای مسابقات انتخابی قائل شوند، شش کنفدراسیون قاره‌ای فوتبال ممکن است بیش از گذشته به درآمدهای توزیعی فیفا وابسته شوند، موضوعی که می‌تواند نفوذ مالی و قدرت تصمیم‌گیری این نهاد را افزایش دهد.

الکساندر چفرین، رئیس اتحادیه فوتبال اروپا، یوفا، سال گذشته در واکنش به این ایده گفته بود: «فکر نمی‌کنم این طرح برای خود جام جهانی ایده خوبی باشد و برای رقابت‌های انتخابی هم مناسب نیست. بنابراین از آن حمایت نمی‌کنم».موضع یوفا تاکنون نیز تغییری نکرده است.

شیخ سلمان بن ابراهیم آل‌خلیفه، رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز با این طرح مخالفت کرده و سال گذشته پرسیده بود که اگر این روند ادامه پیدا کند، گسترش جام جهانی قرار است تا کجا پیش برود.

فیفا تاکنون به درخواست‌ها برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخی نداده است.

اینفانتینو در دفاع از ایده افزایش تعداد تیم‌ها گفته بود: «اگر می‌خواهید جام جهانی را برگزار کنید، باید آن را برای تمام جهان برگزار کنید، نه فقط اروپا و آمریکای جنوبی. اگر به کشورهای کوچک‌تر فرصت حضور در جام جهانی داده نشود، انگیزه لازم برای پیشرفت را از دست خواهند داد».


جام جهانی 2026 که به میزبانی کانادا، مکزیک و ایالات متحده برگزار شد، نخستین دوره پس از سال 1998 بود که از قالب 32 تیمی خارج شد و با حضور 48 تیم، شامل 104 مسابقه و بیش از پنج هفته رقابت برگزار شد.

اگر ساختار فعلی مسابقات حفظ شود، یعنی مرحله گروهی با گروه‌های چهار تیمی و سپس مرحله حذفی 32 تیمی، جام جهانی 64 تیمی شامل 128 مسابقه خواهد بود، یعنی 24 بازی بیشتر از جام جهانی 2026 و دو برابر تعداد مسابقات نسبت به فرمت قدیمی 32 تیمی.

در صورتی که فیفا برنامه مسابقات را فشرده‌تر نکند یا تعداد بیشتری از بازی‌ها را هم‌زمان برگزار نکند، برگزاری چنین تورنمنتی احتمالا حدود یک هفته به مدت زمان مسابقات اضافه خواهد کرد.

در حال حاضر، اسپانیا، پرتغال و مراکش میزبان اصلی جام جهانی 2030 خواهند بود و آرژانتین، اروگوئه و پاراگوئه نیز هر کدام یک مسابقه از مرحله افتتاحیه را به مناسبت صدمین سالگرد برگزاری نخستین جام جهانی میزبانی خواهند کرد.پذیرش 64 تیم در میان شش کشور میزبان، چالشی بزرگ از نظر سازماندهی خواهد بود و برگزاری چنین تورنمنتی در یک کشور واحد، دشواری‌های بیشتری به همراه خواهد داشت.عربستان سعودی که قرار است به‌تنهایی میزبان جام جهانی 2034 باشد، هم‌اکنون نیز با چالش‌های زمانی روبه‌رو است. انتظار می‌رود ماه رمضان در آن سال از اواسط نوامبر آغاز شود و همین موضوع برگزاری مسابقات در بازه نوامبر تا دسامبر، مشابه جام جهانی 2022 قطر، را دشوار کرده و شاید فیفا را به ایجاد تغییرات بی‌سابقه دیگری در تقویم فوتبال جهان وادار کند.جام جهانی 64 تیمی این چالش‌ها را دوچندان خواهد کرد، زیرا به ورزشگاه‌ها، زمین‌های تمرینی، هتل‌ها، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و نیروی انسانی بیشتری نیاز خواهد داشت و فشار مضاعفی بر زیرساخت‌های گردشگری کشوری وارد می‌کند که همچنان در حال توسعه این بخش است.عربستان برای میزبانی جام جهانی 48 تیمی، 15 ورزشگاه را پیشنهاد داده که شامل هشت ورزشگاه در ریاض، چهار ورزشگاه در جده و ورزشگاه‌هایی در خبر، نئوم و ابها است. عملیات ساخت و بازسازی این ورزشگاه‌ها نیز پیش از جام ملت‌های آسیا 2027 آغاز شده است.